{"id":6170,"date":"2026-04-15T05:03:24","date_gmt":"2026-04-15T05:03:24","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/15\/niemcy-nazywali-je-nocnymi-wiedzmami-te-kobiety-lataly-na-maszynach-do-szycia-i-sialy-postrach\/"},"modified":"2026-04-15T05:03:24","modified_gmt":"2026-04-15T05:03:24","slug":"niemcy-nazywali-je-nocnymi-wiedzmami-te-kobiety-lataly-na-maszynach-do-szycia-i-sialy-postrach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/15\/niemcy-nazywali-je-nocnymi-wiedzmami-te-kobiety-lataly-na-maszynach-do-szycia-i-sialy-postrach\/","title":{"rendered":"Niemcy nazywali je nocnymi wied\u017amami. Te kobiety lata\u0142y na maszynach do szycia i sia\u0142y postrach"},"content":{"rendered":"

To by\u0142 ewenement na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Podczas II wojny \u015bwiatowej Rosjanie stworzyli kobiecy pu\u0142k bombowy. Niemcy szybko nauczyli si\u0119 go ba\u0107\u2026<\/span><\/p>\n

\n

I nagle\u2026 Co to jest, ostrza\u0142!? \u2013 wykrzykn\u0119\u0142a sowiecka lotniczka Raisa Aronowa. \u2013 Wok\u00f3\u0142 samolotu g\u0119stym deszczem zamigota\u0142y r\u00f3\u017cnokolorowe ogniste paciorki. Dobieg\u0142o nas z\u0142owrogie gdakanie dzia\u0142ek przeciwlotniczych, w\u00a0powietrzu pojawi\u0142y si\u0119 k\u0142\u0119bki czarnego dymu. Zacz\u0119\u0142am wierci\u0107 si\u0119 w\u00a0kabinie, szukaj\u0105c wyj\u015bcia z\u00a0pu\u0142apki ogniowej, do kt\u00f3rej trafi\u0142y\u015bmy tak nieoczekiwanie. (\u2026) Ledwo samolot zrobi\u0142 prawy skr\u0119t, gdy przed silnikiem rozb\u0142ysn\u0105\u0142 ca\u0142y wachlarz pocisk\u00f3w smugowych. Niemcy udzielali nam lekcji pogl\u0105dowej z\u00a0wykorzystaniem wszystkich \u015brodk\u00f3w obrony przeciwlotniczej. Na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119 straci\u0142am g\u0142ow\u0119: dok\u0105d teraz skierowa\u0107 samolot? Dooko\u0142a wszystko stuka\u0142o, puka\u0142o, b\u0142yska\u0142o, migota\u0142o\u2026 A\u00a0gdyby tak zej\u015b\u0107 w\u00a0d\u00f3\u0142? (\u017ar\u00f3d\u0142a cytat\u00f3w \u2013 patrz: Dla g\u0142odnych wiedzy).<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Loty w\u00a0promieniach reflektor\u00f3w, uciekanie przed hitlerowskimi pociskami, bombardowanie z\u00a0ma\u0142ych wysoko\u015bci, odnajdywanie w\u0142asnego zamaskowanego lotniska \u2013 to by\u0142 chleb powszedni dla kobiet z\u00a0588. Pu\u0142ku Lek-kich Bombowc\u00f3w Nocnych. Ryzyko nie zniech\u0119ca\u0142o ich jednak do dzia\u0142ania, po kilka razy startowa\u0142y, a\u00a0nast\u0119pnie wraca\u0142y do bazy, by pobra\u0107 nowe \u0142adunki. Przez trzy lata II wojny \u015bwiatowej wykona\u0142y ponad 24 tys. lot\u00f3w bojowych i\u00a0zrzuci\u0142y na hitlerowc\u00f3w tysi\u0105ce ton bomb, czym u\u00a0Niemc\u00f3w zas\u0142u\u017cy\u0142y sobie na miano \u201enocnych wied\u017am\u201d.<\/p>\n

