{"id":3523,"date":"2026-04-05T19:07:01","date_gmt":"2026-04-05T19:07:01","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/05\/radziejowskie-pole-zamiast-plowcow-prawdziwe-miejsce-triumfu-polakow-nad-krzyzakami\/"},"modified":"2026-04-05T19:07:01","modified_gmt":"2026-04-05T19:07:01","slug":"radziejowskie-pole-zamiast-plowcow-prawdziwe-miejsce-triumfu-polakow-nad-krzyzakami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/05\/radziejowskie-pole-zamiast-plowcow-prawdziwe-miejsce-triumfu-polakow-nad-krzyzakami\/","title":{"rendered":"Radziejowskie Pole zamiast P\u0142owc\u00f3w. Prawdziwe miejsce triumfu Polak\u00f3w nad Krzy\u017cakami"},"content":{"rendered":"

Siedem wiek\u00f3w temu nie wygrali\u015bmy, lecz przegrali\u015bmy z Krzy\u017cakami pod P\u0142owcami. Jednak tego samego dnia, 27 wrze\u015bnia 1331 r., pobili\u015bmy ich pod Radziejowem. Tymi bataliami wojska \u0141okietka uratowa\u0142y Polsk\u0119 od rozbioru<\/span><\/p>\n

\n

Bitwa pod P\u0142owcami od wiek\u00f3w jest wykorzystywana propagandowo. Jej mit budowano ju\u017c za czas\u00f3w W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka, rozg\u0142aszaj\u0105c po Europie, \u017ce Polacy wyt\u0142ukli pod kujawsk\u0105 wsi\u0105 20 tys. przeciwnik\u00f3w, sami trac\u0105c ledwie kilkudziesi\u0119ciu ludzi. \u201eW odpowiedzi na polsk\u0105 propagand\u0119 wielki mistrz Luder z Brunszwiku poczu\u0142 si\u0119 w obowi\u0105zku wystosowa\u0107 do kurii papieskiej w Awinionie list przedstawiaj\u0105cy w\u0142a\u015bciwy przebieg wydarze\u0144\u201d \u2013 przypomina Piotr Strzy\u017c w ksi\u0105\u017cce \u201eP\u0142owce 1331\u201d i dodaje: \u201eSkoro za\u015b wielki mistrz musia\u0142 prostowa\u0107 przebieg bitwy pod P\u0142owcami w siedzibie papie\u017ca, znaczy to, \u017ce przedstawiciele kr\u00f3la Polski dotarli tam wcze\u015bniej. Skuteczno\u015b\u0107 ich dzia\u0142a\u0144 musia\u0142a by\u0107 du\u017ca, skoro korzystny wynik bitwy utrwali\u0142 si\u0119 w ca\u0142ym dziejopisarstwie polskim na wieki\u201d. To \u201ek\u0142amstewko p\u0142owieckie\u201d nie uchodzi\u0142o jednak za nic zdro\u017cnego i by\u0142o dobrze zawoalowane. \u201eHistorycy wiedzieli wprawdzie od dawna, \u017ce pod P\u0142owcami w istocie przegrali\u015bmy, ale nikt nie chcia\u0142 tego powiedzie\u0107 otwarcie. Pisano, \u017ce starcie by\u0142o nierozstrzygni\u0119te, pr\u00f3bowano \u00bbodwr\u00f3ci\u0107 kota ogonem\u00ab\u201d \u2013 m\u00f3wi \u201eFocusowi Historia\u201d prof. dr hab. Tomasz Jurek z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. Wydarzeniom z 27 wrze\u015bnia 1331 r. po\u015bwi\u0119ci\u0142 od lat 90. ca\u0142y ci\u0105g artyku\u0142\u00f3w i opracowa\u0144, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 dzi\u015b spojrze\u0107 na to, co si\u0119 sta\u0142o, w nowym \u015bwietle. Dla Polak\u00f3w, od dziecka uczonych, \u017ce pod P\u0142owcami pobili\u015bmy Krzy\u017cak\u00f3w, jego ustalenia mog\u0105 by\u0107 zaskakuj\u0105ce, je\u015bli nie szokuj\u0105ce.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

