{"id":2345,"date":"2026-03-31T17:30:04","date_gmt":"2026-03-31T17:30:04","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/03\/31\/od-zlodziejaszka-do-bohatera-wojennego-mezczyzna-ktory-przetrwal-najgorsze-japonskie-obozy\/"},"modified":"2026-03-31T17:30:04","modified_gmt":"2026-03-31T17:30:04","slug":"od-zlodziejaszka-do-bohatera-wojennego-mezczyzna-ktory-przetrwal-najgorsze-japonskie-obozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/03\/31\/od-zlodziejaszka-do-bohatera-wojennego-mezczyzna-ktory-przetrwal-najgorsze-japonskie-obozy\/","title":{"rendered":"Od z\u0142odziejaszka do bohatera wojennego. M\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 najgorsze japo\u0144skie obozy"},"content":{"rendered":"

Na olimpiadzie w 1936 r . zaimponowa\u0142 samemu Hitlerowi. W czasie wojny prze\u017cy\u0142 46 dni, dryfuj\u0105c na tratwie po Pacyfiku. Potem by\u0142 wi\u0119\u017aniem najgorszych japo\u0144skich oboz\u00f3w jenieckich. Dzi\u015b 94-letni Louis Zamperini pomaga innym walczy\u0107 ze stresem i w\u0142asnymi s\u0142abo\u015bciami.<\/span><\/p>\n

\n

7 sierpnia 1936 r. Stadion Olimpijski w Berlinie. Tysi\u0105ce ludzi \u2013 w\u015br\u00f3d nich F\u00fchrer \u2013 dopinguj\u0105 biegaczy walcz\u0105cych o medale na 5000 m. Na czele Finowie. Potem d\u0142ugo nikt i pozostali zawodnicy. W\u015br\u00f3d nich o oddech walczy Louis Zamperini. Gdy ju\u017c wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce padnie, m\u0142ody Amerykanin w\u0142\u0105cza 6. bieg. Nie zdaje sobie sprawy, \u017ce ca\u0142y stadion obserwuje jego finisz\u2026 Louis nie wygra\u0142,zaj\u0105\u0142 8. miejsce, ale podczas ostatniego okr\u0105\u017cenia nadrobi\u0142 a\u017c 46 m! Zdoby\u0142 te\u017c serce niemieckiej publiczno\u015bci\u2026 oraz F\u00fchrera. Po biegu Louis usiad\u0142 na trybunach w pobli\u017cu jego lo\u017cy. Lekkoatleta chcia\u0142 na pami\u0105tk\u0119 zdj\u0119cie przyw\u00f3dcy. Poda\u0142 wi\u0119c sw\u00f3j aparat Goebbelsowi. Szef propagandy wypyta\u0142 zawodnika o personalia i oddali\u0142 si\u0119 do F\u00fchrera. Po chwili wr\u00f3ci\u0142. \u201eHitler chce ci\u0119 widzie\u0107\u201d \u2013 poinformowa\u0142. \u201eSzcz\u0119ka mi opad\u0142a\u201d \u2013 wspomina\u0142 w \u00a0autobiografii Zamperini. F\u00fchrer poda\u0142 mu d\u0142o\u0144 i powiedzia\u0142: \u201eAch, to ty jeste\u015b tym m\u0142odym cz\u0142owiekiem z szybkim finiszem\u201d \u2013 i u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119. W tej chwili Louis jeszcze nie zdawa\u0142 sobie sprawy, \u017ce stoj\u0105cy przed nim dyktator przeszkodzi mu w przygotowaniach do kolejnej olimpiady.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

