{"id":51821,"date":"2026-09-04T20:00:52","date_gmt":"2026-09-04T20:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/09\/04\/mokyklu-valgyklose-revoliucija-maziau-mesos-daugiau-ankstiniu-ir-zuvies-jau-nuo-rugsejo\/"},"modified":"2026-09-04T20:00:52","modified_gmt":"2026-09-04T20:00:52","slug":"mokyklu-valgyklose-revoliucija-maziau-mesos-daugiau-ankstiniu-ir-zuvies-jau-nuo-rugsejo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/09\/04\/mokyklu-valgyklose-revoliucija-maziau-mesos-daugiau-ankstiniu-ir-zuvies-jau-nuo-rugsejo\/","title":{"rendered":"Mokykl\u0173 valgyklose \u2013 revoliucija: ma\u017eiau m\u0117sos, daugiau ank\u0161tini\u0173 ir \u017euvies jau nuo rugs\u0117jo"},"content":{"rendered":"

Nowe rozporz\u0105dzenie Ministra zdrowia daje mocniejsze wytyczne dla jad\u0142ospis\u00f3w w szkolnych sto\u0142\u00f3wkach. Od 1 wrze\u015bnia uczniowie na swoich talerzach maj\u0105 zobaczy\u0107 wi\u0119cej warzyw, ryb i str\u0105czk\u00f3w. Ograniczone zostan\u0105 dania mi\u0119sne, sma\u017cone, t\u0142uste i s\u0142odzone napoje.<\/span><\/p>\n

Rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 roku wesz\u0142o w \u017cycie 1 wrze\u015bnia 2026 roku i\u00a0zmienia menu szkolnych sto\u0142\u00f3wek<\/b>. Od tego roku b\u0119dzie ono uk\u0142adane wed\u0142ug zasad diety planetarnej<\/b>, kt\u00f3ra zak\u0142ada wi\u0119kszy udzia\u0142 warzyw i owoc\u00f3w<\/b>, produkt\u00f3w zbo\u017cowych oraz ro\u015blin str\u0105czkowych przy jednoczesnym ograniczeniu spo\u017cycia mi\u0119sa, przetwor\u00f3w mi\u0119snych, \u017cywno\u015bci wysokoprzetworzonej, soli i t\u0142uszczu<\/b>. Wszystko to ma na celu komponowanie zdrowszych posi\u0142k\u00f3w dla najm\u0142odszych i jednoczesne poszanowanie \u015brodowiska. Mniejsze spo\u017cycie mi\u0119sa ma ograniczy\u0107 jego produkcj\u0119, co ma prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na ni\u017csz\u0105 emisj\u0119 gaz\u00f3w cieplarnianych.<\/span><\/p>\n

Tak du\u017co cel\u00f3w w jednym rozporz\u0105dzeniu od razu wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 krytyki. Pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy, jakoby zmiany w szkolnym menu by\u0142y narz\u0119dziem polityki klimatycznej. Inni argumentuj\u0105 brak korzy\u015bci z wprowadzenia diety wega\u0144skiej u dzieci i podkre\u015blaj\u0105 jej negatywne skutki takie jak niedobory \u017celaza i witaminy B12.<\/span><\/p>\n

Co tak naprawd\u0119 zmienia jednak ustawa i jak ma wygl\u0105da\u0107 menu szkolnej sto\u0142\u00f3wki? Najwi\u0119ksz\u0105 zmian\u0105 jest szersze spojrzenie na jad\u0142ospis w kontek\u015bcie tygodnia<\/b>. Do tej pory komponowa\u0142o si\u0119 jeden talerz, kt\u00f3ry mia\u0142 dostarcza\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 kalorii i sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych. Dzi\u0119ki uj\u0119ciu tygodniowym mo\u017cna komponowa\u0107 zdrowsze i przede wszystkim r\u00f3\u017cnorodne posi\u0142ki dla najm\u0142odszych<\/b>.<\/span><\/p>\n

Ponadto ustawa wprowadza zasady, kt\u00f3rymi powinny kierowa\u0107 si\u0119 sto\u0142\u00f3wki. Do tej pory szko\u0142y mia\u0142y do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 swobod\u0119, co powodowa\u0142o, \u017ce posi\u0142ki dla dzieci cz\u0119sto by\u0142y ubogie w warto\u015bciowe produkty z powodu ograniczonego bud\u017cetu czy mo\u017cliwo\u015bci danej plac\u00f3wki. Jak si\u0119 jednak okazuje, zdrowsze posi\u0142ki wcale nie musz\u0105 by\u0107 dro\u017csze, tylko nale\u017cy je odpowiednio komponowa\u0107 i podawa\u0107 w formie atrakcyjnej dla dzieci.<\/span><\/p>\n

