{"id":3609,"date":"2026-04-06T06:30:49","date_gmt":"2026-04-06T06:30:49","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/06\/te-miejsca-na-swiecie-nosza-polskie-nazwy-niektore-odkrycia-zaskakuja-nawet-historykow\/"},"modified":"2026-04-06T06:30:49","modified_gmt":"2026-04-06T06:30:49","slug":"te-miejsca-na-swiecie-nosza-polskie-nazwy-niektore-odkrycia-zaskakuja-nawet-historykow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/06\/te-miejsca-na-swiecie-nosza-polskie-nazwy-niektore-odkrycia-zaskakuja-nawet-historykow\/","title":{"rendered":"Te miejsca na \u015bwiecie nosz\u0105 polskie nazwy. Niekt\u00f3re odkrycia zaskakuj\u0105 nawet historyk\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Nie byli\u015bmy pot\u0119g\u0105 morsk\u0105, nie mieli\u015bmy kolonii. Mimo to na mapach \u015bwiata nie brakuje nazw, kt\u00f3re kojarz\u0105 si\u0119 z naszym krajem!<\/span><\/p>\n

\n

Wiele takich nazw pojawi\u0142o si\u0119 na mapach, gdy Polsk\u0119 oficjalnie z\u00a0nich wymazano. Emigranci szukaj\u0105cy za morzem pracy i\u00a0chleba, zes\u0142a\u0144cy wywo\u017ceni na Syberi\u0119, podr\u00f3\u017cnicy i\u00a0odkrywcy udowadniali w\u00a0ten spos\u00f3b, \u017ce \u201ejeszcze nie zgin\u0119\u0142a\u201d.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Gdy w\u00a01918 roku Polska odzyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, niewiele ju\u017c by\u0142o dziewiczych miejsc do odkrycia i\u00a0zdobycia. Ale wsz\u0119dobylscy rodacy potrafili je znale\u017a\u0107. Dzi\u0119ki nim, w\u0119druj\u0105c po najdalszych zak\u0105tkach globu, mo\u017cemy niespodziewanie znale\u017a\u0107 si\u0119 w\u00a0Warszawie, Krakowie albo po prostu w\u00a0Polsce.<\/p>\n

<\/strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej, niewielkie muzeum i pomnik ku czci za\u0142o\u017cycieli osady to dzi\u015b jedyne polskie \u015blady w argenty\u0144skiej Wandzie (fot. Forum)<\/em><\/p>\n

Ameryka Po\u0142udniowa<\/strong><\/h2>\n

W\u00a01933 roku uczestnicy ekspedycji Polskiego Towarzystwa Tatrza\u0144skiego weszli na najwy\u017cszy szczyt Ameryki Po\u0142udniowej Aconcagu\u0119 now\u0105 trudn\u0105 tras\u0105, nazwan\u0105 Drog\u0105 Polak\u00f3w 1. Lodowiec, kt\u00f3ry pokonali, te\u017c sta\u0142 si\u0119 \u201epolski\u201d, a\u00a0nowo odkryte lodowce nazwano na cze\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w wyprawy Glaciar Ostrowski i\u00a0Glaciar Karpinski. Niezdobyty szczyt wysoko\u015bci 6050 m n.p.m. nasi rodacy nazwali Pico N (Szczyt Nieznany), ale Argenty\u0144czycy, doceniaj\u0105c ich osi\u0105gni\u0119cia, przemianowali go na Polski Szczyt (El Pico Polaco).<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

W\u015br\u00f3d Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy po II wojnie \u015bwiatowej osiedlili si\u0119 w\u00a0Argentynie, by\u0142 \u017co\u0142nierz armii Andersa, harcmistrz i\u00a0alpinista Wac\u0142aw Blicharski. W\u00a01969 r. \u2013 dla uczczenia 25. rocznicy bitwy pod Monte Cassino \u2013 zorganizowa\u0142 wypraw\u0119 w\u00a0centralne Andy. Jej uczestnicy zamierzali wspi\u0105\u0107 si\u0119 na kilka niezdobytych dot\u0105d pi\u0119ciotysi\u0119cznik\u00f3w. Pierwszemu szczytowi wysoko\u015bci 5070 m n.p.m. nadali imi\u0119 powsta\u0144ca wielkopolskiego i\u00a0oficera armii argenty\u0144skiej Teofila Iwanowskiego (Pico General Iwanowski), nast\u0119pnemu \u2013 Tatry II, najtrudniejszemu \u2013 Monte Cassino (5220 m n.p.m). Zgodnie z\u00a0wcze\u015bniejszymi ustaleniami z\u0142o\u017cyli na nim grudki ziemi spod Monte Cassino i\u00a0z\u00a0grob\u00f3w harcerzy batalion\u00f3w \u201eZo\u015bka\u201d i\u00a0\u201eParasol\u201d. Dwaj cz\u0142onkowie ekspedycji \u2013 Ryszard Czeraniawski i\u00a0Marek Gai\u0144ski wspi\u0119li si\u0119 na jeszcze jeden dziewiczy szczyt, nadaj\u0105c mu imi\u0119 gen. Bora-Komorowskiego (Gai\u0144ski zgin\u0105\u0142).<\/p>\n