KOMSOMOLCU \u2013 DO SAMOLOTU!<\/strong><\/h2>\n

W\u00a0Zwi\u0105zku Sowieckim od po\u0142owy lat 30. nawo\u0142ywano do stworzenia silnego lotnictwa oraz wzmocnienia obronno\u015bci kraju. Wielu m\u0142odych ludzi nie pozosta\u0142o oboj\u0119tnych na te propagandowe has\u0142a. Apel IX Zjazdu Wszechzwi\u0105zkowego Leninowskiego Komunistycznego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy m\u00f3wi\u0105cy o\u00a0poszerzeniu lotniczej kadry \u201ezabrzmia\u0142 dla m\u0142odych nie tylko jak rozkaz, lecz jak g\u0142os sumienia\u201d \u2013 wspomina\u0142a pilotka Maryna Czeczniewa. W\u00a0odpowiedzi na t\u0119 szeroko zakrojon\u0105 agitacj\u0119 tysi\u0105ce komsomolc\u00f3w wst\u0105pi\u0142o do aeroklub\u00f3w, szk\u00f3\u0142 i\u00a0zak\u0142ad\u00f3w lotniczych.\u00a0\u00a0<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

W\u015br\u00f3d nich by\u0142o liczne grono kobiet, kt\u00f3re na r\u00f3wni z\u00a0m\u0119\u017cczyznami chcia\u0142y nauczy\u0107 si\u0119 lata\u0107. \u201eMarz\u0119, \u017ceby by\u0107 pilotem, w\u00a0kraju, gdzie rozkwita \u017cycie\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142a Czeczniewa. W\u00a0ten spos\u00f3b w\u00a0ci\u0105gu kilku lat ZSRR przyby\u0142y tysi\u0105ce nowych pilot\u00f3w. Tylko w\u00a0drugim p\u00f3\u0142roczu 1941 r. \u2013 ju\u017c po wybuchu wojny \u2013 wyszkolono ich w\u00a0aeroklubach 25 tysi\u0119cy oraz skierowano do wojsk powietrznodesantowych 114 tysi\u0119cy m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy odbyli kursy spadochronowe.<\/p>\n

Nawet te rezerwy okaza\u0142y si\u0119 niewystarczaj\u0105ce w\u00a0czasie II wojny \u015bwiatowej. W\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0tym J\u00f3zef Stalin zdecydowa\u0142 si\u0119 powo\u0142a\u0107 nowe jednostki powietrzne, w\u00a0kt\u00f3rych sk\u0142ad wej\u015b\u0107 mia\u0142y wy\u0142\u0105cznie kobiety. Zadanie to powierzono Marinie Michaj\u0142ownie Raskowej, pierwszej kobiecie w\u00a0Zwi\u0105zku Sowieckim, kt\u00f3ra uzyska\u0142a uprawnienia nawigatora, licencj\u0119 pilota, a\u00a0do tego by\u0142a jedn\u0105 z\u00a0najbardziej utytu\u0142owanych i\u00a0zas\u0142u\u017conych sowieckich \u017ce\u0144skich lotnik\u00f3w, odznaczon\u0105 m.in. Z\u0142ot\u0105 Gwiazd\u0105 Bohatera Zwi\u0105zku Radzieckiego.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