WYGRANA NA RADZIEJOWSKIM POLU<\/h2>\n

Na podstawie licznych przebadanych materia\u0142\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych (kronika oliwska,\u00a0\u00a0 kronika Wiganda z Marburga etc.) prof. Jurek stwierdzi\u0142, \u017ce o \u015bwicie 27 wrze\u015bnia 1331 r. oko\u0142o 7-tysi\u0119czna armia krzy\u017cacka znajdowa\u0142a si\u0119 w Radziejowie (kilka kilometr\u00f3w od wsi P\u0142owce). Po sp\u0119dzonej tam nocy Krzy\u017cacy podzielili swoje si\u0142y na dwie cz\u0119\u015bci. Pierwsza, stanowi\u0105ca 2\/3 si\u0142, wyruszy\u0142a pod wodz\u0105 komtura Otto von Lutterberga w kierunku na P\u0142owce i dalej na Brze\u015b\u0107 Kujawski. Druga,\u00a0\u00a0 mniejsza, dowodzona przez wielkiego marsza\u0142ka Dietricha von Altenburga,\u00a0\u00a0 szykowa\u0142a tabory i gromadzi\u0142a \u017cywno\u015b\u0107 w Radziejowie. To na ni\u0105 oko\u0142o godz. 9 natkn\u0119li si\u0119 w g\u0119stej mgle Polacy, id\u0105cy \u015bladem rajdu wojsk zakonnych po Kujawach. Jak opisywa\u0142 kronikarz Wigand z Marburga, z pocz\u0105tku przeciwnicy nawet nie mogli si\u0119 zobaczy\u0107, tylko si\u0119 us\u0142yszeli. Pewnie nie by\u0142a to jedynie licentia poetica autora. Sam wielki mistrz krzy\u017cacki te\u017c stwierdzi\u0142 w napisanym p\u00f3\u017aniej li\u015bcie: \u201epodnios\u0142a si\u0119 taka mg\u0142a, \u017ce jeden drugiego ledwie m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107 i rozpozna\u0107\u201d, jednak by\u0142o za p\u00f3\u017ano, by unikn\u0105\u0107 walki. Pono\u0107 jako pierwsi przyst\u0105pili do boju polscy rycerze Wincentego z Szamotu\u0142, dow\u00f3dcy przedniej stra\u017cy wojsk \u0141okietka. \u201eKrak\u00f3w!\u201d \u2013 zagrzmia\u0142o has\u0142o bojowe Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy zaatakowali wroga przy opadaj\u0105cej ju\u017c mgle, ale na dobr\u0105 spraw\u0119 nie znaj\u0105c nawet dok\u0142adnie jego liczebno\u015bci. Armia \u0141okietka liczy\u0142a ok. 4 tys. ludzi. Jak si\u0119 okaza\u0142o, znacznie przewy\u017csza\u0142a si\u0142\u0105 oddzia\u0142 von Altenburga.
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
\u201eNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce walki musia\u0142y by\u0107 bardzo gwa\u0142towne. Uszykowane oddzia\u0142y ruszy\u0142y na siebie z pe\u0142nym impetem, podczas gdy kusznicy obu stron prowadzili nieustanny ostrza\u0142. Dwie p\u0119dz\u0105ce \u0142awy ci\u0119\u017ckozbrojnych je\u017ad\u017ac\u00f3w zderzy\u0142y si\u0119 ze sob\u0105. Drzewce kopii p\u0119ka\u0142y przy gwa\u0142townym zderzeniu si\u0119 mas wojska, wbijaj\u0105c si\u0119 w piersi