MA\u0141OMIASTECZKOWE TORNADO<\/strong><\/p>\n

Jeszcze 6 lat wcze\u015bniej mieszka\u0144cy ma\u0142ego Torrance w Kalifornii wr\u00f3\u017cyli Louiemu nie tyle karier\u0119 sportsmena, ile przest\u0119pcy. M\u0142ody Zamperini w\u0142\u00f3czy\u0142 si\u0119 bowiem po mie\u015bcie, szukaj\u0105c okazji, by co\u015b zw\u0119dzi\u0107 lub zbroi\u0107. Moment zwrotny w jego \u017cyciu nast\u0105pi\u0142 w 1931 roku. Za kolejne przewinienie dyrektor lokalnego liceum zawiesi\u0142 14-letniego Louiego w zaj\u0119ciach pozalekcyjnych. Jego starszy brat Pete przekona\u0142 pryncypa\u0142a, \u017ce w\u0142a\u015bnie zmuszenie \u00a0winowajcy do uprawiania sportu mo\u017ce przynie\u015b\u0107 pozytywne efekty. Jednak to nie on nam\u00f3wi\u0142 go do pierwszego startu. Zrobi\u0142y to\u2026 kole\u017canki z klasy. W biegu na 600 jard\u00f3w (ok. 548 m) Louie poni\u00f3s\u0142 spektakularn\u0105 kl\u0119sk\u0119, kt\u00f3ra jednak podzia\u0142a\u0142a na jego ambicj\u0119. Zacz\u0105\u0142 wi\u0119c trenowa\u0107 wraz z bratem, kt\u00f3ry jecha\u0142 za nim rowerem i dopingowa\u0142 go\u2026 kijem. W nast\u0119pnym roku Zamperini zacz\u0105\u0142 ustanawia\u0107 rekordy w biegu na mil\u0119 (1609 m). Lokalne gazety ochrzci\u0142y go mianem Tornada z Torrance.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Wkr\u00f3tce dawny z\u0142odziejaszek zacz\u0105\u0142 marzy\u0107 o igrzyskach olimpijskich. Niestety na dystansie zbli\u017conym do mili \u2013 1500 m \u2013 konkurencja by\u0142a bardzo silna. Louie, kt\u00f3ry biega\u0142 od niedawna i w grudniu 1935 r. sko\u0144czy\u0142 liceum, nie mia\u0142 szans w starciu ze starszymi zawodnikami. Wtedy bracia wpadli na absurdalny \u2013 wydawa\u0142oby si\u0119 \u2013 pomys\u0142. A gdyby tak spr\u00f3bowa\u0107 si\u0142 na 5000 m, dystansie, na kt\u00f3rym konkurencja nie by\u0142a a\u017c tak du\u017ca? Pomys\u0142 okaza\u0142 si\u0119 strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119. W lipcu 1936 r. Louis na dystansie, na kt\u00f3rym bieg\u0142 zaledwie kilka razy w \u017cyciu, uzyska\u0142 olimpijsk\u0105 kwalifikacj\u0119, zajmuj\u0105c 2. miejsce w fina\u0142ach w Nowym Jorku.<\/p>\n