Aktywistom dzia\u0142aj\u0105cej w\u00a0II RP Ligi Morskiej i\u00a0Kolonialnej marzy\u0142y si\u0119 polskie kolonie. \u015awiat by\u0142 ju\u017c jednak podzielony mi\u0119dzy mocarstwa, wi\u0119c Liga skon-centrowa\u0142a si\u0119 na wspieraniu polskiego osadnictwa. W\u00a01936 r. za po\u015brednictwem firmy Colonizadora del Norte wykupi\u0142a ziemie w\u00a0g\u00f3rnym biegu rzeki Parana, 40 km od wodospad\u00f3w Igua\u00e7u. Wyros\u0142o tam miasteczko Wanda 2, licz\u0105ce 15 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, a\u00a0po brazylijskiej stronie \u2013 bli\u017aniacz\u0105 Jagod\u0119 3. Osady nazwano na cze\u015b\u0107 c\u00f3rek marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

W\u00a0latach 30. XX w. za\u0142o\u017cono te\u017c w Brazylii osad\u0119 Orze\u0142 Bia\u0142y w\u00a0stanie Espirito Santo. Ze wzgl\u0119d\u00f3w praktycznych u\u017cywano portugalskiego t\u0142umaczenia (\u00c1guia Branca) i\u00a0w\u0142adze pozwoli\u0142y j\u0105 zachowa\u0107. Z kolei w\u00a0niezmienionej formie przetrwa\u0142a nazwa 22-tysi\u0119cznego miasta Brodowski 4 w\u00a0stanie S\u00e3o Paulo, kt\u00f3re powsta\u0142o pod koniec XIX w. przy budowanej linii kolejowej. G\u0142\u00f3wnym in\u017cynierem firmy by\u0142 emigrant Aleksander Brodowski.<\/p>\n

Ignacy Domeyko \u2013 przyjaciel Mickiewicza, filomata, \u017co\u0142nierz powstania listopadowego \u2013 znalaz\u0142 przybran\u0105 ojczyzn\u0119 w\u00a0Chile. Tak si\u0119 jej zas\u0142u\u017cy\u0142 jako autor pierwszej mapy geologicznej kraju, odkrywca z\u0142\u00f3\u017c wielu cennych minera\u0142\u00f3w i\u00a0rektor uniwersytetu w\u00a0Santiago, \u017ce dzi\u015b w\u00a0ka\u017cdym wi\u0119kszym mie\u015bcie ma swoj\u0105 ulic\u0119. Ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 przez 600 km pasmo g\u00f3rskie w\u00a0Andach to G\u00f3ry Domeyki 5, u\u00a0ich st\u00f3p rozpo\u015bciera si\u0119 R\u00f3wnina Domeyki. Jeden z\u00a0andyjskich szczyt\u00f3w to Cerro Domeyko, dwu-tysi\u0119czne g\u00f3rnicze miasteczko \u2013 Pueblo Domeyko, port na po\u0142udniu \u2013 Lugareja Domeyko.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n
\"\"<\/figure>\n

Na antypodach\u00a0jest 15 obiekt\u00f3w nazwanych imieniem\u00a0Strzeleckiego,\u00a0m.in. pustynia (fot. Wikimedia Commons)<\/em><\/p>\n

