{"id":4408,"date":"2026-04-09T20:26:02","date_gmt":"2026-04-09T20:26:02","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/09\/gangster-oszukal-prokuratorow-wywiad-i-prezydenta-usa-historia-luckyego-luciano-pokazuje-jak-mafia-rzadzila-ameryka\/"},"modified":"2026-04-09T20:26:02","modified_gmt":"2026-04-09T20:26:02","slug":"gangster-oszukal-prokuratorow-wywiad-i-prezydenta-usa-historia-luckyego-luciano-pokazuje-jak-mafia-rzadzila-ameryka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/09\/gangster-oszukal-prokuratorow-wywiad-i-prezydenta-usa-historia-luckyego-luciano-pokazuje-jak-mafia-rzadzila-ameryka\/","title":{"rendered":"Gangster oszuka\u0142 prokurator\u00f3w, wywiad i prezydenta USA. Historia Lucky\u2019ego Luciano pokazuje, jak mafia rz\u0105dzi\u0142a Ameryk\u0105"},"content":{"rendered":"

Pr\u00f3bowali si\u0119 nim pos\u0142u\u017cy\u0107 oficerowie wywiadu, prokuratorzy, dziennikarze \u015bledczy, politycy, nawet kandydat republikan\u00f3w na prezydenta USA. Wchodzenie w uk\u0142ady z inteligentnym gangsterem, za kt\u00f3rym stoi pot\u0119\u017cna organizacja przest\u0119pcza, to jednak bardzo ryzykowna gra. Lucky Luciano ogra\u0142 w niej wszystkich.<\/span><\/p>\n

\n

Zaczyna\u0142 jak setki innych rzezimieszk\u00f3w. Urodzi\u0142 si\u0119 na Sycylii w 1897 roku. Mia\u0142 dziewi\u0119\u0107 lat, gdy ojciec, prosty robotnik, zabra\u0142 go wraz z rodzin\u0105 do Stan\u00f3w Zjednoczonych. Ju\u017c kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej Salvadore Lucania<\/strong> \u2013 bo tak naprawd\u0119 nazywa\u0142 si\u0119 przysz\u0142y szef \u201eSyndykatu zbrodni\u201d<\/strong> \u2013 zosta\u0142 zatrzymany przez policj\u0119 za kradzie\u017c w sklepie.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Oczywi\u015bcie jako ma\u0142oletniego natychmiast go zwolniono. Kr\u00f3tki pobyt w areszcie mia\u0142 by\u0107 nauczk\u0105, ale nie wywar\u0142 na nim \u017cadnego wra\u017cenia. Nadal wychowywa\u0142a go ulica i ju\u017c jako nastolatek b\u0142ysn\u0105\u0142 inteligencj\u0105.<\/p>\n

Znalaz\u0142 prostszy spos\u00f3b zdobywania pieni\u0119dzy ni\u017c ryzykowne podkradanie towaru sklepikarzom. Za niewielk\u0105 op\u0142at\u0105 oferowa\u0142 szkolnym kolegom ochron\u0119. Je\u015bli nie chcieli p\u0142aci\u0107, rzuca\u0142 si\u0119 na nich z pi\u0119\u015bciami i pokazywa\u0142, czym ko\u0144czy si\u0119 brak \u201eobro\u0144cy\u201d.<\/p>\n

Kt\u00f3rego\u015b dnia napad\u0142 na niepozornego \u017cydowskiego ch\u0142opca, kt\u00f3ry nie tylko odm\u00f3wi\u0142 haraczu, ale stawi\u0142 mu op\u00f3r i nie da\u0142 si\u0119 pobi\u0107. Tak tym zaimponowa\u0142 Lucanii, \u017ce Salvadore zacz\u0105\u0142 go wypytywa\u0107, kim jest.<\/p>\n

Ch\u0142opak nazywa\u0142 si\u0119 Meyer Lansky<\/strong> i tak jak napastnik w wieku 9 lat przyjecha\u0142 do Ameryki \u2013 tyle \u017ce nie z W\u0142och, lecz polskiego Grodna. \u0141ami\u0105c niepisane zasady, zgodnie z kt\u00f3rymi uliczne gangi musia\u0142y by\u0107 jednorodne etnicznie, W\u0142och i \u017byd zaprzyja\u017anili si\u0119. W ten spos\u00f3b narodzi\u0142 si\u0119 tandem, kt\u00f3ry mia\u0142 gruntownie zmieni\u0107 oblicze ameryka\u0144skiej mafii.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Pomys\u0142\u00a0 na sukces<\/strong><\/h2>\n

16 stycznia 1920 roku wesz\u0142a w \u017cycie osiemnasta poprawka do Konstytucji Stan\u00f3w Zjednoczonych, wprowadzaj\u0105ca prohibicj\u0119. Nast\u0119pstwa projektu maj\u0105cego uzdrowi\u0107 moralnie ameryka\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo okaza\u0142y si\u0119 katastrofalne. Gangi, kt\u00f3re po I wojnie \u015bwiatowej z trudem wi\u0105za\u0142y koniec z ko\u0144cem, odkry\u0142y Eldorado. Natychmiast ruszy\u0142 przemyt i nielegalna produkcja alkoholu. Bossowie mafijnych rodzin na gwa\u0142t potrzebowali pracownik\u00f3w do ochrony transport\u00f3w.<\/p>\n