BOMBARDIER Z CHOROB\u0104 LOKOMOCYJN\u0104<\/strong><\/p>\n

\u201eGdy dotarli\u015bmy do Berlina, miasto by\u0142o nieskazitelne \u2013 opowiada 94-letni dzi\u015b Louie \u201eFocusowi Historia\u201d. \u2013 Ca\u0142y kraj by\u0142 zmilitaryzowany. S\u0105dzili\u015bmy, \u017ce Hitler mo\u017ce mie\u0107 zakusy na jakie\u015b pa\u0144stwo, ale nie przysz\u0142o nam na my\u015bl, \u017ce porwie si\u0119 na ca\u0142y \u015bwiat. Z w\u0105sikiem a la Charlie Chaplin i przesadn\u0105 gestykulacj\u0105 odbierali\u015bmy go jako \u00bbniebezpiecznego komedianta\u00ab\u201d. Tymczasem komedi\u0119 zacz\u0105\u0142 odgrywa\u0107 pozbawiony braterskiej kontroli Louie. Pewnego razu podczas spaceru ulicami Berlina lekkoatleta zauwa\u017cy\u0142 ma\u0142\u0105 nazistowsk\u0105 flag\u0119 niedaleko wej\u015bcia do Kancelarii Rzeszy. Uzna\u0142, \u017ce stanowi\u0142aby idealn\u0105 pami\u0105tk\u0119 z podr\u00f3\u017cy. Gdy stra\u017cnicy odwr\u00f3cili si\u0119, podbieg\u0142 i pr\u00f3bowa\u0142 j\u0105 zerwa\u0107. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce wisia\u0142a wy\u017cej, ni\u017c my\u015bla\u0142. \u201eGdy stra\u017cnicy odwr\u00f3cili si\u0119, zobaczyli mnie i zacz\u0119li krzycze\u0107 \u2013 wspomina\u0142 Louie w autobiografii. \u2013 Wyci\u0105gn\u0105\u0142em si\u0119, chwyci\u0142em flag\u0119 i zacz\u0105\u0142em biec. Us\u0142ysza\u0142em trzask, kt\u00f3ry brzmia\u0142 jak wystrza\u0142 z karabinu i krzyk: \u00bbHalten Sie! Halten Sie!\u00ab\u201d. Amerykanin pos\u0142usznie zatrzyma\u0142 si\u0119 i zaczeka\u0142 na wachman\u00f3w. Gdy Niemcy zauwa\u017cyli jego olimpijski str\u00f3j, sprowadzili z Kancelarii oficera. Okaza\u0142 si\u0119 nim genera\u0142 Werner von Fritsch, szef sztabu wojsk l\u0105dowych. Zamperini wyt\u0142umaczy\u0142 mu, \u017ce chcia\u0142 jedynie zyska\u0107 pami\u0105tk\u0119 \u201eszcz\u0119\u015bliwych chwil, kt\u00f3re sp\u0119dzi\u0142 w Niemczech\u201d\u2026 Genera\u0142 podarowa\u0142 mu flag\u0119.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Po powrocie z Berlina Louie podj\u0105\u0142 studia na University of Southern California, kt\u00f3ry szczyci\u0142 si\u0119 \u015bwietn\u0105 dru\u017cyn\u0105 lekkoatletyczn\u0105. Z oczami skierowanymi ku kolejnym igrzyskom rzuci\u0142 si\u0119 w wir trening\u00f3w. Niestety ju\u017c wkr\u00f3tce jego marzenia mia\u0142y si\u0119 rozwia\u0107. Wojna, kt\u00f3ra wybuch\u0142a w Europie, szybko zmieni\u0142a si\u0119 w konflikt \u015bwiatowy, a igrzyska odwo\u0142ano. W marcu 1941 r., gdy sytuacja stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej napi\u0119ta, Zamperini zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do lotnictwa. Podczas szkolenia okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce w samolocie cierpi na chorob\u0119 lokomocyjn\u0105 i nie nadaje si\u0119 na pilota. Odszed\u0142 wi\u0119c ze s\u0142u\u017cby. Nie na d\u0142ugo jednak. W sierpniu 1941 r. zosta\u0142 zmobilizowany i \u2013 po kr\u00f3tkim epizodzie w piechocie \u2013 trafi\u0142 ponownie do lotnictwa. Tym razem nikt si\u0119 nie przejmowa\u0142, \u017ce przysz\u0142emu bombardierowi robi si\u0119 w kokpicie \u201eniedobrze\u201d. W pa\u017adzierniku 1942 r. ppor. Louis Zamperini, \u00a0przydzielony \u00a0do \u00a0za\u0142ogi \u00a0B-24 D \u201eSuperman\u201d nale\u017c\u0105cej do 372. eskadry 307. grupy bombowej 7. Armii Powietrznej, trafi\u0142 do bazy Kahuku na wyspie Oahu na Hawajach.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Od \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia Zamperini i jego koledzy bez szwanku wychodzili z nalot\u00f3w na japo\u0144skie pozycje (m.in. na Wake). \u00a0Ich szcz\u0119\u015bcie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 w kwietniu podczas bombardowania Nauru. Po zrzuceniu \u0142adunku Amerykan\u00f3w przechwyci\u0142y japo\u0144skie my\u015bliwce. Pilot \u201eSupermana\u201d Russell Allen Phillips (Phil) robi\u0142 co m\u00f3g\u0142, by unikn\u0105\u0107 zestrzelenia, ale Zera zdo\u0142a\u0142y podziurawi\u0107 bombowiec jak szwajcarski ser. Louis uwija\u0142 si\u0119 jak w ukropie w\u015br\u00f3d rannych koleg\u00f3w. Na szcz\u0119\u015bcie mimo uszkodze\u0144 Philowi uda\u0142o si\u0119 wyl\u0105dowa\u0107. To by\u0142 jednak ostatni lot \u201eSupermana\u201d: w samolocie naliczono 594 dziury. Zdolni do dalszej s\u0142u\u017cby cz\u0142onkowie za\u0142ogi \u2013 w\u015br\u00f3d nich Phil i Louis \u2013 zostali przeniesieni do Kualoa.<\/p>\n

27 maja 1943 roku Louis i Phil mieli sp\u0119dzi\u0107 czas, wa\u0142\u0119saj\u0105c si\u0119 po wyspie. W ostatniej chwili otrzymali jednak rozkaz wzi\u0119cia udzia\u0142u w misji ratowniczej. Jakie\u015b 200 mil na p\u00f3\u0142noc od Palmyry zagin\u0119\u0142a za\u0142oga B-25. \u201eJe\u015bli nie wr\u00f3cimy w ci\u0105gu tygodnia, gorza\u0142a jest wasza\u201d \u2013 nabazgra\u0142 Louis na swojej szafce w pokoju, zanim wsiad\u0142 do jedynego wolnego samolotu \u201eGreen Hornet\u201d. Zamperini, Phil i pozostali cz\u0142onkowie za\u0142ogi mieli dusz\u0119 na ramieniu, wchodz\u0105c na pok\u0142ad B-24, kt\u00f3ry do tej pory s\u0142u\u017cy\u0142 za\u2026 magazyn cz\u0119\u015bci zapasowych i s\u0142yn\u0105\u0142 z tego, \u017ce w powietrzu zachowuje si\u0119 nieprzewidywalnie. \u00a0<\/p>\n

