{"id":41255,"date":"2026-07-18T04:12:32","date_gmt":"2026-07-18T04:12:32","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/07\/18\/grzybu-sezonas-isibegeja-ka-is-tiesu-duoda-sveikatai-ir-kokiu-taisykliu-privalu-laikytis\/"},"modified":"2026-07-18T04:12:32","modified_gmt":"2026-07-18T04:12:32","slug":"grzybu-sezonas-isibegeja-ka-is-tiesu-duoda-sveikatai-ir-kokiu-taisykliu-privalu-laikytis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/07\/18\/grzybu-sezonas-isibegeja-ka-is-tiesu-duoda-sveikatai-ir-kokiu-taisykliu-privalu-laikytis\/","title":{"rendered":"Grzyb\u0173 sezonas \u012fsib\u0117g\u0117ja: k\u0105 i\u0161 ties\u0173 duoda sveikatai ir koki\u0173 taisykli\u0173 privalu laikytis"},"content":{"rendered":"

Jeszcze do niedawna grzyby uwa\u017cano przede wszystkim za aromatyczny dodatek do potraw. Dzi\u015b wiadomo, \u017ce mog\u0105 by\u0107 warto\u015bciowym elementem zdrowej diety. Zawieraj\u0105 witaminy z grupy B, potas, selen, b\u0142onnik oraz zwi\u0105zki przeciwutleniaj\u0105ce, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 kom\u00f3rki przed stresem oksydacyjnym<\/b>.<\/span><\/p>\n

Grzyby zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ergosterol, czyli zwi\u0105zek, kt\u00f3ry pod wp\u0142ywem promieniowania UV mo\u017ce przekszta\u0142ca\u0107 si\u0119 w witamin\u0119 D<\/b>. Jej ilo\u015b\u0107 zale\u017cy jednak mi\u0119dzy innymi od gatunku, warunk\u00f3w wzrostu i dost\u0119pu do \u015bwiat\u0142a.<\/span><\/p>\n

S\u0105 przy tym niskokaloryczne – 100 gram\u00f3w \u015bwie\u017cych grzyb\u00f3w dostarcza zwykle nie wi\u0119cej ni\u017c oko\u0142o 50 kcal<\/b>. Dzi\u0119ki du\u017cej zawarto\u015bci wody i obecno\u015bci b\u0142onnika mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 obj\u0119to\u015b\u0107 posi\u0142ku i wspiera\u0107 uczucie syto\u015bci. Wiele zale\u017cy jednak od sposobu przygotowania – sma\u017cenie na du\u017cej ilo\u015bci t\u0142uszczu czy podawanie ich w ci\u0119\u017ckim sosie znacznie podnosi kaloryczno\u015b\u0107 dania.<\/span><\/p>\n

Obecna w grzybach ergotionina ma w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwutleniaj\u0105ce<\/b>. Badania obserwacyjne wskazuj\u0105, \u017ce cz\u0119stsze spo\u017cywanie grzyb\u00f3w mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z lepszym funkcjonowaniem poznawczym u os\u00f3b starszych. Nie oznacza to jednak, \u017ce grzyby dzia\u0142aj\u0105 jak lek. Powinny by\u0107 traktowane jako jeden z element\u00f3w urozmaiconej diety.<\/span><\/p>\n

Polskie lasy obfituj\u0105 w wiele jadalnych gatunk\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 nie tylko wygl\u0105dem i smakiem, lecz tak\u017ce sk\u0142adem oraz zawarto\u015bci\u0105 poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych.<\/span><\/p>\n