STAJEMY SI\u0118 \u017bO\u0141NIERZAMI<\/strong><\/h2>\n

Do Moskwy, gdzie odbywa\u0142 si\u0119 werbunek ochotniczek, przyby\u0142y kobiety z\u00a0lotnictwa cywilnego i\u00a0aeroklub\u00f3w, studentki Uniwersytetu Moskiewskiego i\u00a0innych wy\u017cszych uczelni. Aby trafi\u0107 do jednostki, trzeba by\u0142o posiada\u0107 realne umiej\u0119tno\u015bci, sama ch\u0119\u0107 nie wystarczy\u0142a. Raskowa osobi\u015bcie nadzorowa\u0142a proces rekrutacji. Rozmawia\u0142a i\u00a0egzaminowa\u0142a z\u00a0wiedzy ka\u017cd\u0105 z\u00a0kandydatek na wojskowych pilot\u00f3w i\u00a0nawigator\u00f3w. Nast\u0119pnie wybiera\u0142a te, kt\u00f3re jej zdaniem najlepiej nadawa\u0142y si\u0119 do dalszej nauki. Wytypowane przez ni\u0105 dziewczyny liczy\u0142y po dwadzie\u015bcia kilka lat.<\/p>\n

Po przyj\u0119ciu do jednostki lotniczej kandydatki czeka\u0142 kurs w\u00a0specjalno\u015bciach lotniczo-technicznych. Najpierw jednak otrzymywa\u0142y umundurowanie wojskowe \u2013 oczywi\u015bcie m\u0119skie (z\u00a0bielizn\u0105 w\u0142\u0105cznie!). W\u00a0za du\u017cych workowatych mundurach kobiety wygl\u0105da\u0142y nie tylko nieatrakcyjnie, ale i\u00a0niezbyt profesjoalnie. Co gorsza, buty \u2013 o\u00a0numerach 40\u201343 \u2013 utrudnia\u0142y \u0107wiczenia, a\u00a0nawet poruszanie si\u0119. \u201ePo prostu nie wyobra\u017ca\u0142am sobie, jak b\u0119dziemy chodzi\u0142y w\u00a0siedmiomilowych butach\u201d \u2013 martwi\u0142a si\u0119 Katia Dospanowa. Panie musia\u0142y w\u00a0dodatku po\u017cegna\u0107 si\u0119 z\u00a0lokami na g\u0142owie. Rozkaz by\u0142 kr\u00f3tki: ostrzyc w\u0142osy. Fryzura za\u015b jasno okre\u015blona: prz\u00f3d \u2013 do po\u0142owy ucha, kark \u2013 po m\u0119sku. Na inne uczesanie musia\u0142a si\u0119 zgodzi\u0107 Raskowa.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

SZKO\u0141A LATANIA<\/strong><\/h2>\n

W\u0142a\u015bciwe szkolenie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w\u00a0pa\u017adzierniku 1941 r. w\u00a0miejscowo\u015bci Engels nad Wo\u0142g\u0105, na p\u00f3\u0142noc od Saratowa. Kobiety po-dzielono na grupy: do zespo\u0142u pilot\u00f3w wesz\u0142y dziewczyny lataj\u0105ce w\u00a0aeroklubach i\u00a0lotnictwie cywilnym. Do grupy nawigatorek zwerbowano te, kt\u00f3re jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny Ojczy\u017anianej uzyska\u0142y odpowiednie licencje w\u00a0lotniczej organizacji paramilitarnej Osoawiachim, a\u00a0tak\u017ce by\u0142e studentki.\u00a0 Za\u015b kobiety z\u00a0wykszta\u0142ceniem technicznym znalaz\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d mechanik\u00f3w.<\/p>\n

Nauka by\u0142a bardzo intensywna \u2013 dziewczyny mia\u0142y 10 godzin zaj\u0119\u0107 teoretycznych i\u00a02 godziny musztry dziennie. Dodatkowo nawigatorki po\u015bwi\u0119ca\u0142y godzin\u0119 na \u0107wiczenia odbioru i\u00a0nadawania kluczem telegraficznym. Nic dziwnego, \u017ce program by\u0142 napi\u0119ty \u2013 w\u00a0okresie pokoju realizowano go w\u00a0trzy lata, podczas wojny wyk\u0142adowcy musieli zd\u0105\u017cy\u0107 w\u00a06 miesi\u0119cy. \u201eNie narzeka\u0142y\u015bmy jednak nigdy \u2013 przyzna\u0142a Polina Gelman \u2013 wszak znalaz\u0142y\u015bmy si\u0119 tu ochotniczo, nikt nie zmusza\u0142 nas do p\u00f3j\u015bcia na front, tote\u017c wszystkie si\u0142y oddawa\u0142y\u015bmy nauce, pragn\u0105c gor\u0105co jak najszybciej znale\u017a\u0107 si\u0119 na froncie\u201d.<\/p>\n