rycerzy. Pierwsi zabici i ranni zas\u0142ali pole bitwy. Pad\u0142o te\u017c wiele koni, dodatkowo powi\u0119kszaj\u0105c bitewny zam\u0119t. Szybko odrzucono skruszone kopie i si\u0119gni\u0119to po miecze: rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 mordercza walka wr\u0119cz\u201d \u2013 obrazowo opisuje przebieg starcia Pawe\u0142 Strzy\u017c w swej ksi\u0105\u017cce i zaznacza: \u201eS\u0142absi liczebnie Krzy\u017cacy odpierali ataki, nie chc\u0105c dopu\u015bci\u0107 do po\u0142\u0105czenia si\u0119 oddzia\u0142\u00f3w polskich i zamkni\u0119cia swoich wojsk w pier\u015bcieniu okr\u0105\u017cenia. By\u0107 mo\u017ce w tym celu wykorzystano te\u017c wozy taborowe, aczkolwiek wzmianka Jana D\u0142ugosza na ten temat jest raczej podyktowana jego wiedz\u0105 na temat walk taboru husyckiego, kt\u00f3ry by\u0142 u\u017cywany w wojnach Polski z Zakonem w latach 30. XV wieku, ni\u017c znajomo\u015bci\u0105 fakt\u00f3w. Nale\u017cy j\u0105 wi\u0119c raczej odrzuci\u0107\u201d.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Prof. Jurek stwierdzi\u0142 natomiast w swoim opracowaniu \u201eRadziejowskie Pole\u201d: \u201eMarsza\u0142ek Altenburg broni\u0142 si\u0119 by\u0107 mo\u017ce w oparciu o posiadane wozy taborowe. P\u00f3\u017aniejszy co prawda o ca\u0142e 150 lat Jan D\u0142ugosz wspomina, \u017ce krzy\u017caccy rycerze mieli spi\u0105\u0107 si\u0119 wzajemnie \u0142a\u0144cuchami, aby utrzyma\u0107 zwarto\u015b\u0107 szyku; by\u0107 mo\u017ce ten ciekawy szczeg\u00f3\u0142 zaczerpn\u0105\u0142 z \u017cywej wci\u0105\u017c w Polsce tradycji. Szczeg\u00f3\u0142 ten, o ile autentyczny, \u015bwiadczy chyba o desperacji osaczonych Krzy\u017cak\u00f3w; zachowania takie pasuj\u0105 bowiem do sytuacji ostatecznych\u201d. Jak podkre\u015bla prof. Jurek, Krzy\u017cacy bronili si\u0119 dzielnie, a\u017c pad\u0142 trafiony strza\u0142\u0105 ko\u0144 chor\u0105\u017cego Iwana. Wraz z nim znikn\u0119\u0142a z pola widzenia wielka chor\u0105giew Zakonu. Wtedy w wojsku krzy\u017cackim zapanowa\u0142a olbrzymia panika. Polacy dos\u0142ownie zgnietli wroga. Byli bezlito\u015bni. \u015amier\u0107 z polskich r\u0105k ponios\u0142o kilku komtur\u00f3w i w sumie a\u017c 56 braci krzy\u017cackich, nie licz\u0105c innych rycerzy i pacho\u0142k\u00f3w. Polacy triumfowali. Na Radziejowskim Polu nie tylko zwyci\u0119\u017cyli Krzy\u017cak\u00f3w, ale i prze\u0142amali w\u0142asne kompleksy, w\u0142asne prze\u015bwiadczenie, \u017ce z rycerzami zakonnymi w prawdziwej bitwie nie da si\u0119 wygra\u0107. By\u0142 to jednak dopiero pocz\u0105tek.
\u00a0<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

