{"id":40621,"date":"2026-07-14T18:36:10","date_gmt":"2026-07-14T18:36:10","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/07\/14\/mokslininkai-sukure-pirma-pasaulini-povandeniniu-zoliu-pievu-zemelapi-nyksta-sparciau\/"},"modified":"2026-07-14T18:36:10","modified_gmt":"2026-07-14T18:36:10","slug":"mokslininkai-sukure-pirma-pasaulini-povandeniniu-zoliu-pievu-zemelapi-nyksta-sparciau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/07\/14\/mokslininkai-sukure-pirma-pasaulini-povandeniniu-zoliu-pievu-zemelapi-nyksta-sparciau\/","title":{"rendered":"Mokslininkai suk\u016br\u0117 pirm\u0105 pasaulin\u012f povandenini\u0173 \u017eoli\u0173 piev\u0173 \u017eem\u0117lap\u012f: nyksta spar\u010diau"},"content":{"rendered":"
\n

Celem autor\u00f3w tego niezwyk\u0142ego projektu by\u0142o okre\u015blenie lokalizacji tych niezwykle cennych ekosystem\u00f3w. Co wi\u0119cej, nowa mapa pozwala \u015bledzi\u0107 zmiany zachodz\u0105ce w nich na przestrzeni lat. W praktyce oznacza to prze\u0142om, kt\u00f3ry mo\u017ce znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na ochron\u0119 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na dzia\u0142ania zwi\u0105zane z przeciwdzia\u0142aniem zmianom klimatu.<\/a><\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Czytaj te\u017c: <\/strong>Ewolucja w g\u0142\u0119binach ocean\u00f3w przebiega, jak na obcej planecie. Jest przyspieszona, a jej owoce sp\u0119dzaj\u0105 naukowcom sen z powiek<\/a><\/p>\n

\u0141\u0105ki trawy morskiej od dawna pozostawa\u0142y w cieniu raf koralowych czy las\u00f3w namorzynowych, mimo \u017ce pe\u0142ni\u0105 r\u00f3wnie istotn\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu morskich ekosystem\u00f3w. Chroni\u0105 wybrze\u017ca przed erozj\u0105, poprawiaj\u0105 jako\u015b\u0107 wody, zapewniaj\u0105 schronienie i miejsce rozrodu dla niezliczonych gatunk\u00f3w ryb, skorupiak\u00f3w, \u017c\u00f3\u0142wi morskich czy konik\u00f3w morskich, a jednocze\u015bnie magazynuj\u0105 ogromne ilo\u015bci dwutlenku w\u0119gla w osadach dennych. Problem polega\u0142 jednak na tym, i\u017c naukowcy przez lata nie dysponowali dok\u0142adnymi informacjami o ich rzeczywistym rozmieszczeniu na \u015bwiecie.<\/p>\n

Badanie, o kt\u00f3rym m\u00f3wimy, stanowi efekt wysi\u0142k\u00f3w przedstawicieli Arizona State University. Nie dzia\u0142ali oni jednak sami, poniewa\u017c wsparli si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 oraz niemal 4,8 mln zdj\u0119\u0107 wykonanych przez satelity Sentinel-2. Algorytmy g\u0142\u0119bokiego uczenia \u2013 wytrenowane na podstawie tysi\u0119cy obserwacji prowadzonych przez nurk\u00f3w i badaczy z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiata \u2013 wykaza\u0142y si\u0119 teraz swoimi mo\u017cliwo\u015bciami. By\u0142y w stanie mi\u0119dzy innymi odr\u00f3\u017cni\u0107 traw\u0119 morsk\u0105 od koralowc\u00f3w, glon\u00f3w, piasku czy ska\u0142 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 10 metr\u00f3w.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n
\"\"<\/a><\/figure>\n