Australia<\/strong><\/h2>\n

Tylko przedstawiciele trzech narod\u00f3w dali imi\u0119 najwy\u017cszym szczytom kontynent\u00f3w. Brytyjczycy maj\u0105 Mount Everest, Amerykanie \u2013 McKinleya i\u00a0Mount Vinson na Antarktydzie, Polacy \u2013 G\u00f3r\u0119 Ko\u015bciuszki\u00a0 w\u00a0Australii. Szczyt (2228 m n.p.m.) jako pierwszy zdoby\u0142 w\u00a01840 roku Pawe\u0142 Edmund Strzelecki i\u00a0nazwa\u0142 imieniem naszego bohatera. Wok\u00f3\u0142 g\u00f3ry, na obszarze niemal 7 tys. km\u00b2, rozci\u0105ga si\u0119 Park Narodowy Ko\u015bciuszko, obejmuj\u0105cy najwy\u017csze pasma Alp Australijskich.<\/p>\n

Strzelecki zarz\u0105dza\u0142 w\u0142o\u015bciami ksi\u0119cia Franciszka Sapiehy i odziedziczy\u0142 po nim maj\u0105tek. Dzi\u0119ki temu objecha\u0142 \u015bwiat i\u00a0przez kilka lat penetrowa\u0142 Australi\u0119 i\u00a0Tasmani\u0119. Korzystaj\u0105c z\u00a0prawa odkrywcy, nieznanym obiektom nadawa\u0142 nazwy. Piaszczysta r\u00f3wnina w\u00a0stanie Po\u0142udniowa Australia to Pustynia Strzeleckiego, p\u0142yn\u0105ca przez ni\u0105 okresowa rzeka \u2013 Strumie\u0144 Strzeleckiego, pasmo g\u00f3rskie w\u00a0stanie Wiktoria \u2013 G\u00f3ry Strzeleckiego. Na Wyspie Flindersa jest te\u017c Szczyt Strzeleckiego , a w stanie Wiktoria miasteczko Strzelecki.<\/p>\n

W\u00a01856 r. grupa osadnik\u00f3w z\u00a0Wielkopolski osiedli\u0142a si\u0119 w\u00a0Po\u0142udniowej Australii, w\u00a0pobli\u017cu miasteczka Sevenhill. Gdy w\u00a0miejscu okre\u015blanym jako Polska Dolina wyros\u0142y pierwsze domy, szko\u0142a i\u00a0ko\u015bci\u00f3\u0142, przemianowano je na Polish Hill River. Nie wiadomo, dlaczego farmer John Cross nada\u0142 osadzie w\u00a0stanie Queensland nazw\u0119 Cracow. Do 1976 roku dzia\u0142a\u0142a tam kopalnia z\u0142ota, ale gdy z\u0142o\u017ca si\u0119 wyczerpa\u0142y, osada podupad\u0142a. Teraz liczy 120 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

\"\"Na Antarktydzie znajduje si\u0119 kilka miejsc nazwanych ku pami\u0119ci Polak\u00f3w i Polski (fot. Forum)<\/em><\/p>\n

Antarktyda<\/strong><\/h2>\n

Podczas pracy na uniwersytecie w\u00a0Li\u00e8ge (Belgia) Henryk Arctowski pozna\u0142 Adriena de Gerlache, kt\u00f3ry przygotowywa\u0142 antarktyczn\u0105 ekspedycj\u0119 na statku Belgica. Zosta\u0142 jednym z\u00a0jej kierownik\u00f3w naukowych. Wyp\u0142yn\u0119li w\u00a01897 roku i\u00a0wr\u00f3cili po dw\u00f3ch latach. Wk\u0142ad Polaka\u00a0w\u00a0poznanie Antarktydy upami\u0119tnili p\u00f3\u017aniejsi badacze, nadaj\u0105c jego imi\u0119 wielu obiektom. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich: P\u00f3\u0142wysep Arctowskiego stanowi\u0105cy cz\u0119\u015b\u0107 P\u00f3\u0142wyspu Antarktycznego; Zatoka Arctowskiego u\u00a0wybrze\u017cy Wyspy Kr\u00f3la Jerzego i\u00a0Kopu\u0142a Lodowa Arctowskiego na samej wyspie; Nunatak Arctowskiego \u2013 szczyt wyrastaj\u0105cy ponad poziom l\u0105dolodu na kra\u0144cach P\u0142w. Antarktycznego i G\u00f3ra Arctowskiego na tym p\u00f3\u0142wyspie. W\u00a01977 r. na Wyspie Kr\u00f3la Jerzego (ok. 120 km od wybrze\u017cy Antarktydy) uruchomiono polsk\u0105 stacj\u0119 badawcz\u0105 im. Arctowskiego. Pracuj\u0105cy w\u00a0niej rodacy nadali polskie nazwy wielu okolicznym obiektom, m.in. polom lodowym Krak\u00f3w i\u00a0Warszawa oraz lodowcom Wanda, Krak, Dobrowolski, Domeyko. Uczczono te\u017c glacjologa i\u00a0polarnika Stanis\u0142awa Baranowskiego, kt\u00f3ry podczas pobytu na stacji zatru\u0142 si\u0119 gazem. Jego imi\u0119 nosi Lodowiec Baranowskiego i Zatoka Staszka.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Za spraw\u0105\u00a0ekspedycji glacjologicznej\u00a0Aleksandra Kosiby a\u017c\u00a023 nazwy na\u00a0Grenlandii zwi\u0105zane s\u0105\u00a0z Polsk\u0105. (fot. Fotonova)<\/em><\/p>\n