Rozporz\u0105dzenie Ministra Zdrowia wprowadza konkretne wytyczne, kt\u00f3rymi powinny kierowa\u0107 si\u0119 wszystkie sto\u0142\u00f3wki szkolne. W jad\u0142ospisie tygodniowym powinny znale\u017a\u0107 si\u0119<\/b>:<\/span><\/p>\n

Zalecenia uwzgl\u0119dniaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ograniczenia g\u0142\u00f3wnie dotycz\u0105ce t\u0142uszczu i cukr\u00f3w<\/b>:<\/span><\/p>\n

Zmiany maj\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 tak\u017ce udzia\u0142 warzyw w menu dzieci, kt\u00f3re powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym posi\u0142ku. Dodatkowo dzieci na dietach wega\u0144skich czy wegetaria\u0144skich, zawsze powinny znale\u017a\u0107 na sto\u0142\u00f3wkach ro\u015blinn\u0105 alternatyw\u0119 dla posi\u0142k\u00f3w mi\u0119snych. Nie oznacza to jednak, \u017ce dzieci w sto\u0142\u00f3wkach<\/b> przejd\u0105 od wrze\u015bnia na diet\u0119 ro\u015blin\u0105<\/b>. Jest ona opcjonalna, a nie nakazana.<\/span><\/p>\n

Przed wprowadzeniem rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia uk\u0142adaniem jad\u0142ospisu zajmowa\u0142 si\u0119 intendent danej plac\u00f3wki. Bra\u0142 on pod uwag\u0119 wytyczne sanepidu, bud\u017cet i wcze\u015bniejsze rozporz\u0105dzenie Ministra zdrowia, kt\u00f3re zak\u0142ada\u0142o wi\u0119kszy udzia\u0142 warzyw, mniej posi\u0142k\u00f3w sma\u017conych czy zmniejszenie ilo\u015bci cukru. Wytyczne te nie by\u0142y jednak konkretne, dlatego intendent mia\u0142 znacznie wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 w komponowaniu posi\u0142k\u00f3w ni\u017c teraz<\/b>.<\/span><\/p>\n

To powodowa\u0142o, \u017ce jad\u0142ospisy poszczeg\u00f3lnych plac\u00f3wek mog\u0142y si\u0119 bardzo r\u00f3\u017cni\u0107. Jako danie bezmi\u0119sne cz\u0119sto serwowane by\u0142y potrawy m\u0105czne, a wymagane porcje warzyw podawano w formie gotowanych ziemniak\u00f3w i sur\u00f3wki do sma\u017conego kotleta.<\/span><\/p>\n

Samo wprowadzenie przez nowe rozporz\u0105dzenie posi\u0142ku zawieraj\u0105cego str\u0105czki od razu wzbogaca bezmi\u0119sne dania. Zamiast da\u0144 z m\u0105ki pszennej zawieraj\u0105cej w wi\u0119kszo\u015bci cukry proste, dzieci otrzymaj\u0105\u00a0<\/b>str\u0105czki<\/b><\/a>\u00a0b\u0119d\u0105ce bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em bia\u0142ka ro\u015blinnego, b\u0142onnika, w\u0119glowodan\u00f3w z\u0142o\u017conych i przeciwutleniaczy<\/b>. Na zmianie tej zyska tak\u017ce portfel – str\u0105czki w por\u00f3wnaniu z mi\u0119sem s\u0105 znacznie ta\u0144sze.<\/span><\/p>\n

Najwi\u0119kszym wyzwaniem pozostanie takie przygotowanie posi\u0142k\u00f3w, aby by\u0142y zjadane przez dzieci, a nie wyrzucane do kosza. Z wyzwaniem tym jednak intendenci zmagaj\u0105 si\u0119 nieustannie bez wzgl\u0119du na wytyczne dotycz\u0105ce jad\u0142ospisu.<\/span><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: terazgotuje.pl<\/span><\/p>\n


<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nuo rugs\u0117jo mokykl\u0173 valgyklose keisis meniu: daugiau dar\u017eovi\u0173, \u017euvies ir ank\u0161tini\u0173, ma\u017eiau m\u0117sos, kepto maisto bei saldint\u0173 g\u0117rim\u0173.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[9512,40073,40074,2065,8136,6348],"miestas":[],"class_list":["post-51821","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-ankstiniai-augalai","tag-mokyklu-valgyklos","tag-planetarine-mityba","tag-saldinti-gerimai","tag-vaiku-mityba","tag-zuvis"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51821","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51821"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51821\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51821"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51821"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51821"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=51821"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}