Szkolenie bacznie obserwowa\u0142a Raskowa, kt\u00f3ra wiele czasu po\u015bwi\u0119ca\u0142a na kontrol\u0119 i\u00a0egzaminowanie z\u00a0r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w. Obserwuj\u0105c indywidualne predyspozycje dziewcz\u0105t, podejmowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c ostateczne decyzje o\u00a0ich\u00a0przydziale do poszczeg\u00f3lnych za\u0142\u00f3g i\u00a0typowa\u0142a na stanowiska pilot\u00f3w\u00a0i\u00a0nawigator\u00f3w.<\/p>\n

Raskowa wiedzia\u0142a, \u017ce musi szybko przy-gotowa\u0107 by\u0142ych cywil\u00f3w do \u017cycia frontowego. Cz\u0119sto organizowa\u0142a wi\u0119c alarmy nocne. W\u00a0ci\u0105gu 2\u20133 minut dziewczyny musia\u0142y si\u0119 ubra\u0107 i\u00a0zaj\u0105\u0107 miejsce w\u00a0szyku. Raskowa przechadza\u0142a si\u0119, przygl\u0105daj\u0105c, czy p\u0142aszcze s\u0105 starannie zapi\u0119te, a\u00a0pasy mocno doci\u0105gni\u0119te, czy buty na\u0142o\u017cono na w\u0142a\u015bciwe nogi. Przewa\u017cnie na tym \u201ealarm\u201d si\u0119 ko\u0144czy\u0142 i\u00a0dziewcz\u0119ta powraca\u0142y do koszar. Jednak gdy Raskowa zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce niekt\u00f3re przysz\u0142e lotniczki bagatelizowa\u0142y apele i\u00a0nak\u0142ada\u0142y p\u0142aszcze wprost na bielizn\u0119, a\u00a0buty na bose nogi, krzykn\u0119\u0142a: \u201eNa lotnisko krokiem marsz\u201d! By\u0142 to naturalnie blef, jednak po tym zdarzeniu wszystkie dziewcz\u0119ta przyk\u0142ada\u0142y wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do \u0107wicze\u0144.<\/p>\n