Grenlandia<\/strong><\/h2>\n

Pierwsz\u0105 polsk\u0105 ekspedycj\u0119 naukow\u0105 na najwi\u0119ksz\u0105 wysp\u0119 \u015bwiata zorganizowano w\u00a01937 r. Celem by\u0142o badanie wp\u0142ywu topniej\u0105cych lodowc\u00f3w na ukszta\u0142towanie terenu, co mog\u0142o wyja\u015bni\u0107 zagadki krajobrazu polodowcowego w\u00a0naszym kraju. Ekipa kierowana przez glacjologa Aleksandra Kosib\u0119 penetrowa\u0142a teren na zachodzie Grenlandii, w\u00a0okolicach fiordu Arfersiorfik i\u00a0osady Ausiait. By\u0142 to rejon nierozpoznany, wi\u0119c odkrywanym obiektom nadawano nowe nazwy, jak m.in. pasma g\u00f3rskie Mo\u015bcickiego, Romera i Rydza-\u015amig\u0142ego, szczyty Lw\u00f3w i Wawel, Jezioro Dybowskiego oraz lodowce Dobrowolskiego (polarnika i protektora ekspedycji) i Polonia.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

W Polonezk\u00f6y co roku\u00a0odbywa si\u0119 Festiwal\u00a0Czere\u015bniowy. W wiosce wci\u0105\u017c\u00a0mieszka 100 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy
kultywuj\u0105 polskie tradycje (fot. East News)<\/em><\/p>\n

Turcja<\/strong><\/h2>\n

W\u00a01841 r. ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Czartoryski sfinansowa\u0142 zakup ziemi i\u00a0budow\u0119 osady dla przebywaj\u0105cych w\u00a0Turcji weteran\u00f3w powstania listopadowego oraz Polak\u00f3w wcielonych do armii\u00a0carskiej, kt\u00f3rzy podczas wojen na Kaukazie trafili do niewoli tureckiej. Na cze\u015b\u0107 fundatora, wsi nadano nazw\u0119 Adampol. Usytuowana po azjatyckiej stronie cie\u015bniny Bosfor, dzi\u015b znajduje si\u0119 ju\u017c niemal w\u00a0obr\u0119bie Stambu\u0142u. Z\u00a0rolniczej osady przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w\u00a0o\u015brodek turystyczny. Turcy okre\u015blali j\u0105 potocznie jako \u201epolska wie\u015b\u201d \u2013 Polonezk\u00f6y i\u00a0taka w\u0142a\u015bnie jest obecnie jej oficjalna nazwa. Liczba mieszka\u0144c\u00f3w nie przekracza 400. Zgodnie z\u00a0tradycj\u0105 funkcj\u0119 w\u00f3jta pe\u0142ni osoba polskiego pochodzenia. Jest tam ko\u015bci\u00f3\u0142 Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej oraz cmentarz, na kt\u00f3rym spoczywa m.in. Ludwika \u015aniadecka, niespe\u0142niona mi\u0142o\u015b\u0107 S\u0142owackiego.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Do\u00a0afryka\u0144skiej\u00a0Cz\u0119stochowy\u00a0trafi\u0142a kopia\u00a0obrazu\u00a0jasnog\u00f3rskiego<\/em><\/p>\n