Efektem prac jest pierwsza globalna mapa trawy morskiej w wysokiej rozdzielczo\u015bci. Naukowcy oszacowali, \u017ce p\u0142ytkowodne \u0142\u0105ki zajmuj\u0105 obecnie oko\u0142o 148,5 tysi\u0105ca kilometr\u00f3w kwadratowych. A\u017c 69 procent ca\u0142kowitej powierzchni znajduje si\u0119 w zaledwie pi\u0119ciu krajach: na Bahamach, Kubie, w Stanach Zjednoczonych, Australii i Indonezji. Jednocze\u015bnie analiza wykaza\u0142a, \u017ce jedynie oko\u0142o 20 procent tych obszar\u00f3w znajduje si\u0119 w granicach morskich obszar\u00f3w chronionych.<\/p>\n

Badacze por\u00f3wnali r\u00f3wnie\u017c dane z lat 2019-2020 z obrazami wykonanymi w latach 2023-2024. Wyniki pokazuj\u0105, \u017ce w ci\u0105gu zaledwie czterech lat \u015bwiat utraci\u0142 oko\u0142o 4 procent powierzchni \u0142\u0105k trawy morskiej, a kolejne 4,2 procent uleg\u0142o znacznemu pogorszeniu, przechodz\u0105c z g\u0119stej do rzadkiej ro\u015blinno\u015bci. \u015arednie tempo zanikania tych ekosystem\u00f3w wynosi\u0142o oko\u0142o 1 procent rocznie.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Czytaj te\u017c: <\/strong>Opowie\u015bci o \u015bwiec\u0105cym oceanie si\u0119gaj\u0105 tam setek lat wstecz. Enigmatyczny blask nadal zadziwia \u015bwiat nauki<\/a><\/p>\n

Przyczyny strat okazuj\u0105 si\u0119 zr\u00f3\u017cnicowane. W wielu regionach odpowiada za nie dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, przede wszystkim rozw\u00f3j infrastruktury przybrze\u017cnej, zanieczyszczenia i sp\u0142yw nawoz\u00f3w do m\u00f3rz. W innych przypadkach wp\u0142yw mia\u0142y ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak huragany czy fale upa\u0142\u00f3w w oceanach, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 coraz cz\u0119stsze wraz z post\u0119puj\u0105cymi zmianami klimatu. Naukowcy podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce do pe\u0142nego zrozumienia tych zale\u017cno\u015bci konieczne b\u0119d\u0105 dalsze, wieloletnie obserwacje.<\/p>\n

Nowa mapa pozwoli\u0142a r\u00f3wnie\u017c oszacowa\u0107 ilo\u015b\u0107 w\u0119gla magazynowanego przez podwodne \u0142\u0105ki. Wed\u0142ug wylicze\u0144 w samych g\u00f3rnych 30 centymetrach osad\u00f3w znajduje si\u0119 oko\u0142o 640 teragram\u00f3w w\u0119gla. To ilo\u015b\u0107 odpowiadaj\u0105ca rocznej emisji dwutlenku w\u0119gla generowanej przez oko\u0142o 500 milion\u00f3w samochod\u00f3w. Autorzy badania zaznaczaj\u0105 jednak, i\u017c rzeczywiste zasoby s\u0105 prawdopodobnie znacznie wi\u0119ksze, poniewa\u017c osady denne si\u0119gaj\u0105 du\u017co g\u0142\u0119biej ni\u017c obj\u0119ta ekspertyzami warstwa.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong>Nature<\/a><\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pirm\u0105 kart\u0105 sudarytas pasaulinis j\u016brini\u0173 \u017eoli\u0173 piev\u0173 \u017eem\u0117lapis parod\u0117 nykim\u0105 ir apsaugos spragas, svarbias biologinei \u012fvairovei ir klimatui.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":40622,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[685,102,31411,673,31412,31413],"miestas":[],"class_list":["post-40621","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas","tag-biologine-ivairove","tag-dirbtinis-intelektas","tag-jurines-zoles","tag-klimato-kaita","tag-povandenines-ekosistemos","tag-sentinel-2"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40621"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40621\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40622"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40621"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40621"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=40621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}