LATAJ\u0104CE MASZYNY DO SZYCIA<\/strong><\/h2>\n

Wreszcie w\u00a0lutym 1942 r. sformowano kobiecy 588. Pu\u0142k Lekkich Bombowc\u00f3w Nocnych z\u0142o\u017cony z\u00a0dw\u00f3ch eskadr. Jego dow\u00f3dztwo powierzono starszej lejtnant Jewdokii Dawidownie Bierszanskiej, kt\u00f3ra przed wojn\u0105 lata\u0142a w\u00a0liniach pasa\u017cerskich i\u00a0pocztowych. 588. Regiment wyposa\u017cono w\u00a0skromne samoloty Polikarpow Po-2 (U-2), nazywane popularnie kukuru\u017anikami, a\u00a0przez Niemc\u00f3w \u2013 Russfanier (\u201eruska dykta\u201d) czy te\u017c ze wzgl\u0119du na specyficzny odg\u0142os silnika \u2013 N\u00e4hmaschine (maszyna do szycia). By\u0142y to dwuosobowe przestarza\u0142e, powolne, ma\u0142o zwrotne, ci\u0119\u017ckie, drewniano-p\u0142\u00f3cienne maszyny, znane lotnikom z\u00a0nauki w\u00a0aeroklubach; s\u0142u\u017cy\u0142y r\u00f3wnie\u017c do spryskiwania p\u00f3l. Jednorazowo mog\u0142y zabra\u0107 maksymalnie 300 kg bomb. By\u0142o to niewiele, dlatego dziewczyny musia\u0142y wykonywa\u0107 po kilka lot\u00f3w z\u00a0rz\u0119du. Samoloty nie mia\u0142y dzia\u0142, za to posiada\u0142y prosty celownik bombowy i\u00a0karabin maszynowy s\u0142u\u017c\u0105cy do obrony. By\u0142y za to niewielkie, dzi\u0119ki czemu do startu i\u00a0l\u0105dowania nie potrzebowa\u0142y ogromnego lotniska. Poza tym nieznaczna ilo\u015b\u0107 metalowych cz\u0119\u015bci w\u00a0ich konstrukcji powodowa\u0142a, \u017ce niemieckie radary mia\u0142y problem z\u00a0ich wykryciem. Podczas wojny kukuru\u017aniki wykorzystywano r\u00f3wnie\u017c jako samoloty sanitarne i\u00a0\u0142\u0105cznikowe. Cho\u0107 pu\u0142k mia\u0142 w\u00a0nazwie s\u0142owo \u201enocny\u201d, szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 kursantek nigdy nie wznios\u0142a si\u0119 w\u00a0powietrze po zmroku. Aby doj\u015b\u0107 do wprawy, dziewcz\u0119ta opr\u00f3cz treningowych lot\u00f3w nocnych \u0107wiczy\u0142y tak\u017ce w\u00a0dzie\u0144 w\u00a0cz\u0119\u015bciowo zas\u0142oni\u0119tej kabinie, dzi\u0119ki czemu nie widzia\u0142y ziemi. Po wyznaczonej trasie porusza\u0142y si\u0119, bior\u0105c pod uwag\u0119 tylko wskazania przyrz\u0105d\u00f3w. Nie wszystkim uda\u0142o si\u0119 doko\u0144czy\u0107 szkolenie. W\u00a0nocy 9 marca 1942 r. dziewcz\u0119ta wystartowa\u0142y do jednego z\u00a0ostatnich lot\u00f3w \u0107wiczebnych. W\u00a0wyniku nag\u0142ego pogorszenia si\u0119 pogody trzy za\u0142ogi straci\u0142y orientacj\u0119 i\u00a0rozbi\u0142y si\u0119. Zgin\u0119\u0142y cztery osoby, dwie cudem wydosta\u0142y si\u0119 spod szcz\u0105tk\u00f3w samolotu. By\u0142y to pierwsze straty osobowe. \u201eTe-raz zrozumia\u0142y\u015bmy, \u017ce w\u0142o\u017cy\u0142y\u015bmy mundury lotnicze nie dla maskarady i\u00a0\u017ce \u017cycie z\u00a0nami si\u0119 nie cacka\u201d \u2013 wyzna\u0142a Aronowa. 23 maja 1942 r.kobiety wyruszy\u0142y w\u00a0kierunku linii frontu.<\/p>\n