Lucania nie przegapi\u0142 okazji. Od kilku lat, ju\u017c pod nowym, zamerykanizowanym nazwiskiem Charles Luciano, by\u0142 \u017co\u0142nierzem licz\u0105cego oko\u0142o 1500 os\u00f3b gangu Five Points<\/strong>, wyspecjalizowanego w wymuszaniu haraczy. Kiedy pojawi\u0142a si\u0119 szansa na bardziej intratny interes, zmieni\u0142 barwy klubowe i przyj\u0105\u0142 ofert\u0119 ojca chrzestnego rodziny Masseria. Ale snu\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas bardziej ambitne plany.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Dzi\u0119ki kontaktom Lansky\u2019ego znalaz\u0142 si\u0119 w kr\u0119gu zaufanych ludzi Arnolda Rothsteina, szarej eminencji gangsterskiego p\u00f3\u0142\u015bwiatka, uwa\u017canego zar\u00f3wno przez bandyt\u00f3w, jak policjant\u00f3w za geniusza zbrodni.<\/p>\n

Ukryty za parawanem legalnych firm Rothstein wi\u00f3d\u0142 \u017cycie zamo\u017cnego biznesmena. Gdy pa\u0144stwo odda\u0142o rynek alkoholowy w r\u0119ce gang\u00f3w, uzna\u0142, \u017ce tak pot\u0119\u017cny i dochodowy sektor gospodarki nie mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 bez \u017cadnych regu\u0142 oraz powinien zosta\u0107 \u201eucywilizowany\u201d jak ka\u017cda inna bran\u017ca. I zacz\u0105\u0142 go \u201ecywilizowa\u0107\u201d.<\/p>\n

Najbardziej gorliwych zwolennik\u00f3w znalaz\u0142 w Lanskym i Luciano, kt\u00f3rzy przewy\u017cszali intelektualnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 koleg\u00f3w po gangsterskim fachu. Dlatego nie musia\u0142 si\u0119 specjalnie wysila\u0107, by przekona\u0107 ich, \u017ce zamiast traci\u0107 energi\u0119 na wzajemne podkradanie sobie ci\u0119\u017car\u00f3wek z przemycanym towarem i ci\u0105g\u0142e wojny, lepiej nawi\u0105za\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Wystarczy\u0142o policzy\u0107, ile kosztuje ochrona transport\u00f3w i rozlewni alkoholu, \u017ceby przyzna\u0107 mu racj\u0119.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Ca\u0142kowicie odporni na te argumenty byli jednak bossowie rodzin mafijnych, kt\u00f3rzy ho\u0142dowali tradycyjnym zasadom: dzia\u0142aj wy\u0142\u0105cznie w kr\u0119gu rodak\u00f3w, nie ust\u0119puj przeciwnikowi, lecz d\u0105\u017c do jego zniszczenia, wymierzaj zemst\u0119 za ka\u017cd\u0105 doznan\u0105 krzywd\u0119. O tym, do czego to prowadzi, Luciano przekona\u0142 si\u0119 na w\u0142asnej sk\u00f3rze.<\/p>\n

Cudem\u00a0 uratowany<\/strong><\/h2>\n

Pewnego dnia zosta\u0142 porwany przez ludzi konkuruj\u0105cego z klanem Masseria gangu Maranzano<\/strong>. Napastnicy wywie\u017ali go na odludzie i pr\u00f3bowali wycisn\u0105\u0107 interesuj\u0105ce ich informacje. Poci\u0119li mu twarz, przypalili stopy; gdy straci\u0142 przytomno\u015b\u0107, przywi\u0105zali do drzewa i odjechali. Byli pewni, \u017ce je\u015bli nie skona z up\u0142ywu krwi, to umrze z g\u0142odu.<\/p>\n

Traf jednak sprawi\u0142, \u017ce kilka godzin p\u00f3\u017aniej w okolicy pojawi\u0142 si\u0119 patrol policji. Niemal w ostatniej chwili Luciano znalaz\u0142 si\u0119 w szpitalu. Uratowano mu \u017cycie, ale na zawsze pozosta\u0142y mu szramy na policzkach i tik lewego oka.<\/p>\n

Ze wzgl\u0119du na okoliczno\u015bci, w jakich wywin\u0105\u0142 si\u0119 \u015bmierci, zyska\u0142 te\u017c przydomek, kt\u00f3ry tak do niego przylgn\u0105\u0142, \u017ce po latach ma\u0142o kto pami\u0119ta\u0142, jakie naprawd\u0119 ma imi\u0119. Sta\u0142 si\u0119 Luckym Luciano<\/strong>, czyli Lucjanem Szcz\u0119\u015bciarzem.<\/p>\n

Dramatyczne prze\u017cycia utwierdzi\u0142y Salvadore w przekonaniu o konieczno\u015bci zako\u0144czenia wojny gang\u00f3w. Zw\u0142aszcza \u017ce przenikliwy Rothstein ju\u017c przepowiada\u0142 rych\u0142y koniec prohibicji i opracowywa\u0142 plany kontynuowania dzia\u0142alno\u015bci w nowych warunkach. Za jego rad\u0105 gangsterzy inwestowali zarobione pieni\u0105dze w spelunki, w kt\u00f3rych potajemnie serwowano whisky i bimber. Kupowali za bezcen nieruchomo\u015bci, ale przede wszystkim grunty w doskonale po\u0142o\u017conych punktach miast. Gdy w\u0142adze w 1933 r. znios\u0142y alkoholowe zakazy, mogli na tych dzia\u0142kach budowa\u0107 restauracje, kasyna, nocne kluby i dalej zarabia\u0107 miliony.<\/p>\n