Najwa\u017cniejsza zasada jest prosta – zbieramy wy\u0142\u0105cznie te gatunki, kt\u00f3re rozpoznajemy bez najmniejszych w\u0105tpliwo\u015bci<\/b>. Je\u015bli nie jeste\u015bmy pewni, pozostawmy okaz w lesie. Zdj\u0119cie znalezione w internecie lub aplikacja w telefonie nie powinny by\u0107 jedyn\u0105 podstaw\u0105 do rozpoznania grzyba. Nie nale\u017cy zbiera\u0107 bardzo m\u0142odych owocnik\u00f3w, poniewa\u017c nie maj\u0105 jeszcze w pe\u0142ni widocznych cech gatunkowych<\/b>. Unikajmy r\u00f3wnie\u017c grzyb\u00f3w starych, przejrza\u0142ych, zaple\u015bnia\u0142ych, nadpsutych i robaczywych.<\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tkuj\u0105cym grzybiarzom zaleca si\u0119 zbieranie przede wszystkim grzyb\u00f3w rurkowych<\/b>, czyli maj\u0105cych pod kapeluszem warstw\u0119 przypominaj\u0105c\u0105 g\u0105bk\u0119. Ryzyko znalezienia w tej grupie gatunku \u015bmiertelnie truj\u0105cego jest mniejsze ni\u017c w\u015br\u00f3d grzyb\u00f3w blaszkowych. Nie oznacza to jednak, \u017ce wszystkie grzyby rurkowe s\u0105 jadalne.<\/span><\/p>\n

Grzyby najlepiej delikatnie wykr\u0119ca\u0107 z pod\u0142o\u017ca, zachowuj\u0105c ca\u0142y trzon. U\u0142atwia to rozpoznanie gatunku, poniewa\u017c w jego dolnej cz\u0119\u015bci mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 wa\u017cne cechy charakterystyczne.<\/span><\/p>\n

Do lasu najlepiej zabiera\u0107 wiklinowy koszyk lub inn\u0105 przewiewn\u0105 \u0142ubiank\u0119<\/b>. W plastikowej torbie grzyby szybko si\u0119 zaparzaj\u0105, krusz\u0105 i psuj\u0105. Nie zbierajmy okaz\u00f3w rosn\u0105cych przy ruchliwych drogach, zak\u0142adach przemys\u0142owych, torach kolejowych czy wysypiskach \u015bmieci. Grzyby mog\u0105 kumulowa\u0107 metale ci\u0119\u017ckie i inne zanieczyszczenia z otoczenia<\/b>.<\/span><\/p>\n

Je\u017celi nie jeste\u015bmy pewni swoich zbior\u00f3w, warto skorzysta\u0107 z pomocy grzyboznawcy lub klasyfikatora grzyb\u00f3w. W sezonie bezp\u0142atnych porad udzielaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wybrane stacje sanitarno-epidemiologiczne.<\/span><\/p>\n

Grzyby s\u0105 ci\u0119\u017ckostrawne ze wzgl\u0119du na zawarto\u015b\u0107 chityny, dlatego nie s\u0105 zalecane ma\u0142ym dzieciom, osobom starszym oraz osobom cierpi\u0105cym na choroby przewodu pokarmowego<\/b>. Ostro\u017cno\u015b\u0107 powinny zachowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c kobiety w ci\u0105\u017cy i karmi\u0105ce piersi\u0105.<\/span><\/p>\n

Dziko rosn\u0105cych grzyb\u00f3w nie nale\u017cy je\u015b\u0107 na surowo<\/b>. Odpowiednia obr\u00f3bka termiczna poprawia ich strawno\u015b\u0107 i ogranicza ryzyko dolegliwo\u015bci pokarmowych. Grzyb\u00f3w nie powinno si\u0119 tak\u017ce spo\u017cywa\u0107 w bardzo du\u017cych ilo\u015bciach ani traktowa\u0107 ich jako podstawy posi\u0142ku.<\/span><\/p>\n

Gotowe dania najlepiej je\u015b\u0107 nied\u0142ugo po przygotowaniu<\/b>. Je\u017celi maj\u0105 zosta\u0107 zachowane na p\u00f3\u017aniej, nale\u017cy je szybko sch\u0142odzi\u0107 i przechowywa\u0107 w lod\u00f3wce. Potrawy o zmienionym zapachu, smaku lub wygl\u0105dzie trzeba wyrzuci\u0107.<\/span><\/p>\n