PRZYGOTUJCIE SI\u0118 NA UDERZENIE!<\/strong><\/p>\n

Pocz\u0105tkowo misja odbywa\u0142a si\u0119 bez zak\u0142\u00f3ce\u0144. W pewnym momencie drugi pilot Hugh Cuppernell zamieni\u0142 si\u0119 miejscami z Philem. Chwil\u0119 potem zgas\u0142 zewn\u0119trzny z silnik\u00f3w po lewej stronie. W takiej sytuacji mechanik powinien nacisn\u0105\u0107 przycisk, umo\u017cliwiaj\u0105cy ustawienie \u015bmigie\u0142 w chor\u0105giewk\u0119. Niestety pomyli\u0142 si\u0119 i wy\u0142\u0105czy\u0142 lewy wewn\u0119trzny silnik! Samolot wpad\u0142 w spiral\u0119. \u201eSpadanie w samolocie to najbardziej przera\u017caj\u0105ce do\u015bwiadczenie w \u017cyciu \u2013 wspomina\u0142 Louie w autobiografii. \u2013 Te chwile, kiedy spadasz, przypominaj\u0105 jazd\u0119 na kolejce g\u00f3rskiej. Z jedn\u0105 wa\u017cn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105: na rollercoasterze zamykasz oczy, wytrzymujesz mimo przera\u017cenia, i prze\u017cywasz. W spadaj\u0105cym samolocie jest tylko przera\u017cenie (\u2026)\u201d.\u00a0<\/p>\n

\u201eNa stanowiska! Przygotowa\u0107 si\u0119 na uderzenie!\u201d \u2013 krzykn\u0105\u0142 Phil, kt\u00f3ry desperacko pr\u00f3bowa\u0142 wyci\u0105gn\u0105\u0107 samolot ze \u00a0spirali. Louie skuli\u0142 si\u0119 i czeka\u0142 na \u015bmier\u0107. W momencie zderzenia z wod\u0105 jego cia\u0142o gwa\u0142townie polecia\u0142o do przodu. Nast\u0119pnie poczu\u0142 zalewaj\u0105c\u0105 go wod\u0119. Samolot zaczyna\u0142 powoli ton\u0105\u0107. Zamperini chcia\u0142 wydosta\u0107 si\u0119 na zewn\u0105trz, ale zapl\u0105ta\u0142 si\u0119 w przewody. Jeden z kabli zaciska\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 jego gard\u0142a. Louie dusi\u0142 si\u0119. Zemdla\u0142. I wtedy sta\u0142o si\u0119 co\u015b niesamowitego. W zanurzaj\u0105cym si\u0119 samolocie odzyska\u0142 przytomno\u015b\u0107. Wok\u00f3\u0142 niego nie by\u0142o ju\u017c przewod\u00f3w. \u201eNie wiem, jak to si\u0119 sta\u0142o. By\u0142em w 100 proc. przekonany, \u017ce umr\u0119. Chyba jaki\u015b anio\u0142 czuwa\u0142 nade mn\u0105\u201d \u2013 opowiada \u201eFocusowi Historia\u201d.<\/p>\n

Zamperini wynurzy\u0142 si\u0119 i spostrzeg\u0142 dwie postacie unosz\u0105ce si\u0119 na resztkach zapasowego zbiornika paliwa. Opr\u00f3cz niego katastrof\u0119 prze\u017cy\u0142 Phil oraz ogonowy strzelec Francis P. McNamara (Mac). Louisowi uda\u0142o si\u0119 przechwyci\u0107 dwie gumowop\u0142\u00f3cienne tratwy ratunkowe wielko\u015bci metr na dwa. Pom\u00f3g\u0142 kolegom wspi\u0105\u0107 si\u0119 do \u015brodka. Nie pozosta\u0142o im nic innego jak czeka\u0107 na ratunek.<\/p>\n

Niestety w katastrofie przepad\u0142o pude\u0142ko z zapasami, kt\u00f3re powinien trzyma\u0107 Mac. Rozbitkowie musieli si\u0119 zadowoli\u0107 tym, co znale\u017ali na tratwach: kilkoma batonikami czekolady oraz puszkami wody obj\u0119to\u015bci ok. 240 ml. Poza tym znale\u017ali lusterko, pistolet na flary, barwnik do wody, haczyki, \u017cy\u0142k\u0119, dwie pompki do tratw, obc\u0119gi i \u015brubokr\u0119t, \u0142atki. Nie by\u0142o ani no\u017ca, ani kompasu!<\/p>\n