Zanim jednak do tego dosz\u0142o, musieli prze\u0142ama\u0107 op\u00f3r takich konserwatyst\u00f3w jak trz\u0119s\u0105cy Nowym Jorkiem Giuseppe Masseria<\/strong> i Salvatore Maranzano<\/strong>. Obaj toczyli ze sob\u0105 bezpardonow\u0105 walk\u0119, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o co najmniej 50 gangster\u00f3w. Nie interesowa\u0142a ich \u017cadna forma wsp\u00f3\u0142pracy, lecz jedynie wyko\u0144czenie konkurenta. Nie dopuszczali te\u017c my\u015bli o jakichkolwiek wsp\u00f3lnych interesach z \u017bydami czy Irlandczykami. Stanowili wi\u0119c przeszkod\u0119, kt\u00f3r\u0105 dla dobra \u201ebiznesu\u201d nale\u017ca\u0142o usun\u0105\u0107.<\/p>\n

W mafijnym \u015bwiatku nic jednak nie by\u0142o pewne i nikt nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107, czy zabicie tak pot\u0119\u017cnych boss\u00f3w nie wywo\u0142a jeszcze krwawszej vendetty. Lucky Luciano i Meyer Lansky zdecydowali si\u0119 wi\u0119c na bezprecedensowe posuni\u0119cie.<\/p>\n

Gangsterski\u00a0 szczyt<\/strong><\/h2>\n

Ich mentor Arnold Rothstein<\/strong> ju\u017c nie \u017cy\u0142. W roku 1928 pad\u0142 ofiar\u0105 swej pasji do hazardu i zosta\u0142 zastrzelony przez nigdy niezidentyfikowanych partner\u00f3w od pokerowego stolika.<\/p>\n

Dwaj panowie \u201eL\u201d kontynuowali jednak jego dzie\u0142o, Lucky Luciano urabia\u0142 W\u0142och\u00f3w, Lansky \u2013 \u017byd\u00f3w i rok p\u00f3\u017aniej doprowadzili do spotkania na szczycie kilkudziesi\u0119ciu mafijnych boss\u00f3w w Atlantic City. Zjawi\u0142y si\u0119 takie tuzy jak Al Capone<\/strong>, Joe Adonis<\/strong>, szef gangu mafijnych zab\u00f3jc\u00f3w Albert Anastasia<\/strong>, a tak\u017ce delegaci z Bostonu, Chicago, Cleveland, Detroit, Filadelfii i Kansas City.<\/p>\n

Konferencja niczym nie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od podobnych zjazd\u00f3w szef\u00f3w wielkich korporacji. W luksusowym hotelu odbywa\u0142y si\u0119 konferencje plenarne, o szczeg\u00f3\u0142ach dyskutowano w w\u0119\u017cszym gronie w salonikach lub podczas spacer\u00f3w na nadmorskiej promenadzie. Mafijny szczyt zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pe\u0142nym sukcesem. Zebrani podj\u0119li decyzj\u0119 o przerwaniu wojny i podziale sfer wp\u0142yw\u00f3w. Ewentualne konflikty mia\u0142y by\u0107 rozwi\u0105zywane metodami pokojowymi.<\/p>\n

By\u0142a to rewolucyjna zmiana w mechanizmach dzia\u0142ania \u015bwiata przest\u0119pczego w USA. Ko\u0144czy\u0142 si\u0119 czas tradycyjnych, odizolowanych od siebie mafii etnicznych, a zaczyna\u0142a epoka mafii ameryka\u0144skiej \u2013 jak ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo wielonarodowej.<\/p>\n

Gangsterom uda\u0142o si\u0119 okry\u0107 zmow\u0119 tak\u0105 tajemnic\u0105, \u017ce dopiero \u0107wier\u0107 wieku p\u00f3\u017aniej do medi\u00f3w zacz\u0119\u0142y si\u0119 przedostawa\u0107 pierwsze informacje o tym zdumiewaj\u0105cym spotkaniu.<\/p>\n

Jednym z kluczowych postanowie\u0144 konferencji by\u0142o przyzwolenie na likwidacj\u0119 obu odmawiaj\u0105cych wsp\u00f3\u0142pracy boss\u00f3w z Nowego Jorku. Wykonanie tego zadania wzi\u0119li na siebie Lucky Luciano i Meyer Lansky.<\/p>\n