ZAKON KONTRATAKUJE<\/h2>\n

\u201eKrzy\u017cacy po raz pierwszy poczuli, \u017ce wojuj\u0105 z Polakami. Przedtem bowiem Krzy\u017cacy do tego stopnia lekcewa\u017cyli rycerstwo i oddzia\u0142y polskie, \u017ce twierdzili, i\u017c Polacy nigdy nie potrafi\u0105 z\u0142ama\u0107 ich si\u0142y\u201d \u2013 pisa\u0142 z perspektywy czasu Jan D\u0142ugosz. Tyle \u017ce Krzy\u017cacy byli lud\u017ami czynu, a nie filozofami, rozpami\u0119tuj\u0105cymi swoje niepowodzenia. Nie min\u0119\u0142o par\u0119 godzin od starcia, kt\u00f3re przynios\u0142o im kl\u0119sk\u0119, kiedy rycerze zakonni przyst\u0105pili ju\u017c do kolejnej walki. Mi\u0119dzy godz. 10 a 11 na wie\u015b\u0107 o wydarzeniach pod Radziejowem g\u0142\u00f3wne si\u0142y krzy\u017cackie zawr\u00f3ci\u0142y z drogi na Brze\u015b\u0107 Kujawski. W po\u0142udnie pod P\u0142owcami natkn\u0119\u0142y si\u0119 na pod\u0105\u017caj\u0105cych ich \u015bladem rycerzy \u0141okietka. Walka by\u0142a mocno chaotyczna. Polacy z pocz\u0105tku zanotowali pewne sukcesy, m.in. wzi\u0119li do niewoli komtur\u00f3w von Plauena i von Honsteina oraz sporo innych je\u0144c\u00f3w. Podobnymi zdobyczami mogli jednak pochwali\u0107 si\u0119 i Krzy\u017cacy. Na dodatek rycerze zakonni zapewne odzyskali te\u017c swoj\u0105 wielk\u0105 chor\u0105giew stracon\u0105 pod Radziejowem. W ko\u0144cu
pod krzy\u017cackim naporem polscy rycerze ust\u0105pili i zacz\u0119li ucieka\u0107. W\u015br\u00f3d umykaj\u0105cych by\u0142 i nast\u0119pca tronu kr\u00f3lewicz Kazimierz. \u201eJan D\u0142ugosz pisa\u0142, \u017ce \u0141okietek celowo odes\u0142a\u0142 go na ty\u0142y, bo sytuacja by\u0142a gro\u017ana. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce Kazimierz po prostu uciek\u0142. Tak twierdz\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a krzy\u017cackie i taka jest chyba prawda. Jednak D\u0142ugosz inaczej zinterpretowa\u0142 oczywiste fakty. Chyba nawet nie przysz\u0142o mu do g\u0142owy, \u017ce wielki kr\u00f3l Kazimierz m\u00f3g\u0142 ucieka\u0107 z pola bitwy,\u00a0\u00a0 cho\u0107by \u015bwita kr\u00f3lewska by\u0142a zagro\u017cona. D\u0142ugosz uzna\u0142, \u017ce to z\u0142o\u015bliwa informacja, rozpowszechniana przez Krzy\u017cak\u00f3w\u201d \u2013 wyja\u015bnia \u201eFocusowi Historia\u201d prof. Jurek.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Tak czy owak, wykrwawione wojska polskie wycofa\u0142y si\u0119. Wielki mistrz krzy\u017cacki odnotowa\u0142, \u017ce \u201eca\u0142e pole zas\u0142a\u0142o si\u0119 trupami\u201d, za\u015b kronikarz oliwski stwierdzi\u0142: \u201eKr\u00f3l ze swym wojskiem uciek\u0142, a podczas tej ucieczki wielu tak konnych, jak i pieszych zosta\u0142o zabitych\u201d. Bitwa pod P\u0142owcami zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pora\u017ck\u0105 wojsk polskich. Na dodatek rycerze zakonni rozpuszczali plotki o okrucie\u0144stwie Polak\u00f3w i mordowaniu rycerzy wzi\u0119tych do niewoli. Je\u015bli jednak chodzi o sam\u0105 bitw\u0119, kronikarze krzy\u017caccy niezbyt chwalili si\u0119 t\u0105 wygran\u0105, opisuj\u0105c dzieje Zakonu (do tego stopnia, \u017ce czasem zapominaj\u0105 o niej nawet wsp\u00f3\u0142cze\u015bni zachodni biografowie Krzy\u017cak\u00f3w!). Co ciekawe, rycerze zakonni natychmiast po bitwie zarz\u0105dzili odwr\u00f3t w stron\u0119 Torunia. Dlaczego?<\/p>\n