\u201eUmrzemy!\u201d \u2013 krzykn\u0105\u0142 Mac nied\u0142ugo po katastrofie. Zamilk\u0142 dopiero, gdy Louis uderzy\u0142 go w twarz. To by\u0142 jednak dopiero pocz\u0105tek problem\u00f3w z McNamar\u0105, kt\u00f3ry za\u0142ama\u0142 si\u0119. Gdy zapad\u0142a noc, strzelec sam zjad\u0142 zapasy. Od tej pory lotnicy mogli liczy\u0107 tylko na to, co sobie \u201ezorganizuj\u0105\u201d. \u00a0Dwa razy nad ich g\u0142owami \u00a0przelatywa\u0142y samoloty, daj\u0105c nadziej\u0119. Dwa razy wystrzeliwali race i czekali. Nadaremnie. Zosta\u0142o im tylko rozmy\u015blanie. Phil prawdopodobnie obwinia\u0142 siebie za ich los. \u201eBy\u0107 mo\u017ce zamiana miejsc przyczyni\u0142a si\u0119 do katastrofy, ale ten samolot by\u0142 kompletnym gratem. R\u00f3wnie dobrze m\u00f3g\u0142 spa\u015b\u0107 bez niczyjej \u00bbpomocy\u00ab\u201d \u2013 \u00a0opowiada Zamperini \u00a0\u201eFocusowi\u201d. On w ka\u017cdym razie nie wini\u0142 \u00a0pilota.\u00a0<\/p>\n

Wkr\u00f3tce musia\u0142 my\u015ble\u0107 o czym\u015b innym. Skromne zapasy wody szybko si\u0119 sko\u0144czy\u0142y. Na szcz\u0119\u015bcie po trzech dniach spad\u0142 deszcz. Rozbitkowie \u0142apali wod\u0119 w pochewki od pompek do tratw. Nast\u0119pnie brali p\u0142yn do ust i wypluwali do puszek. Jedynie w ten spos\u00f3b mogli zabezpieczy\u0107 wod\u0119 przed sol\u0105 z bryzgaj\u0105cych fal. Natura kilkakrotnie ratowa\u0142a ich przed \u015bmierci\u0105 z pragnienia, cho\u0107 raz musieli wytrzyma\u0107 7 dni bez wody. Do pragnienia dochodzi\u0142 g\u0142\u00f3d. Lotnicy kilkakrotnie z\u0142apali albatrosy, kt\u00f3re bra\u0142y ich za kawa\u0142ki ska\u0142y i siada\u0142y im na g\u0142owie. Surowe mi\u0119so \u2013 poza zaspokojeniem pierwszego g\u0142odu \u2013 s\u0142u\u017cy\u0142o jako przyn\u0119ta dla ryb. Po\u0142owy nie by\u0142y jednak zbyt obfite. Rozbitkowie mieli te\u017c jeszcze jeden problem \u2013 kr\u0105\u017c\u0105ce wok\u00f3\u0142 tratwy rekiny. Niekt\u00f3re z nich, nie mog\u0105c doczeka\u0107 si\u0119 na posi\u0142ek, wyskakiwa\u0142y z wody, pr\u00f3buj\u0105c z\u0142owi\u0107 sobie obiad\u2026\u00a0<\/p>\n

27. dnia rozbitkowie dostrzegli samolot. Natychmiast wystrzelili w jego kierunku race i zamarli w oczekiwaniu. Nagle sta\u0142 si\u0119 cud. Samolot zawr\u00f3ci\u0142 i zacz\u0105\u0142 obni\u017ca\u0107 wysoko\u015b\u0107. Wybuch rado\u015bci na tratwie ostudzi\u0142a seria z karabinu maszynowego. Zostali ostrzelani! Rozbitkowie zeskoczyli do wody i schowali si\u0119 pod tratw\u0119, nie zwa\u017caj\u0105c na kr\u0119c\u0105ce si\u0119 wok\u00f3\u0142 rekiny. Po chwili Louie musia\u0142 pomaga\u0107 kolegom wspi\u0105\u0107 si\u0119 z powrotem do \u015brodka. Japo\u0144ski bombowiec nie da\u0142 jednak za wygran\u0105. Wraca\u0142 jeszcze cztery razy \u2013 za ka\u017cdym podej\u015bciem Louie chowa\u0142 si\u0119 pod wod\u0105, jego koledzy jednak byli ju\u017c na to za s\u0142abi. Zostawali na tratwie, udaj\u0105c martwych. O dziwo nikt \u2013 poza tratw\u0105 \u2013 nie ucierpia\u0142. Kolejne dni Amerykanie sp\u0119dzili na \u0142ataniu tratwy.<\/p>\n