15 kwietnia 1931 r. Luciano zaprosi\u0142 na lunch w restauracji na Coney Island Giuseppe Masseri\u0119, wci\u0105\u017c swego formalnego szefa. Zamiast zapraszaj\u0105cego stawi\u0142a si\u0119 jednak czw\u00f3rka zawodowych morderc\u00f3w, kt\u00f3rzy wykonali egzekucj\u0119. 10 wrze\u015bnia tego samego roku ludzie Lansky\u2019ego przebrani za policjant\u00f3w wtargn\u0119li do biura Salvatore Maranzano i zastrzelili drugiego z wielkich boss\u00f3w. Ju\u017c nic nie sta\u0142o na przeszkodzie planom pan\u00f3w \u201eL\u201d. Utworzony w Atlantic City syndykat zbrodni zacz\u0105\u0142 dzia\u0142a\u0107 jak biznesowa korporacja. Przej\u0105\u0142 kontrol\u0119 nad handlem alkoholem, nad hazardem, prostytucj\u0105, lichw\u0105, dystrybucj\u0105 narkotyk\u00f3w i w du\u017cej mierze \u2013 nad zwi\u0105zkami zawodowymi. Regu\u0142y gry zaakceptowa\u0142o co najmniej 28 du\u017cych gang\u00f3w.<\/p>\n

Ameryka\u0144ska Syberia<\/strong><\/h2>\n

Pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej na arenie pojawi\u0142a si\u0119 jednak nowa posta\u0107. M\u0142ody prokurator Thomas Dewey, jak wielu ameryka\u0144skich prawnik\u00f3w, mia\u0142 olbrzymie ambicje polityczne. Nie ukrywa\u0142, \u017ce marzy mu si\u0119 kariera zwie\u0144czona prezydentur\u0105. Wiedzia\u0142 jednak doskonale, \u017ce chc\u0105c si\u0119 wybi\u0107, musi dokona\u0107 jakiego\u015b spektakularnego wyczynu. W Bia\u0142ym Domu rezydowa\u0142 bowiem niezwykle popularny demokrata Franklin Delano Roosevelt<\/strong> i pokonanie go wydawa\u0142o si\u0119 zadaniem niewykonalnym.<\/p>\n

Dewey szybko zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy Nowym Jorkiem demokraci s\u0105 do cna skorumpowani, a wielu wysokich urz\u0119dnik\u00f3w ratusza siedzi w kieszeni u Lucky\u2019ego Luciano i jego kumpli. Jako zdeklarowany republikanin chcia\u0142 to wykorzysta\u0107. Szybko jednak zrozumia\u0142, \u017ce dobranie si\u0119 do ekipy rz\u0105dz\u0105cej miastem przekracza jego mo\u017cliwo\u015bci. Za cel ataku obra\u0142 wi\u0119c jej \u201esponsora\u201d. To te\u017c nie by\u0142o \u0142atwe, gdy\u017c Luciano pracowa\u0142 nie tylko pi\u0119\u015bci\u0105 i rewolwerem, lecz przede wszystkim g\u0142ow\u0105. Przed s\u0105dem stawa\u0142 25 razy, jednak tylko raz oskar\u017cyciel zdo\u0142a\u0142 mu udowodni\u0107 win\u0119 \u2013 za pope\u0142nion\u0105 jeszcze w m\u0142odo\u015bci kradzie\u017c odsiedzia\u0142 4 miesi\u0105ce. Potem, mimo \u017ce mia\u0142 na sumieniu chyba wszystkie mo\u017cliwe przest\u0119pstwa \u2013 od sutenerstwa i oszustw podatkowych po morderstwa \u2013 pozostawa\u0142 bezkarny. Zdoby\u0142 ju\u017c bowiem tak\u0105 pozycj\u0119, \u017ce nie musia\u0142 osobi\u015bcie nikogo okrada\u0107 ani zabija\u0107. By\u0142 wi\u0119c \u201eczysty\u201d. Dewey opracowa\u0142 przemy\u015bln\u0105 strategi\u0119. Przewiduj\u0105c, \u017ce oskar\u017cenie o zlecenie zab\u00f3jstwa czy korupcj\u0119 sko\u0144czy si\u0119 kolejnym uniewinnieniem z braku dowod\u00f3w, skupi\u0142 si\u0119 na drobnostce.<\/p>\n

Przez kilka miesi\u0119cy metodycznie szuka\u0142 prostytutek, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w \u017cywi\u0142y uraz\u0119 do bossa. Kobiety, jak si\u0119 po latach okaza\u0142o, umiej\u0119tnie przez niego zastraszane, zeznawa\u0142y, \u017ce by\u0142y zmuszane do uprawiania swego procederu. Po zebraniu materia\u0142u dowodowego Dewey dokona\u0142 kilku przeciek\u00f3w do zaufanych dziennikarzy. I gazety zatrz\u0119s\u0142y si\u0119 z oburzenia. Dla puryta\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa zmuszanie do nierz\u0105du by\u0142o jednym z najbardziej ohydnych wyst\u0119pk\u00f3w. Jeszcze przed procesem opinia publiczna wyda\u0142a na Luciano wyrok.<\/p>\n

S\u0105d odpowiedzia\u0142 na zapotrzebowanie spo\u0142eczne i Szcz\u0119\u015bciarz ku swemu os\u0142upieniu us\u0142ysza\u0142, \u017ce je\u015bli b\u0119dzie si\u0119 dobrze sprawowa\u0142, sp\u0119dzi w wi\u0119zieniu co najmniej 30 lat, a je\u015bli sprawi k\u0142opoty \u2013 50. By\u0142 to najwy\u017cszy w historii USA wyrok za str\u0119czycielstwo, w praktyce oznacza\u0142 do\u017cywocie.<\/p>\n

\u2013 Jest pan jednym z najczarniejszych charakter\u00f3w, jakie kiedykolwiek stan\u0119\u0142y w tej sali \u2013 podsumowa\u0142 s\u0119dzia.<\/p>\n