KONIEC PLANU \u201eJASTRZ\u0118BI\u201d<\/h2>\n

\u201eWojowanie z chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Polsk\u0105 by\u0142o dla Krzy\u017cak\u00f3w rzecz\u0105 troch\u0119 wstydliw\u0105. To nie by\u0142a sprawa, kt\u00f3r\u0105 specjalnie chcieli si\u0119 szczyci\u0107. Toczyli wojny z Litwinami i Prusami, to by\u0142a ich misja. Dlatego kronikarze Zakonu specjalnie walk z 27 wrze\u015bnia 1331 r. nie eksponowali\u201d \u2013 wyja\u015bnia prof. Jurek. To jeden z powod\u00f3w, ale nie jedyny. Biskup w\u0142oc\u0142awski Maciej naliczy\u0142 na pobojowisku 4187 poleg\u0142ych z obu stron, nieco wi\u0119cej jednak Krzy\u017cak\u00f3w. Pod P\u0142owcami zgin\u0119\u0142o a\u017c 73 braci zakonnych z og\u00f3lnej liczby 200, bior\u0105cych udzia\u0142 w batalii. \u201eTo by\u0142 wielki upust krwi. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce straszny cios zadany pod Grunwaldem, kt\u00f3ry kompletnie za\u0142ama\u0142 kadrowo Zakon, kosztowa\u0142 \u017cycie 213 braci\u201d \u2013 zwraca uwag\u0119 prof. Jurek. Jego zdaniem bitwa z 27 wrze\u015bnia 1331 r. po pierwsze oznacza\u0142a dla Krzy\u017cak\u00f3w zako\u0144czenie rozpocz\u0119tej kampanii przeciw Polsce, a po drugie by\u0142a wielkim szokiem wewn\u0119trznym. Wymusi\u0142a na wielkim mistrzu zmian\u0119 polityki. Krzy\u017cacy nie mogli ju\u017c si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce najad\u0105 Polsk\u0119 i po prostu podbij\u0105 wszystko, co im si\u0119 podoba. A w\u0142a\u015bnie takie plany mieli. Zdaniem prof. Jurka, od kiedy tylko Krzy\u017cacy zaj\u0119li Pomorze Gda\u0144skie w 1308 r., zale\u017ca\u0142o im, \u017ceby ten nabytek zalegalizowa\u0107. Pr\u00f3bowali doj\u015b\u0107 do porozumienia z Polsk\u0105, ale \u0141okietek tego nie chcia\u0142, utrzymuj\u0105c ci\u0105g\u0142y stan niepewno\u015bci, na granicy wojny i pokoju. Kolejnymi wyprawami Krzy\u017cacy postanowili zmusi\u0107 polskiego kr\u00f3la do jakiej\u015b ugody. Nie uda\u0142o im si\u0119, a \u0141okietek jeszcze si\u0119 odgryza\u0142.<\/p>\n

\u201eW 1330 r. urz\u0105dzi\u0142 wielk\u0105 wypraw\u0119 odwetow\u0105 na ziemi\u0119 che\u0142mi\u0144sk\u0105. Wtedy Krzy\u017cacy zawarli z nim rozejm, w gruncie rzeczy stanowi\u0105cy pora\u017ck\u0119 Zakonu. By\u0142 to jakby policzek dla Krzy\u017cak\u00f3w. Kr\u00f3tko potem zamordowano wielkiego mistrza [Wernera von Orselna \u2013 przyp. red.]. Przypuszcza si\u0119, \u017ce sta\u0142a za tym frakcja \u00bbjastrz\u0119bi\u00ab, pot\u0119piaj\u0105ca go jako zbyt s\u0142abego i ugodowego. Nowy wielki mistrz [Luder z Brunszwiku \u2013 przyp. red.] by\u0142 bardziej przekonany do polityki najazd\u00f3w\u201d \u2013 opowiada prof. Jurek. Zwraca uwag\u0119, \u017ce zwykli\u015bmy traktowa\u0107 Krzy\u017cak\u00f3w jako jedn\u0105, zwart\u0105 kast\u0119. Tymczasem w XIV wieku Zakon prze\u017cywa\u0142 wewn\u0119trzne rozterki. Wielcy mistrzowie mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wojna z chrze\u015bcijanami im nie s\u0142u\u017cy. Poprzez reformy chcieli umacnia\u0107 Zakon duchowo,\u00a0 ale natykali na op\u00f3r komtur\u00f3w pruskich,\u00a0 tworz\u0105cych frakcj\u0119 \u00bbjastrz\u0119bi\u00ab. Pod ich wodz\u0105 Krzy\u017cakom jeszcze zaostrzy\u0142y si\u0119 apetyty. W 1331 r. za\u015bwita\u0142a im my\u015bl, \u017ce mo\u017cna by Polsk\u0119 ca\u0142kiem rozgromi\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi prof. Jurek. Krzy\u017cacy zacz\u0119li dzia\u0142a\u0107 w porozumieniu z kr\u00f3lem Czech Janem Luksemburskim, zg\u0142aszaj\u0105cym pretensje do polskiego tronu. Zamierzali wsp\u00f3lnie ni mniej ni wi\u0119cej, tylko dokona\u0107 rozbioru ziem Kr\u00f3lestwa Polskiego. Pewni sukcesu Krzy\u017cacy zabrali na wypraw\u0119 przeciw \u0141okietkowi zagranicznych go\u015bci, m.in. Anglik\u00f3w dowodzonych przez Tomasza de Ufford (przyby\u0142ych do walki nie z chrze\u015bcija\u0144skimi Polakami, lecz z poga\u0144skimi Litwinami). \u201eNa szcz\u0119\u015bcie pod Radziejowem Krzy\u017cacy zostali powstrzymani i wr\u00f3cili do rozs\u0105dniejszej polityki wymuszania ugody. Czyli postanowili zaj\u0105\u0107 Kujawy, \u017ceby je potem wymieni\u0107 na Pomorze\u201d \u2013 konkluduje Tomasz Jurek.<\/p>\n