RPA<\/strong><\/h2>\n

W\u00a01882 r. austriacki zakonnik trapista Franz Pfanner za\u0142o\u017cy\u0142 pod Durbanem w\u00a0Po\u0142udniowej Afryce opactwo Mariannhill, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego tworzy\u0142 mniejsze plac\u00f3wki misyjne. Nadawa\u0142 im nazwy s\u0142ynnych sanktuari\u00f3w: Betlejem, Asy\u017c, Lourdes i\u00a0Cz\u0119stochowa. Afryka\u0144czycy nie byli w\u00a0stanie wym\u00f3wi\u0107 tego s\u0142owa, wymy\u015bli\u0142 wi\u0119c jego prostsz\u0105 form\u0119: Centocow. Dzi\u015b misj\u0119 prowadz\u0105 polscy paulini, przychodz\u0105 do niej pielgrzymki z\u00a0r\u00f3\u017cnych wiosek. Centocow jest jedyn\u0105 polsk\u0105 nazw\u0105 geograficzn\u0105 na po\u0142udniu Afryki.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Sanktuarium Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej\u00a0w Doylestown, zwane ameryka\u0144sk\u0105\u00a0Czestochow\u0105.<\/em><\/p>\n

Ameryka P\u00f3\u0142nocna<\/strong><\/h2>\n

Najwi\u0119ksza z\u00a0ameryka\u0144skich Warszaw zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w\u00a01836 r. w\u00a0stanie Indiana, liczy 14 tys. mieszka\u0144c\u00f3w. Jest stolic\u0105 hrabstwa Kosciusko, s\u0142ynie z\u00a0polonijnego festynu i\u00a0rekonstrukcji bitew z\u00a0czas\u00f3w wojny o\u00a0niepodleg\u0142o\u015b\u0107 USA.<\/p>\n

Oko\u0142o 3 tys. mieszka\u0144c\u00f3w ma miasteczko w\u00a0stanie Kentucky, za\u0142o\u017cone w\u00a01798 r. jako Fredericksburg, ale w\u00a0wyniku stara\u0144 Polonii przemianowane na Warsaw. W\u00a0niespe\u0142na 2-tysi\u0119cznym Warsaw w\u00a0stanie Illinois sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo John Hay \u2013 osobisty sekretarz prezydenta Lincolna i\u00a0szef ameryka\u0144skiej dyplomacji za prezydentury W. McKinleya i\u00a0T. Roosevelta. 5-tysi\u0119czna Warsaw w\u00a0stanie Nowy Jork by\u0142a jednym z\u00a0pierwszych centr\u00f3w ruchu antyniewolniczego, urodzili si\u0119 w\u00a0niej m.in. mistrzyni olimpijska w\u00a0supergigancie Diann Roffe-Steinrotter oraz by\u0142y prezes Banku \u015awiatowego Barber Conable.<\/p>\n

W\u00a01838 r. funkcj\u0119 zawiadowcy malutkiej stacji kolejowej w\u00a0osadzie Mooresville w\u00a0Karolinie P\u00f3\u0142nocnej obj\u0105\u0142 Thaddeus Love, kt\u00f3ry tak \u017carliwie namawia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w i\u00a0pasa\u017cer\u00f3w do lektury biografii T. Ko\u015bciuszki \u201eThaddeus of Warsaw\u201d, \u017ce w\u00a0ko\u0144cu to jego zacz\u0119to nazywa\u0107 Tadeuszem z\u00a0Warszawy, a\u00a0stacyjk\u0119 przemianowano na Warsaw. Dzi\u015b \u017cyje tu ok. 3 tys. os\u00f3b.<\/p>\n

Najmniejsza z\u00a0ameryka\u0144skich Warszaw le\u017cy w\u00a0Teksasie, w\u00a0hrabstwie Kaufman, i\u00a0ma 58 mieszka\u0144c\u00f3w. Nieco wi\u0119ksze s\u0105 Warszawy w\u00a0stanach Missouri, Ohio, P\u00f3\u0142nocna Dakota, Pensylwania i\u00a0Alabama. A\u017c dwie wioski Warsaw znajduj\u0105 si\u0119 w\u00a0Georgii, po jednej w\u00a0stanach: Arkansas, Missisipi, Wirginia i\u00a0Minnesota.<\/p>\n