Osadzony w ci\u0119\u017ckim wi\u0119zieniu w Dannemora mafioso by\u0142 bliski za\u0142amania. Por\u00f3wnywa\u0142 to miejsce do \u201eameryka\u0144skiej Syberii\u201d, swym politycznym przyjacio\u0142om obiecywa\u0142 milion dolar\u00f3w w zamian za wypuszczenie za kaucj\u0105 lub u\u0142askawienie. Ale Thomas Dewey<\/strong>, kt\u00f3ry zdoby\u0142 upragniony rozg\u0142os i przymierza\u0142 si\u0119 do startu w wyborach na gubernatora stanu Nowy Jork, pilnowa\u0142, by nikt nie zepsu\u0142 jego sukcesu.<\/p>\n

Podziemny \u015bwiat<\/strong><\/h2>\n

W imieniu aresztowanego mafijne interesy prowadzi\u0142 Frank Costello, sterowany dyskretnie przez Lansky\u2019ego. Obaj mocno g\u0142\u00f3wkowali, jak wyci\u0105gn\u0105\u0107 \u201ebossa boss\u00f3w\u201d zza krat. Pom\u00f3g\u0142 im\u2026 Adolf Hitler<\/strong>.<\/p>\n

Po wybuchu wojny w Europie, u wybrze\u017cy Stan\u00f3w zacz\u0119\u0142y si\u0119 pokazywa\u0107 niemieckie U-Booty. Kr\u0105\u017cy\u0142y pog\u0142oski o wysiadaj\u0105cych z nich niemieckich szpiegach i dywersantach. Wywiad marynarki wojennej podejrzewa\u0142, \u017ce agenci przekazuj\u0105 informacje o wyp\u0142ywaj\u0105cych z nowojorskiego portu konwojach z dostawami sprz\u0119tu wojskowego dla Wielkiej Brytanii. Obawia\u0142 si\u0119 te\u017c akcji sabota\u017cowych. Nabrze\u017ca obj\u0119to wi\u0119c ochron\u0105 kontrwywiadowcz\u0105, operacj\u0105 kierowa\u0142 komandor Charles Haffenden<\/strong>.<\/p>\n

Sytuacja sta\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej napi\u0119ta, gdy Ameryka przyst\u0105pi\u0142a do wojny. Dwa miesi\u0105ce po japo\u0144skim ataku na Pearl Harbor w p\u0142omieniach stan\u0105\u0142 cumuj\u0105cy w Nowym Jorku francuski statek pasa\u017cerski \u201eNormandie\u201d. Pot\u0119\u017cn\u0105 jednostk\u0119 przerabiano na transportowiec przystosowany do przewozu broni i \u017co\u0142nierzy. Nie chc\u0105c wywo\u0142ywa\u0107 paniki, w\u0142adze poda\u0142y w oficjalnym komunikacie, \u017ce przyczyn\u0105 po\u017caru by\u0142a nieostro\u017cno\u015b\u0107 robotnik\u00f3w. W sztabie marynarki wojennej nikt jednak nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce statek zosta\u0142 podpalony przez sabota\u017cyst\u00f3w, a pog\u0142oski o ich wyl\u0105dowaniu zmieni\u0142y si\u0119 w gro\u017an\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

Komandor Haffenden by\u0142 bezradny. Nie mia\u0142 ani \u015brodk\u00f3w, ani ludzi, by w pe\u0142ni kontrolowa\u0107 olbrzymi port i nabrze\u017ca. Jego sytuacj\u0119 pogarsza\u0142 fakt, \u017ce znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 doker\u00f3w, rybak\u00f3w, w\u0142a\u015bcicieli portowych knajp stanowili imigranci z W\u0142och, kt\u00f3rzy mogli pomaga\u0107 faszystom. Wiedzia\u0142 jednak, \u017ce istnieje organizacja, kt\u00f3ra tak\u0105 kontrol\u0119 sprawuje. Zdesperowany skontaktowa\u0142 si\u0119 wi\u0119c z prokuratur\u0105 i poprosi\u0142 o pomoc w znalezieniu wp\u0142ywowych i sk\u0142onnych do wsp\u00f3\u0142pracy\u2026 mafios\u00f3w.<\/p>\n

Z materia\u0142\u00f3w ujawnionych po wojnie przez US Navy wynika\u0142o, \u017ce pierwsze kroki skierowa\u0142 do rz\u0105dz\u0105cego nowojorskim targiem rybnym Joe Lanzy<\/strong>. Gangster, kt\u00f3ry lada dzie\u0144 mia\u0142 stan\u0105\u0107 przed s\u0105dem, ch\u0119tnie przyj\u0105\u0142 propozycj\u0119 w zamian za wycofanie aktu oskar\u017cenia. Po kilku dniach poinformowa\u0142 jednak komandora, \u017ce kto\u015b rozpowszechni\u0142 wiadomo\u015b\u0107 o jego wsp\u00f3\u0142pracy z wywiadem i ju\u017c nikt nie chce mu udziela\u0107 \u017cadnych informacji. Jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce to zmieni\u0107, jest siedz\u0105cy w wi\u0119zieniu Lucky Luciano. Haffenden zdecydowa\u0142 si\u0119 podj\u0105\u0107 ryzykown\u0105 gr\u0119 z pot\u0119\u017cn\u0105 organizacj\u0105 przest\u0119pcz\u0105. Supertajnej akcji nadano kryptonim \u201ePodziemny \u015bwiat\u201d<\/strong>.<\/p>\n