\u201eBy\u0142em zbyt zaj\u0119ty tym, aby wymy\u015bli\u0107, jak przetrwa\u0107, by martwi\u0107 si\u0119 o \u015bmier\u0107\u201d \u2013 wspomina\u0142 Louie w rozmowie z \u201eFocusem\u201d dni sp\u0119dzone na tratwie. Niemal od razu zacz\u0105\u0142 zabawia\u0107 towarzyszy rozmow\u0105. Phil i Zamperini opowiadali o swoim \u017cyciu oraz o\u2026 przepisach na ulubione potrawy. Wkr\u00f3tce umieli je ju\u017c na pami\u0119\u0107.<\/p>\n

\u201eStudiuj\u0105c na USC, chodzi\u0142em na zaj\u0119cia dr. Webstera \u2013 t\u0142umaczy \u201eFocusowi\u201d swoj\u0105 taktyk\u0119. \u2013 Nauczy\u0142 nas, \u017ce m\u00f3zg to taki mi\u0119sie\u0144. Je\u015bli go nie u\u017cywasz, ulega atrofii. Po prostu zmusza\u0142em nas do u\u017cywania m\u00f3zg\u00f3w, stosuj\u0105c \u0107wiczenia my\u015blowe\u201d. I to okaza\u0142o si\u0119 kluczem do prze\u017cycia. \u201eTo, co zrobi\u0142, by\u0142o genialne! \u2013 podkre\u015bla ameryka\u0144ski psycholog, specjalizuj\u0105cy si\u0119 w leczeniu traumatycznych prze\u017cy\u0107, dr Robert Scott w rozmowie z \u201eFocusem\u201d. \u00a0\u2013 Zdolno\u015b\u0107 do u\u017cycia wyobra\u017ani i poczucie humoru \u00a0Zamperiniego na tratwie by\u0142y zadziwiaj\u0105ce\u201d \u2013 kontynuuje Scott i w\u0142a\u015bnie w tym, obok si\u0142y fizycznej i cech osobowo\u015bciowych, upatruje sekret jego przetrwania. Tych cech nie mia\u0142 Mac\u2026 Po 33 dniach zmar\u0142.<\/p>\n

Trzyna\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej w tratw\u0119 uderzy\u0142 tajfun. Gdy si\u0119 przeja\u015bni\u0142o, Phil i Louis dostrzegli l\u0105d. Wkr\u00f3tce przechwyci\u0142a ich za\u0142oga japo\u0144skiej \u0142odzi motorowej. \u201eGdy Japo\u0144czycy nas znale\u017ali, na pocz\u0105tku odczuli\u015bmy ulg\u0119, \u017ce zejdziemy z tratwy \u2013 opowiada Louie \u201eFocusowi\u201d. \u2013 Lepiej by\u0142o cierpie\u0107 w japo\u0144skim obozie jenieckim ni\u017c umrze\u0107 na morzu\u2026 Ale wkr\u00f3tce mia\u0142em sprzeczne uczucia\u201d.\u00a0<\/p>\n

POJEDYNEK Z PTAKIEM<\/strong><\/p>\n

Rozbitkowie wyl\u0105dowali na Wotje na Wyspach Marshalla. Pocz\u0105tkowo Japo\u0144czycy traktowali ich dobrze, jednak po kilku dniach nadszed\u0142 rozkaz o przeniesieniu je\u0144c\u00f3w na Kwajalein zwan\u0105 Wysp\u0105 Egzekucji. \u201eCela by\u0142a bardzo niehigieniczna, musia\u0142em spa\u0107 z g\u0142ow\u0105 obok dziury, kt\u00f3rej u\u017cywa\u0142em jako toalety \u2013 wspomina Louie. \u2013 Najgorsze jednak by\u0142y ataki biegunki. Na tratwie musieli\u015bmy prze\u017cy\u0107 o \u0142yku wody. Tutaj po prostu przez nas przelatywa\u0142a\u201d. Stra\u017cnicy regularnie pastwili si\u0119 nad je\u0144cami, nie tylko fizycznie, ale pokazuj\u0105c niedwuznacznie gestem, \u017ce wkr\u00f3tce zostan\u0105 \u015bci\u0119ci.\u00a0<\/p>\n

Na Kwajalein rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 przes\u0142uchania, kt\u00f3re kontynuowano w obozie Ofuna, dok\u0105d mimo gr\u00f3\u017ab stra\u017cnik\u00f3w przeniesiono Louisa i Phila pod koniec sierpnia. Po ponad roku Zamperini zosta\u0142 skierowany do Omuri niedaleko Tokio. Tam spotka\u0142 swego prze\u015bladowc\u0119 kaprala Mutsuhiro Watanabe, zwanego przez wi\u0119\u017ani\u00f3w \u201ePtakiem\u201d. \u201eKrzywdzenie je\u0144c\u00f3w sprawia\u0142o mu przyjemno\u015b\u0107. Zaspokaja\u0142 swoje seksualne po\u017c\u0105danie, krzywdz\u0105c ich\u201d \u2013 opisywa\u0142 \u201ePtaka\u201d obozowy ksi\u0119gowy Yuichi Hatto. W dodatku nikt z oficer\u00f3w mu w tym nie przeszkadza\u0142.<\/p>\n