Na listach stu najlepszych do \u017cycia ma\u0142ych miast Ameryki regularnie pojawia si\u0119 7-tysi\u0119czna stolica hrabstwa Attala w\u00a0stanie Missisipi \u2013 Kosciusko. Decyduje o\u00a0tym subtropikalny klimat, niski poziom przest\u0119pczo\u015bci i\u00a0wysoki poziom edukacji. W\u00a0miasteczku urodzi\u0142a si\u0119 gwiazda telewizyjnych show Oprah Winfrey oraz s\u0142ynny dzia\u0142acz ruchu obro\u0144c\u00f3w praw cz\u0142owieka James Meredith, kt\u00f3ry w\u00a01962 roku jako pierwszy Afroamerykanin prze\u0142ama\u0142 zasady segregacji rasowej i\u00a0zosta\u0142 przyj\u0119ty na studia przez uniwersytet stanu Missisipi w\u00a0Oxfordzie. Imi\u0119 bohatera narodowego Polski i\u00a0USA nosi r\u00f3wnie\u017c hrabstwo Kosciusko w\u00a0Indianie, ze stolic\u0105 w\u00a0Warsaw (75 tys. mieszka\u0144c\u00f3w).\u00a0<\/p>\n

Little Rock, stolica stanu Arkansas, kt\u00f3rego wieloletnim gubernatorem by\u0142 Bill Clinton, znajduje si\u0119 w\u00a0hrabstwie Pulaski.<\/p>\n

Marsza\u0142ek konfederacji barskiej i\u00a0bohater ameryka\u0144skiej wojny o\u00a0niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Kazimierz Pu\u0142aski ma na mapie USA wyj\u0105tkowo mocn\u0105 pozycj\u0119. Jego imi\u0119 nosi jeszcze sze\u015b\u0107 hrabstw w\u00a0stanach Georgia, Illinois, Indiana, Kentucky, Missouri i\u00a0Wirginia. Miasto Pulaski \u00a0w\u00a0stanie Tennessee zapisa\u0142o si\u0119 w\u00a0historii jako miejsce powstania Ku-Klux-Klanu \u2013 ale jeszcze nie jako organizacji rasistowskiej, lecz otoczonego aur\u0105 tajemniczo\u015bci stowarzyszenia weteran\u00f3w wojny secesyjnej, opiekuj\u0105cego si\u0119 wdowami i\u00a0sierotami. Obecnie liczy oko\u0142o 8 tys. mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

W\u00a01883 r. polscy emigranci za\u0142o\u017cyli osad\u0119 Pulaski w\u00a0stanie Wisconsin. Dzi\u015b to 3-tysi\u0119czne miasteczko s\u0142ynie z\u00a0corocznego festiwalu Pulaski Polka Days, na kt\u00f3ry zje\u017cd\u017caj\u0105 najlepsi wykonawcy i\u00a0mi\u0142o\u015bnicy skocznego ta\u0144ca. Miasteczka Pulaski odnajdujemy tak\u017ce w\u00a0stanach Georgia, Iowa i\u00a0Wirginia, gminy za\u015b w\u00a0stanach Illinois, Michigan, Minnesota, Dakota P\u00f3\u0142nocna, Ohio i\u00a0Pensylwania.<\/p>\n

W\u00a0stanie Wisconsin niedaleko miejscowo\u015bci Pulaski le\u017cy licz\u0105cy 350 mieszka\u0144c\u00f3w Krakow. Inna wioska o\u00a0tej samej nazwie zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w\u00a0XIX w. przez polskich kolonist\u00f3w w\u00a0stanie Missouri. W\u00a0Wisconsin s\u0105 tak\u017ce osady Lublin i Torun.<\/p>\n

W\u00a01854 roku grupa \u015al\u0105zak\u00f3w zach\u0119cona przez ksi\u0119dza Leopolda Moczygemb\u0119 osiedli\u0142a si\u0119 na po\u0142udniu stanu Teksas. Duchowny pisa\u0142: \u201ePrzyje\u017cd\u017cajcie. Ziemi pod dostatkiem, klimat cudowny, uprawia\u0107 mo\u017cna, ile si\u0119 chce, by wy\u017cywi\u0107 siebie i\u00a0rodzin\u0119, i\u00a0jeszcze sprzeda\u0107 z\u00a0zyskiem mi\u00f3d i\u00a0mleko\u201d. Mocno przesadza\u0142, klimat by\u0142 niezdrowy i\u00a0malaryczny, osadnik\u00f3w n\u0119ka\u0142y powodzie i\u00a0susze. Mimo to imigranci zdo\u0142ali zbudowa\u0107 miasteczko Panna Maria, a\u00a0w\u00a0jego okolicy osady Cestohowa i Pawelekville. Przetrwali nieliczni, dzi\u015b w\u00a0Pannie Marii mieszka stu farmer\u00f3w.<\/p>\n