Patriota z mafii<\/strong><\/h2>\n

Rol\u0119 po\u015brednik\u00f3w odgrywali adwokaci gangster\u00f3w. Dzi\u0119ki nim w kwietniu 1942 r. do wsp\u00f3lnego \u015bniadania w jednej z restauracji zasiedli przedstawiciele ameryka\u0144skiego wywiadu, prokuratury i mafii! T\u0119 ostatni\u0105 reprezentowa\u0142 we w\u0142asnej osobie Meyer Lansky. Po wst\u0119pnej wymianie uprzejmo\u015bci przyst\u0105piono do konkret\u00f3w.<\/p>\n

\u2013 Jestem pewien, \u017ce Luciano si\u0119 zgodzi. Z W\u0142ochami nie \u0142\u0105czy go ju\u017c nic, ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 sprowadzi\u0142 do Ameryki i tu jest jego ojczyzna \u2013 podsumowa\u0142 mafioso.<\/p>\n

Kilka dni p\u00f3\u017aniej Szcz\u0119\u015bciarz zosta\u0142 przeniesiony z Dannamora do wi\u0119zienia Sing-Sing, a nast\u0119pnie do bardziej przypominaj\u0105cej pensjonat ni\u017c zak\u0142ad penitencjarny Great Meadow. Zaraz po przeprowadzce odwiedzi\u0142 go Lansky i wyja\u015bni\u0142, o co chodzi. Luciano przyj\u0105\u0142 ofert\u0119, przekaza\u0142 stosowne rozkazy i w nowojorskim porcie zapanowa\u0142 absolutny spok\u00f3j. Wed\u0142ug raport\u00f3w wywiadu US Navy, \u201edzi\u0119ki czujno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d uj\u0119to 12 os\u00f3b podejrzewanych o szpiegostwo, a potem nie dzia\u0142o si\u0119 ju\u017c nic.<\/p>\n

Z publikowanych po zako\u0144czeniu wojny biografii i reporta\u017cy o syndykacie zbrodni wynika\u0142o, \u017ce us\u0142ugi, jakie Luciano odda\u0142 ameryka\u0144skiej armii, na tym si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142y. Poprzez swych emisariuszy mia\u0142 przekaza\u0107 szefom zaprzyja\u017anionych rodzin mafijnych na Sycylii rozkaz wspierania wszelkimi sposobami l\u0105duj\u0105cych tam wojsk alianckich. Dziennikarze odnale\u017ali \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rzy potwierdzali, \u017ce znakiem rozpoznawczym wtajemniczonych oficer\u00f3w i gangster\u00f3w by\u0142y chustki z monogramem \u201eL\u201d.<\/p>\n

Luciano pom\u00f3g\u0142 te\u017c prokuratorowi Deweyowi. Uruchomi\u0142 swoich ludzi w zwi\u0105zkach zawodowych, kt\u00f3rzy zadbali, by cz\u0142onkowie organizacji wzi\u0119li udzia\u0142 w wyborach i zag\u0142osowali na wskazanego kandydata.<\/p>\n

W 1942 r. Thomas Dewey zosta\u0142 gubernatorem Nowego Jorku, sprawowa\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 przez 13 lat. W 1944 roku zosta\u0142 kandydatem republikan\u00f3w do prezydentury, ale w pojedynku z przewodz\u0105cym Ameryce w czasie wojny Rooseveltem nie mia\u0142 szans. Co szef syndykatu zbrodni otrzyma\u0142 w zamian? 11 lutego 1946 r. za \u201eznacz\u0105cy wk\u0142ad w wysi\u0142ek wojenny kraju\u201d zosta\u0142 zwolniony z wi\u0119zienia. Wniosek o u\u0142askawienie podpisa\u0142\u2026 gubernator Dewey. By jednak zanadto nie dra\u017cni\u0107 opinii publicznej i uniemo\u017cliwi\u0107 mu kontynuowanie gangsterskiej dzia\u0142alno\u015bci, Lucky\u2019ego natychmiast po zwolnieniu deportowano do W\u0142och.<\/p>\n

Ostatni testament<\/strong><\/h2>\n

Gdy wyp\u0142ywa\u0142, widziano w nim grzesznika, kt\u00f3ry odpokutowa\u0142 swoje winy. Tymczasem rzeczywisto\u015b\u0107 by\u0142a zupe\u0142nie inna i po latach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce duet Luciano\u2013Lansky wyprowadzi\u0142 w pole ameryka\u0144ski wymiar sprawiedliwo\u015bci, media i wywiad. W 1975 r. dziennikarze Martin A. Gosch <\/strong>i Richard Hammer<\/strong> opublikowali ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eThe last testament of Lucky Luciano\u201d (Ostatni testament Lucky\u2019ego Luciano), opart\u0105 na przeprowadzonym z gangsterem wywiadzie-rzece. Udzieli\u0142 go kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105, wi\u0119c raczej nie mia\u0142 powodu, by k\u0142ama\u0107. Jego wersj\u0119 potwierdzi\u0142 te\u017c po ucieczce do Izraela Meyer Lansky. Od chwili, gdy zatrzasn\u0119\u0142y si\u0119 za nim bramy wi\u0119zienia, Szcz\u0119\u015bciarz nie przestawa\u0142 my\u015ble\u0107 o tym, jak z niego wyj\u015b\u0107. Wsp\u00f3lnie z Lanskym opracowa\u0142 plan zaszanta\u017cowania prokuratora Deweya gro\u017ab\u0105 zrujnowania mu kariery politycznej. Przekupili prostytutki, kt\u00f3re podpisa\u0142y o\u015bwiadczenia, \u017ce zeznania obci\u0105\u017caj\u0105ce bossa zosta\u0142y na nich wymuszone. Pomys\u0142 by\u0142 dobry, ale nie dawa\u0142 gwarancji, \u017ce przestraszony Dewey wyst\u0105pi o u\u0142askawienie.<\/p>\n