\nKOBIETY W ARMII<\/strong><\/span><\/p>\n

Poza 558. Pu\u0142kiem Nocnych Bombowc\u00f3w w\u00a0strukturach Armii Czerwonej w\u00a0czasie drugiej wojny \u015bwiatowej powsta\u0142y jeszcze dwie jednostki, w\u00a0kt\u00f3rych lata\u0142y kobiety. \u2013 586. kobiecy Pu\u0142k Lotnictwa My\u015bliwskiego zosta\u0142 skompletowany i\u00a0wyszkolony jako pierwszy. Dow\u00f3dc\u0105 mianowano jedn\u0105 z\u00a0najbardziej do\u015bwiadczonych kobiet pilot\u00f3w Zwi\u0105zku Sowieckiego major Tamar\u0119 Kazarinow\u0105. Wyposa\u017cono go najnowocze\u015bniejsze w\u00a0owym\u00a0 czasie ma\u0142e zwrotne my\u015bliwce\u00a0 Jak-1 (maks. pr\u0119dko\u015b\u0107 580 km\/godz.). Wojenna droga 586. jednostki rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w\u00a0kwietniu 1942 r. pod Saratowem. Uczestniczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c w\u00a0walkach pod Kurskiem latem 1943 r., w\u00a0Kijowie, \u017bytomierzu, Debreczynie, Budapeszcie. Do maja 1945 r. jednostka przeprowadzi\u0142a 4419 lot\u00f3w bojowych; uczestnicz\u0105c w\u00a0125 potyczkach z\u00a0niemieckim lotnictwem, zdo\u0142a\u0142a m.in. zestrzeli\u0107 38 samolot\u00f3w wroga, w\u00a0tym\u00a0 12 my\u015bliwc\u00f3w, 14 bombowc\u00f3w, samolot transportowy i\u00a011 samolot\u00f3w rozpoznawczych oraz liczne cele na ziemi: 4 czo\u0142gi, 30 pojazd\u00f3w oraz 2 samoloty Ju-52. \u2013 587. Pu\u0142k Lotnictwa Bombowego (znany tak\u017ce jako 125. Gwardyjski Pu\u0142k Bombowy) dzia\u0142a\u0142 od stycznia 1943 r. do maja 1945 r. Dowodzony pocz\u0105tkowo przez major M. Raskow\u0105, kt\u00f3r\u0105 po \u015bmierci w\u00a01943 r. za-st\u0105pi\u0142 pu\u0142kownik W.W. Markow. Wyposa\u017cony w\u00a0nowo-czesne, szybkie (maks. pr\u0119dko\u015b\u0107 580 km\/godz.) i\u00a0zwrotne bombowce Petlakow Pe-2, 587. Pu\u0142k atakowa\u0142 hitlerowskie cele w\u00a0okolicach Kaukazu, Stalingradu, na Krymie oraz w\u00a0rejonie Kubania. W\u00a0sumie wykona\u0142 1134 misje i\u00a0zrzuci\u0142 na wroga 980 000 ton bomb. W\u00a0p\u00f3\u017aniejszym okresie oba te oddzia\u0142y zosta\u0142y \u201erozcie\u0144czone\u201d m\u0119\u017cczyznami \u2013 g\u0142\u00f3wnie technikami.<\/span>\n<\/p><\/blockquote>\n

NIE DAJ\u0104 SPA\u0106 PO NOCACH<\/strong><\/p>\n

588. Pu\u0142k zosta\u0142 skierowany do Zag\u0142\u0119bia Donieckiego \u2013 w\u00a0ten spos\u00f3b po raz pierwszy w\u00a0dziejach na front przyby\u0142 ca\u0142y kobiecy pu\u0142k lotniczy. W\u00a0dywizji odnoszono si\u0119 do pa\u0144 ironicznie i\u00a0z\u00a0rezerw\u0105. Zar\u00f3wno dow\u00f3dztwo, jak i\u00a0piloci m\u0119\u017cczy\u017ani obawiali si\u0119 babskich kaprys\u00f3w, do tego nie bardzo wierzyli w\u00a0ich umiej\u0119tno\u015bci i\u00a0wol\u0119 walki.<\/p>\n