Niemal natychmiast Watanabe skupi\u0142 si\u0119 na Louiem. \u201eJako biegacz olimpijski mia\u0142em warto\u015b\u0107 propagandow\u0105 dla Japo\u0144czyk\u00f3w. S\u0105dz\u0119, \u017ce zdecydowali si\u0119 podkusi\u0107 \u00bbPtaka\u00ab, by spr\u00f3bowa\u0142 mnie z\u0142ama\u0107, abym by\u0142 sk\u0142onny do wsp\u00f3\u0142pracy\u201d \u2013 opowiada Zamperini \u201eFocusowi\u201d. Watanabe codziennie tropi\u0142 wi\u0119c Louiego, by si\u0119 na nim wy\u0142adowa\u0107. Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, do czego mia\u0142 go \u201ezmi\u0119kczy\u0107\u201d. W po\u0142owie listopada producenci z Tokio zaproponowali Zamperiniemu udzia\u0142 w audycji propagandowej \u201ePostman Calls\u201d transmitowanej na teren USA. M\u00f3g\u0142 sam napisa\u0107 przem\u00f3wienie, informuj\u0105ce rodzin\u0119 o tym, \u017ce \u017cyje. Louie po konsultacji z wy\u017cszym oficerem zgodzi\u0142 si\u0119. Po pierwszej audycji producenci wr\u00f3cili \u2013 tym razem z gotowym tekstem propagandowym do przeczytania. Amerykanin nie zgodzi\u0142 si\u0119. Za kar\u0119 mia\u0142 by\u0107 przeniesiony do \u201eobozu karnego\u201d.<\/p>\n

Tymczasem z ko\u0144cem roku przeniesiono nie Zamperiniego, lecz Watanabe. Szcz\u0119\u015bcie nie trwa\u0142o d\u0142ugo. 28 lutego 1945 r. Louie i kilku jego koleg\u00f3w zostali odkomenderowani do obozu 4B Naoetsu na zachodnim wybrze\u017cu Japonii. Tam spotkali\u2026 \u201ePtaka\u201d, kt\u00f3ry niemal oszala\u0142 z rado\u015bci. Uwa\u017ca\u0142 bowiem, \u017ce wi\u0119\u017aniowie si\u0119 za nim st\u0119sknili! Natychmiast te\u017c zacz\u0105\u0142 pastwi\u0107 si\u0119 nad Louiem. To w\u0142a\u015bnie w Naoetsu Zamperini by\u0142 najbli\u017cej poddania si\u0119. Gdy nabawi\u0142 si\u0119 kontuzji podczas roz\u0142adowywania barki z w\u0119glem (w Naoetsu oficerowie tak\u017ce musieli pracowa\u0107), aby odzyska\u0107 obci\u0119te racje \u017cywno\u015bciowe, poprosi\u0142 Watanabe o przydzielenie do innej pracy. Ten wyznaczy\u0142 mu funkcj\u0119 \u015bwiniopasa. Jednocze\u015bnie zakaza\u0142 u\u017cywania narz\u0119dzi do czyszczenia wybiegu. Louie, kt\u00f3ry zawsze mia\u0142 bzika na punkcie higieny, musia\u0142 wi\u0119c zbiera\u0107 ekskrementy go\u0142ymi r\u0119koma. Od za\u0142amania i \u015bmierci uratowa\u0142y go bomby atomowe zrzucone na Japoni\u0119\u2026<\/p>\n