Luciano szuka\u0142 inspiracji wsz\u0119dzie, tak\u017ce w gazetach. I w ko\u0144cu j\u0105 znalaz\u0142. Podczas kolejnych odwiedzin Lansky\u2019ego i Franka Costello pokaza\u0142 im gazety z informacjami o niemieckich sabota\u017cystach grasuj\u0105cych u wybrze\u017cy Stan\u00f3w. \u2013 A co by\u015bcie, panowie, powiedzieli, gdybym zaproponowa\u0142 przy\u0142\u0105czenie si\u0119 do wojny z Niemcami? \u2013 zapyta\u0142. Wi\u0119cej nie musia\u0142 niczego t\u0142umaczy\u0107. Chwycili w lot. Odt\u0105d my\u015bleli ju\u017c tylko o prowokacji tak skutecznej, \u017ce sk\u0142oni w\u0142adze do podj\u0119cia wsp\u00f3\u0142pracy z mafi\u0105 i nagrodzenia wolno\u015bci\u0105 jej bossa. Najlepszy pomys\u0142 podsun\u0105\u0142 zawodowy zab\u00f3jca Albert Anastasia<\/strong>. Jemu te\u017c powierzono jego wykonanie.<\/p>\n

\u2013 Ten s\u2026syn dobrze si\u0119 spisa\u0142 \u2013 wspomina\u0142 Luciano w swoim \u201eOstatnim testamencie\u201d. Francuskiego statku nie podpalili niemieccy dywersanci, lecz ludzie Anastasii! Zrobili to na tyle dobrze, \u017ce \u201eNormandie\u201d zap\u0142on\u0119\u0142a od dziobu po ruf\u0119, a ogie\u0144 i dym widzia\u0142o niemal ca\u0142e miasto. Dalsze wydarzenia potoczy\u0142y si\u0119 zgodnie z opracowanym przez gangster\u00f3w scenariuszem. Do ich drzwi zastukali agenci wywiadu i prokuratorzy, Luciano i Lansky perfekcyjnie odgrywali ca\u0142kowicie zaskoczonych. Po \u201enamy\u015ble\u201d wyrazili zgod\u0119 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 dla dobra kraju.<\/p>\n

Drogiemu przyjacielowi\u00a0 \u2013 Frank Sinatra<\/strong><\/h2>\n

We W\u0142oszech Luciano natychmiast wzi\u0105\u0142 si\u0119 do pracy. Chocia\u017c kierowa\u0142 syndykatem z wi\u0119zienia, po dziesi\u0119ciu latach fizycznej nieobecno\u015bci musia\u0142 wiele spraw uporz\u0105dkowa\u0107. Wyst\u0105pi\u0142 o paszport i zadba\u0142, by w\u0142oscy urz\u0119dnicy nie zwlekali z jego wydaniem. Do Stan\u00f3w nie m\u00f3g\u0142 wjecha\u0107, wi\u0119c wybra\u0142 si\u0119 na poblisk\u0105 Kub\u0119. \u015aci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z Lanskym, w grudniu 1946 r., a wi\u0119c zaledwie dziesi\u0119\u0107 miesi\u0119cy od odzyskania wolno\u015bci, zorganizowa\u0142 tam kolejne mafijne spotkanie na szczycie. Do Hawany przybyli szefowie najwi\u0119kszych gang\u00f3w z Nowego Jorku, Florydy, New Jersey, Buffalo, Chicago i Nowego Orleanu.<\/p>\n

Wszystko przebiega\u0142o podobnie jak niegdy\u015b w Atlantic City. Skorumpowana policja nie przeszkadza\u0142a w obradach, spokojnie podzielono strefy wp\u0142yw\u00f3w, przy okazji oceniono prac\u0119 \u201ekoleg\u00f3w\u201d i wydano kilka wyrok\u00f3w \u015bmierci. W\u015br\u00f3d przeznaczonych do odstrza\u0142u znalaz\u0142 si\u0119 s\u0142ynny Bugsy Siegel, kt\u00f3ry wybudowa\u0142 w Las Vegas kasyno i hotel Flamingo, ale przy okazji zdefraudowa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 mafijnych kapita\u0142\u00f3w. Zastrzelono go w wartej p\u00f3\u0142 miliona \u00f3wczesnych dolar\u00f3w rezydencji w Beverly Hills.<\/p>\n