IRONIA HISTORII<\/h2>\n

Otrze\u017awili\u015bmy wi\u0119c Krzy\u017cak\u00f3w pod Radziejowem, nie pod P\u0142owcami, cho\u0107 wiedza ta wci\u0105\u017c nie jest w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w powszechna. \u201eIroni\u0105 natomiast jest
fakt, \u017ce pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy bitw\u0119 stoi w miejscu, gdzie wojsko polskie dozna\u0142o od Krzy\u017cak\u00f3w powa\u017cnej pora\u017cki\u201d \u2013 pisze w ksi\u0105\u017cce \u201ePolskie pola bitew w \u015bwietle archeologii\u201d Krzysztof Wolski. \u201eTakie s\u0105 niestety dzieje, \u017ce miejscowo\u015bci zmieniaj\u0105 czasem lokalizacj\u0119. R\u00f3wnie\u017c P\u0142owce w\u0119drowa\u0142y\u201d
\u2013 wyja\u015bnia autor w rozmowie z \u201eFocusem Historia\u201d. \u201ePod P\u0142owcami wi\u0119cej jest legend ni\u017c rzeczywisto\u015bci\u201d \u2013 dodaje Danuta Walczewska, kierowniczka w\u0142oc\u0142awskiej delegatury Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w w Toruniu. Okazuje si\u0119, \u017ce do dzi\u015b pojawiaj\u0105 si\u0119 informacje o szcz\u0105tkach ludzkich, wykopywanych na okolicznych polach. W wyobra\u017ani mieszka\u0144c\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 one z bitw\u0105, ale w rzeczywisto\u015bci ci\u0119\u017cko znale\u017a\u0107 jej fizyczne \u015blady. W swojej ksi\u0105\u017cce Krzysztof Wolski zwraca uwag\u0119, \u017ce np. w latach 70. odkopano intryguj\u0105cy szkielet m\u0119\u017cczyzny z no\u017cem mi\u0119dzy \u017cebrami, ale pochowany raczej m\u00f3g\u0142by by\u0107 zb\u00f3jnikiem ni\u017c rycerzem.<\/p>\n

Na dodatek ca\u0142e cmentarzysko, na kt\u00f3rym go znaleziono, datuje si\u0119 na XII\u2013XIII w., a nie na XIV. Ostatnio archeolodzy przyst\u0105pili do bada\u0144 m.in. w roku 2006. \u201eMia\u0142y one na celu znalezienie miejsca zbiorowej mogi\u0142y rycerzy krzy\u017cackich i polskich. Przeprowadzono je w bliskim s\u0105siedztwie obecnej kaplicy, kt\u00f3ra prawdopodobnie by\u0142a wzniesiona w miejscu dawnego ko\u015bcio\u0142a w P\u0142owcach, czyli 400\u2013500 m na po\u0142udniowy zach\u00f3d od pomnika przy szosie. Badania te prowadzono w spos\u00f3b sonda\u017cowy, poniewa\u017c w miejscu tym znajduje si\u0119 obecnie u\u017cytkowany cmentarz. W trakcie bada\u0144 odkryto relikty fundament\u00f3w ko\u015bcio\u0142a, prawdopodobnie XIV-wiecznego i zbudowanego po bitwie pod P\u0142owcami\u201d \u2013 opowiada \u201eFocusowi Historia\u201d Danuta Walczewska. Nie znaleziono jednak tam szcz\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re da\u0142oby si\u0119 powi\u0105za\u0107 z bitw\u0105. Walczewska uwa\u017ca, \u017ce skoro mogi\u0142a mia\u0142a si\u0119 znajdowa\u0107 ko\u0142o ko\u015bcio\u0142a, to warto by\u0142oby sprawdzi\u0107 pobliski park dworski.<\/p>\n