EPILOG<\/strong><\/p>\n

Louie po kilku miesi\u0105cach wr\u00f3ci\u0142 do domu. Sta\u0142 si\u0119 gwiazd\u0105 medi\u00f3w. Zacz\u0105\u0142 te\u017c ostro pi\u0107. \u201ePo powrocie Louis, kt\u00f3ry doskonale trzyma\u0142 si\u0119 podczas niewoli, cierpia\u0142 na gwa\u0142towne reakcje posttraumatyczne (PTSD) \u2013 mia\u0142 koszmary, zaburzenia snu, depresj\u0119, stany l\u0119kowe \u2013 t\u0142umaczy dr Scott. \u2013 Nale\u017ca\u0142 wi\u0119c do tej grupy ludzi, u kt\u00f3rej PTSD rozwija si\u0119 w op\u00f3\u017anieniu\u201d. Louis usi\u0142owa\u0142 trenowa\u0107, by wr\u00f3ci\u0107 do olimpijskiej formy, lecz w trakcie forsownych \u0107wicze\u0144 odnowi\u0142a si\u0119 kontuzja z Japonii. Jego kariera definitywnie si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. O\u017ceni\u0142 si\u0119, lecz nie uda\u0142o mu si\u0119 wyj\u015b\u0107 na prost\u0105. Roztrwoni\u0142 oszcz\u0119dno\u015bci, a alkohol sta\u0142 si\u0119 powa\u017cnym problemem. Pewnego dnia obudzi\u0142 si\u0119, dusz\u0105c sw\u0105 \u017con\u0119. My\u015bla\u0142, \u017ce to \u201ePtak\u201d\u2026 Zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego nie by\u0142 w\u00f3wczas jednostk\u0105 chorobow\u0105, Zamperini nie mia\u0142 wi\u0119c co liczy\u0107 na fachow\u0105 pomoc. \u201eLouis znalaz\u0142 ukojenie w religii\u201d \u2013 t\u0142umaczy dr Scott nag\u0142e nawr\u00f3cenie lotnika. Po kilku latach Zamperini pod wp\u0142ywem kaznodziei Billego Grahama sam postanowi\u0142 g\u0142osi\u0107 S\u0142owo Bo\u017ce. Pojecha\u0142 nawet do obozu dla japo\u0144skich zbrodniarzy w Sugamo, by im przebaczy\u0107. \u201eDo\u015bwiadczenie, kt\u00f3re jest przera\u017caj\u0105ce, czasem mo\u017ce wyj\u015b\u0107 ludziom na dobre. Gdy wezm\u0105 pod uwag\u0119 to, jak stali si\u0119 silniejszymi osobami, jak dojrzeli, jest mo\u017cliwe, \u017ce powiedz\u0105: \u00bbJestem lepsz\u0105 osob\u0105 dzi\u0119ki temu, co przeszed\u0142em\u00ab. Innymi s\u0142owy, jak m\u00f3wi s\u0142ynna sentencja: Co ci\u0119 nie zabije, to ci\u0119 wzmocni\u201d.<\/p>\n

\n

\nSPECJALNIE DLA \u201eFOCUSA HISTORIA\u201d \u00a0DR ROBERT SCOTT wyja\u015bnia, co zwi\u0119ksza szanse na przetrwanie w ekstremalnych sytuacjach<\/strong><\/em><\/span>\n<\/p><\/blockquote>\n

\u201eJe\u015bli jest pod dostatkiem wody i jedzenia, a warunki naturalne (pogoda, temperatura) nie s\u0105 zbyt ostre, rozbitkowie mog\u0105 wytrzyma\u0107 tygodniami, mo\u017ce miesi\u0105cami, zanim stres zwi\u0105zany z przetrwaniem odci\u015bnie na nich pi\u0119tno. W sytuacji, w jakiej przebywa\u0142 Louis, stres powoduj\u0105 przede wszystkim: poczucie utraty kontroli i niepewno\u015b\u0107, czy zostaniesz uratowany. To w\u0142a\u015bnie ona jest tak wyczerpuj\u0105ca dla cia\u0142a i umys\u0142u. Louisowi prze\u017cycie umo\u017cliwi\u0142y jego cechy osobowo\u015bci i wcze\u015bniejszy trening fizyczny oraz si\u0142a. Badania nad stresem wskazuj\u0105, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105 psychicznie odporni (to ci, kt\u00f3rzy widz\u0105 szklank\u0119 w po\u0142owie pe\u0142n\u0105 i s\u0105 nastawieni na rozw\u00f3j) i wykazuj\u0105 rezyliencj\u0119, czyli umiej\u0119tno\u015b\u0107 dostosowania si\u0119 do zmieniaj\u0105cej si\u0119 sytuacji, maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na przetrwanie intensywnego stresu i uporanie si\u0119 p\u00f3\u017aniej z traumatycznymi wspomnieniami\u201d.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na olimpiadzie w 1936 r . zaimponowa\u0142 samemu Hitlerowi. W czasie wojny prze\u017cy\u0142 46 dni, dryfuj\u0105c na tratwie po Pacyfiku. Potem by\u0142 wi\u0119\u017aniem najgorszych japo\u0144skich oboz\u00f3w jenieckich. Dzi\u015b 94-letni Louis Zamperini pomaga innym walczy\u0107 ze stresem i w\u0142asnymi s\u0142abo\u015bciami. 7 sierpnia 1936 r. Stadion Olimpijski w Berlinie. Tysi\u0105ce ludzi \u2013 w\u015br\u00f3d nich F\u00fchrer \u2013 dopinguj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":2346,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"miestas":[],"class_list":["post-2345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2345"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2345\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2345"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=2345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}