O dobry nastr\u00f3j przy podejmowaniu tak \u201etrudnych\u201d decyzji zadba\u0142a specjalnie na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 sprowadzona gwiazda \u2013 Frank Sinatra. Poza potwierdzeniem pozycji niekwestionowanego szefa syndykatu zbrodni, Luciano otrzyma\u0142 w Hawanie gustowny upominek w postaci z\u0142otej papiero\u015bnicy z wygrawerowan\u0105 dedykacj\u0105 \u201eDrogiemu przyjacielowi Lucky\u2019emu \u2013 Frank Sinatra\u201d.<\/p>\n

Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej ameryka\u0144skie w\u0142adze dowiedzia\u0142y si\u0119 o pobycie deportowanego gangstera tu\u017c pod ich nosem. By\u0107 mo\u017ce zaczyna\u0142y ju\u017c sobie zdawa\u0107 spraw\u0119, \u017ce zosta\u0142y wystrychni\u0119te na dudka. U\u017cy\u0142y wi\u0119c wszelkich dost\u0119pnych \u015brodk\u00f3w, \u0142\u0105cznie z embargiem na dostawy lek\u00f3w zawieraj\u0105cych substancje znieczulaj\u0105ce (w domy\u015ble narkotyki), by zmusi\u0107 kuba\u0144skie w\u0142adze do pozbycia si\u0119 Luciano. \u201eBossowi bosss\u00f3w\u201d nie pomog\u0142y nawet 3 miliony dolar\u00f3w wydane na \u0142ap\u00f3wki \u2013 musia\u0142 si\u0119 spakowa\u0107 i wraca\u0107 do W\u0142och. Ostatecznie osiad\u0142 w Neapolu i stamt\u0105d kierowa\u0142 syndykatem. Pod jego nadzorem powsta\u0142y m.in. szlaki przerzutu narkotyk\u00f3w z Azji do USA.<\/p>\n

Amerykanie wiedzieli o tym i domagali si\u0119 od W\u0142och\u00f3w obj\u0119cia Lucky\u2019ego nadzorem policyjnym, ale jedynym efektem nacisk\u00f3w by\u0142o pismo wystosowane przez szefa neapolita\u0144skich karabinier\u00f3w z ostrze\u017ceniem, by \u201ejako osoba nie posiadaj\u0105ca sta\u0142ego \u017ar\u00f3d\u0142a dochod\u00f3w nie prowokowa\u0142 swym ostentacyjnym bogactwem porz\u0105dnych obywateli\u201d.<\/p>\n

Pod koniec lat 50. Luciano zacz\u0105\u0142 traci\u0107 si\u0142y i zdrowie, a wraz z nimi pozycj\u0119 w syndykacie. Do ko\u0144ca jednak utrzymywa\u0142 kontakty z Lanskym i innymi gangsterami. 16 stycznia 1962 roku czeka\u0142 na lotnisku w Neapolu na pos\u0142a\u0144ca z Ameryki. Nagle upad\u0142, lekarz stwierdzi\u0142 zgon z powodu ataku serca.<\/p>\n

Dziennikarz Martin Gosch dotrzyma\u0142 danego mu s\u0142owa i dopiero trzyna\u015bcie lat po jego \u015bmierci opublikowa\u0142 \u201eOstatni testament\u201d \u2013 autobiografi\u0119 geniusza zbrodni, kt\u00f3ra potwierdza\u0142a powszechnie znan\u0105 i r\u00f3wnie powszechnie ignorowan\u0105 prawd\u0119, \u017ce z mafi\u0105 nie wchodzi si\u0119 w uk\u0142ady, lecz walczy.<\/p>\n

Autor<\/strong>: Kazimierz Pytko<\/strong> \u2013 reporta\u017cysta, podr\u00f3\u017cnik. Wsp\u00f3\u0142pracownik \u201eFocusa\u201d i \u201eFocusa Historia\u201d. Publikowa\u0142 tak\u017ce we \u201eWprost\u201d, w \u201eSukcesie\u201d (by\u0142 wicenaczelnym tego miesi\u0119cznika) i w \u201e\u017byciu Warszawy\u201d. Laureat Nagrody Kisiela. Specjalizuje si\u0119 w tematyce ameryka\u0144skiej.<\/p>\n

Bibliografia<\/strong>: Sid Feder, Joachim Joesten, \u201eThe Luciano story\u201d; Martin A. Gosch, Richard Hammer, \u201eThe last testament of Lucky Luciano\u201d; Cat Klerks, \u201eLucky Luciano: the father of organized crime\u201d; Carl Sifakis, \u201eMafia ameryka\u0144ska. Encyklopedia\u201d<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pr\u00f3bowali si\u0119 nim pos\u0142u\u017cy\u0107 oficerowie wywiadu, prokuratorzy, dziennikarze \u015bledczy, politycy, nawet kandydat republikan\u00f3w na prezydenta USA. Wchodzenie w uk\u0142ady z inteligentnym gangsterem, za kt\u00f3rym stoi pot\u0119\u017cna organizacja przest\u0119pcza, to jednak bardzo ryzykowna gra. Lucky Luciano ogra\u0142 w niej wszystkich. Zaczyna\u0142 jak setki innych rzezimieszk\u00f3w. Urodzi\u0142 si\u0119 na Sycylii w 1897 roku. Mia\u0142 dziewi\u0119\u0107 lat, gdy […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":4409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"miestas":[],"class_list":["post-4408","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4408"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4408\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4408"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=4408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}