Ciekawostek dostarczy\u0142y prace przy budowie autostrady A1. Zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do Danuty Walczewskiej archeolog prowadz\u0105cy nadz\u00f3r przy budowie. \u201eW\u00a0 jego trakcie we wsi D\u0105br\u00f3wka pod Kowalem, oddalonej na po\u0142udnie od P\u0142owc\u00f3w, znalaz\u0142 dwa no\u017ce,kt\u00f3rych nijak nie mo\u017cna powi\u0105za\u0107 z wiejskim charakterem osady \u015bredniowiecznej. By\u0142y to po prostu sztylety, u\u017cywane przez rycerzy. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce mo\u017ce trafi\u0142y tam drog\u0105 rabunku? Mo\u017ce miejscowa ludno\u015b\u0107, dowiedziawszy si\u0119 o bitwie, posz\u0142a rabowa\u0107, co si\u0119 da?\u201d \u2013 zastanawia si\u0119 Walczewska. To prawdopodobne, ale r\u00f3wnie dobrze sztylety mog\u0142y pochodzi\u0107 z innego z wielu star\u0107 polsko-krzy\u017cackich w tym rejonie. Podobnie\u00a0 jak eksponowane na wystawie w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie dwa miecze i kilka innych pami\u0105tek, kt\u00f3re tradycyjnie wi\u0105\u017ce si\u0119 z batali\u0105 z 27 wrze\u015bnia 1331 r. \u017badnej pewno\u015bci, \u017ce wtedy nimi walczono, jednak nie ma. A zwyci\u0119stwo na Radziejowskim Polu wci\u0105\u017c czeka na upami\u0119tnienie, b\u0119d\u0105ce w zgodzie z historyczn\u0105 prawd\u0105. A przynajmniej na u\u017cywanie odpowiedniej dla niego nazwy. \u201eOt\u00f3\u017c znana pie\u015b\u0144 polska o bitwie, powsta\u0142a jeszcze w XIV w., zaczyna si\u0119 od wspomnienia, jak to \u00bbna Radziejowskim Polu wo\u0142ali Polacy: Krak\u00f3w!\u00ab. Jej tekst znamy z kilku a\u017c przekaz\u00f3w (rzecz wyj\u0105tkowa przy zabytkach poetyckich tego czasu), co \u015bwiadczy, \u017ce by\u0142a znana powszechnie w ca\u0142ym kraju \u2013 oddawa\u0142a wi\u0119c z pewno\u015bci\u0105 obiegow\u0105 opini\u0119. Sami XIV-wieczni Polacy zwali wi\u0119c t\u0119 batali\u0119 bitw\u0105 na Radziejowskim Polu\u201d \u2013 pisa\u0142 prof. Jurek, argumentuj\u0105c, \u017ce tradycja ta wydaje si\u0119 godna przypomnienia i ponownego upowszechnienia. Tym bardziej \u017ce odpowiada to starodawnemu zwyczajowi nazywania batalii (Kosowe Pole, Kulikowe Pole, Psie Pole itp.) i podkre\u015bla, \u017ce walki polsko-krzy\u017cackie mia\u0142y miejsce na rozleg\u0142ym terenie, a nie w jednym punkcie. Zdaniem profesora Radziejowskie Pole podkre\u015bli\u0142oby te\u017c, gdzie bitwa zosta\u0142a nawi\u0105zana. Bitwa \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od tej pod P\u0142owcami \u2013 przez Polak\u00f3w wygrana!<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Siedem wiek\u00f3w temu nie wygrali\u015bmy, lecz przegrali\u015bmy z Krzy\u017cakami pod P\u0142owcami. Jednak tego samego dnia, 27 wrze\u015bnia 1331 r., pobili\u015bmy ich pod Radziejowem. Tymi bataliami wojska \u0141okietka uratowa\u0142y Polsk\u0119 od rozbioru Bitwa pod P\u0142owcami od wiek\u00f3w jest wykorzystywana propagandowo. Jej mit budowano ju\u017c za czas\u00f3w W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka, rozg\u0142aszaj\u0105c po Europie, \u017ce Polacy wyt\u0142ukli pod kujawsk\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":3524,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"miestas":[],"class_list":["post-3523","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3523"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3523\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3523"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=3523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}