Najwa\u017cniejszym miejscem kultu maryjnego dla Polonii jest za\u0142o\u017cone w\u00a01953 r. Narodowe Sanktuarium Matki Bo\u017cej Cz\u0119stochowskiej w Doyleston w Pensylwanii, nazywane ameryka\u0144sk\u0105 Cz\u0119stochow\u0105. Na uroczysto\u015bci w\u00a01966 r. zebra\u0142o si\u0119 tam 150 tys. Amerykan\u00f3w polskiego pochodzenia; w\u00a01984 r. sanktuarium odwiedzi\u0142 prezydent Ronald Reagan. W\u00a0przedsionku \u015bwi\u0105tyni z\u0142o\u017cono urn\u0119 z\u00a0sercem Ignacego Paderewskiego.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Spitsbergen<\/strong><\/h2>\n

Pierwszym Polakiem prowadz\u0105cym badania na tej polarnej wyspie by\u0142 Henryk Arctowski. Jego pobyt upami\u0119tni\u0142 szwedzki geolog i\u00a0podr\u00f3\u017cnik Gerard de Geer, wpisuj\u0105c na mapy Spitsbergenu Lodowiec Arctowskiego i\u00a0Szczyt Arctowskiego. W\u00a0latach 30. zorganizowano trzy wyprawy na Spitsbergen. Podczas pierwszej (1934 r.)Polacy odkryli lub zdobyli wiele dziewiczych obiekt\u00f3w, co znalaz\u0142o odzwierciedlenie w\u00a0nazwach: G\u00f3ry Pi\u0142sudskiego z\u00a0najwy\u017cszym szczytem Ostr\u0105 Bram\u0105, Lodowcem Polak\u00f3w, Szczytem Polak\u00f3w i\u00a0Szczytem Belweder, Wawel, Warszawa, Kopernik, Staszic, Curie-Sk\u0142odowska. Z\u00a0Ostrej Bramy sp\u0142ywa lodowiec Wilno; mi\u0119dzy szczytami Kopernik i\u00a0Belweder rozci\u0105ga si\u0119 Prze\u0142\u0119cz Kopernika. Lw\u00f3w upami\u0119tnia szczyt, nazwany jak przed wojn\u0105 g\u0142\u00f3wna ulica miasta \u2013 Wa\u0142y Hetma\u0144skie. Swoje nazwiska nadali te\u017c szczytom i lodowcom uczestnicy wyprawy: Alfred Jahn, Henryk Mogilnicki, Stefan R\u00f3\u017cyc-ki, Stanis\u0142aw Siedlecki, Antoni Zawadzki. Na cze\u015b\u0107 Stefana Bernadzikiewicza, uczestnika wypraw w\u00a0Andy, na Grenlandi\u0119 i\u00a0Spitsbergen, Norweski Instytut Polarny nada\u0142\u00a0 szczytowi w\u00a0G\u00f3rach Pi\u0142sudskiego nazw\u0119 G\u00f3ra Bernadzikiewicza. Norwegowie upami\u0119tnili te\u017c wybitnego badacza Spitsbergenu Stanis\u0142awa Baranowskiego, nadaj\u0105c jego imi\u0119 przyl\u0105dkowi w\u00a0Zatoce Bia\u0142ego Nied\u017awiedzia.<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Szko\u0142a podstawowa\u00a0w Poland na Kiribati.\u00a0We wsi s\u0105 te\u017c\u00a0dwa samochody\u00a0i 400 mieszka\u0144c\u00f3w,\u00a0ale brakuje wody pitnej.<\/em><\/p>\n