Niekt\u00f3re gatunki mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 niebezpieczne reakcje po po\u0142\u0105czeniu z alkoholem. Dotyczy to mi\u0119dzy innymi czernid\u0142aka pospolitego, kt\u00f3ry zawiera kopryn\u0119 zaburzaj\u0105c\u0105 metabolizm alkoholu.<\/span><\/p>\n

Po takim po\u0142\u0105czeniu mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119\u00a0zaczerwienienie twarzy<\/b>, ko\u0142atanie serca<\/b>, nudno\u015bci<\/b>, os\u0142abienie\u00a0<\/b>i spadek ci\u015bnienia<\/b>. Reakcja mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy alkohol zostanie wypity pewien czas przed posi\u0142kiem lub po nim.<\/span><\/p>\n

Je\u017celi po zjedzeniu grzyb\u00f3w pojawi\u0105 si\u0119 nudno\u015bci<\/b>, wymioty<\/b>,\u00a0b\u00f3le brzucha<\/b>, biegunka<\/b>, zawroty g\u0142owy<\/b>, os\u0142abienie\u00a0<\/b>lub zaburzenia widzenia<\/b>, nie nale\u017cy czeka\u0107 na samoistne ust\u0105pienie objaw\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Trzeba\u00a0jak najszybciej skontaktowa\u0107 si\u0119 z lekarzem lub zadzwoni\u0107 pod numer alarmowy.<\/b> Warto zabezpieczy\u0107 resztki potrawy, surowe grzyby albo obierki, poniewa\u017c mog\u0105 pom\u00f3c w ustaleniu przyczyny zatrucia.<\/span><\/p>\n

Sama wyprawa do lasu mo\u017ce by\u0107 warto\u015bciow\u0105 form\u0105 umiarkowanej aktywno\u015bci fizycznej<\/b>. Spacer po nier\u00f3wnym terenie anga\u017cuje mi\u0119\u015bnie n\u00f3g i tu\u0142owia, poprawia kondycj\u0119 i sprzyja zwi\u0119kszeniu dziennego wydatku energetycznego.<\/span><\/p>\n

Przebywanie w\u015br\u00f3d zieleni pomaga tak\u017ce ograniczy\u0107 napi\u0119cie, uspokoi\u0107 my\u015bli i odpocz\u0105\u0107 od ekran\u00f3w oraz codziennego po\u015bpiechu<\/b>. Poszukiwanie grzyb\u00f3w wymaga skupienia i uwa\u017cno\u015bci, dzi\u0119ki czemu \u0142atwiej oderwa\u0107 si\u0119 od problem\u00f3w i skoncentrowa\u0107 na otoczeniu.<\/span><\/p>\n

Nie bez znaczenia jest r\u00f3wnie\u017c satysfakcja z udanych zbior\u00f3w<\/b>. Wsp\u00f3lne grzybobranie mo\u017ce by\u0107 okazj\u0105 do sp\u0119dzenia czasu z bliskimi, przekazywania wiedzy i piel\u0119gnowania jesiennych tradycji.<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Grybai gali papildyti mityb\u0105 vitaminais ir antioksidantais, ta\u010diau svarbiausia atpa\u017einti r\u016b\u0161is, teisingai paruo\u0161ti ir vengti apsinuodijimo rizik\u0173.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":41256,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[7762,7398,1796,246,26297,31877],"miestas":[],"class_list":["post-41255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sveikata-ir-grozis","tag-apsinuodijimas-maistu","tag-grybavimas","tag-maisto-sauga","tag-mityba","tag-valgomieji-grybai","tag-vitamino-d-saltiniai"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41255"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41255\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41255"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=41255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}