Kiribati<\/strong><\/h2>\n

Do Polski mo\u017cna nawet trafi\u0107, \u017cegluj\u0105c po Pacyfiku. Na Kirimati \u2013 najwi\u0119kszej, cho\u0107 maj\u0105cej zaledwie 642 km\u00b2, wyspie wchodz\u0105cej w\u00a0sk\u0142ad pa\u0144stwa Kiribati usytuowane s\u0105 cztery wioski. Jedna z\u00a0nich to Poland.Tu\u017c obok przebiega linia zmiany daty, wi\u0119c 200 mieszka\u0144c\u00f3w Polski jako jedni z\u00a0pierwszych witaj\u0105 Nowy Rok. S\u0105 rodowitymi Polinezyjczykami. Wed\u0142ug ustale\u0144 podr\u00f3\u017cnika Ryszarda Badowskiego, tubylcy upami\u0119tnili w\u00a0nazwie swej wioski Stanis\u0142awa Pe\u0142czy\u0144skiego, g\u0142\u00f3wnego mechanika na statku przewo\u017c\u0105cym wytwarzan\u0105 na wyspie kopr\u0119 (mi\u0105\u017csz orzech\u00f3w kokosowych). Zrobili to z\u00a0wdzi\u0119czno\u015bci za pomoc w\u00a0zbudowaniu systemu nawadniania plantacji. Nie potrafili jednak wym\u00f3wi\u0107 nazwiska i\u00a0wybrali angielsk\u0105 nazw\u0119 kraju, z\u00a0kt\u00f3rego pochodzi\u0142. Hipotez\u0119 t\u0119 potwierdza imi\u0119 patrona miejscowego ko\u015bcio\u0142a \u2013 \u015bw. Stanis\u0142awa. We wsi nie ma nic poza chatami krytymi strzech\u0105 i\u00a0sklepikiem. Male\u0144ki ko\u015bci\u00f3\u0142 o\u017cywa, gdy raz na jaki\u015b czas przybywa do niego ksi\u0105dz z\u00a0po\u0142o\u017conego na drugim brzegu laguny\u2026 Londynu.\u00a0<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Rosyjskie miasto Czerski\u00a0nazwano na cze\u015b\u0107 polskiego\u00a0badacza Syberii, zes\u0142a\u0144ca i geologa\u00a0Jana Czerskiego.<\/em><\/p>\n

Syberia<\/strong><\/h2>\n

Jan Czerski, zes\u0142any po upadku powstania styczniowego do Omska, otrzyma\u0142 od w\u0142adz carskich pozwolenie na prowadzenie bada\u0144 geologicznych w\u00a0rejonie jeziora Bajka\u0142 i\u00a0na Syberii. Po 20 latach zosta\u0142 obj\u0119ty amnesti\u0105, ale kontynuowa\u0142 badania. Na mapach Syberii jego imi\u0119 nosi kilkana\u015bcie obiekt\u00f3w, w\u00a0tym ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 na d\u0142ugo\u015bci 1500 km G\u00f3ry Czerskiego w\u00a0g\u00f3rnym biegu rzek Indigirka i\u00a0Ko\u0142yma i\u00a0pasmo G\u00f3r Czerskiego na Zabajkalu ze Szczytem Czerskiego. Z\u00a0Kamienia Czerskiego w\u00a0pobli\u017cu Listwianki rozci\u0105ga si\u0119 najpi\u0119kniejszy widok na Bajka\u0142. W\u00a0pa\u015bmie Sajan\u00f3w znajduje si\u0119 Dolina Czerskiego; w\u00a0Jakucji, nad Ko\u0142ym\u0105, le\u017cy 7-tysi\u0119czne miasto Czerski. Jeszcze przed wybuchem powstania styczniowego za konspiracj\u0119 zes\u0142ano na Syberi\u0119 geologa Aleksandra Czekanowskiego. Po pi\u0119ciu latach rob\u00f3t przymusowych po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 badaniom \u015brodkowej Syberii. W\u00a0dow\u00f3d uznania dla jego dokona\u0144 pasmo g\u00f3rskie w\u00a0delcie rzeki Leny nazwano G\u00f3rami Czekanowskiego, a\u00a0wierzcho\u0142ek g\u00f3r Chamar-Daban nad Bajka\u0142em Szczytem Czekanowskiego.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie byli\u015bmy pot\u0119g\u0105 morsk\u0105, nie mieli\u015bmy kolonii. Mimo to na mapach \u015bwiata nie brakuje nazw, kt\u00f3re kojarz\u0105 si\u0119 z naszym krajem! Wiele takich nazw pojawi\u0142o si\u0119 na mapach, gdy Polsk\u0119 oficjalnie z\u00a0nich wymazano. Emigranci szukaj\u0105cy za morzem pracy i\u00a0chleba, zes\u0142a\u0144cy wywo\u017ceni na Syberi\u0119, podr\u00f3\u017cnicy i\u00a0odkrywcy udowadniali w\u00a0ten spos\u00f3b, \u017ce \u201ejeszcze nie zgin\u0119\u0142a\u201d. Gdy w\u00a01918 roku […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3610,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"miestas":[],"class_list":["post-3609","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3609"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3609"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=3609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}