8 czerwca 1942\u00a0r. nadszed\u0142 rozkaz, aby 588. Pu\u0142k wkroczy\u0142 do akcji i\u00a0zniszczy\u0142 lokaln\u0105 siedzib\u0119 niemieckiej dywizji. \u201eWszystkie by\u0142y\u015bmy bardzo zdenerwowane \u2013 wyzna\u0142a Jewdokia Bierszanskaja, kt\u00f3ra bra\u0142a udzia\u0142 w\u00a0akcji. \u2013 Nie tylko my, kt\u00f3re lecia\u0142y\u015bmy, ale r\u00f3wnie\u017c wszystkie pozosta\u0142e dziewczyny. Musia\u0142y\u015bmy wykaza\u0107 si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 precyzj\u0105; je\u017celi zboczy\u0142yby\u015bmy z\u00a0trasy, znalaz\u0142yby\u015bmy si\u0119 nad silnie bronionym przez Niemc\u00f3w obszarem\u201d. Manewruj\u0105c, Bierszanskaja wprowadzi\u0142a Ponad wyznaczony cel i\u00a0\u2013 mimo obrony przeciwlotniczej \u2013 z\u00a0wysoko\u015bci 600 metr\u00f3w zrzuci\u0142a bomby. W\u00a0\u015blad za ni\u0105 bombardowa\u0142a obiekty za\u0142oga Simy Amosowej. W\u00f3wczas wzm\u00f3g\u0142 si\u0119 hitlerowski ostrza\u0142 artyleryjski. Z\u00a0opresji szcz\u0119\u015bliwie wy-sz\u0142y dwa samoloty, trzeci zosta\u0142 zestrzelony.<\/p>\n

Przez kolejne letnie noce 1942 r. lotniczki z\u00a0588. Pu\u0142ku bez przerwy wisia\u0142y nad niemieckimi celami i\u00a0metodycznie \u2013 co trzy, cztery, pi\u0119\u0107 minut \u2013 zrzuca\u0142y bomby.\u00a0 \u201eOd pocz\u0105tku dzia\u0142a\u0144 bojowych pu\u0142k unieszkodliwi\u0142 sprz\u0119t bojowy i\u00a0si\u0142\u0119 \u017cyw\u0105 nieprzyjaciela, niszczy\u0142 urz\u0105dzenia obronne i\u00a0umocnienia, sk\u0142ady z\u00a0amunicj\u0105 i\u00a0paliwem, stacje i\u00a0transporty ko-lejowe, przeprawy na Donie\u201d \u2013 odnotowano w\u00a0sowieckich meldunkach wojennych. Opr\u00f3cz tych obiekt\u00f3w \u201enocne wied\u017amy\u201d atakowa\u0142y w\u00a0p\u00f3\u017aniejszym okresie r\u00f3wnie\u017c \u0142a\u017anie, baraki, kuchnie polowe, miejsca stanowi\u0105ce namiastk\u0119 azylu na wojnie. Nast\u0119pnego dnia niewyspanym nie\u0142atwo by\u0142o walczy\u0107\u00a0z\u00a0okrzykiem \u201eHeil Hitler!\u201d na ustach. Co zreszt\u0105 przyzna\u0142 hitlerowski \u017co\u0142nierz: \u201eBombowce nocne sprawiaj\u0105 [nam] \u017co\u0142nierzom wiele k\u0142opotu. Najgorsze za\u015b jest to, \u017ce nie daj\u0105 spa\u0107 po nocach, dr\u0119cz\u0105 fizycznie i\u00a0moralnie. Pewnego razu zdarzy\u0142 si\u0119 taki przypadek. [Niemcy] napali-li w\u00a0\u0142a\u017ani wiejskiej, \u017ceby si\u0119 wyk\u0105pa\u0107 przed snem, przelecia\u0142a \u00bbRussdykta\u00ab, zrzuci\u0142a bomby i\u00a0po \u0142a\u017ani pozosta\u0142a mokra plama\u201d. \u017bo\u0142nierze III Rzeszy byli do tego stopnia zdezorientowani i\u00a0zdesperowani, \u017ce zacz\u0119li wymy\u015bla\u0107 i\u00a0rozpowszechnia\u0107 niewiarygodne, wr\u0119cz groteskowe historie o\u00a0\u201enocnych wied\u017amach\u201d. M\u00f3wili \u017ce \u201eprzyjmuj\u0105 [one] specjalne zastrzyki i\u00a0tabletki, kt\u00f3re daj\u0105 im znakomity koci wzrok w\u00a0nocy\u201d \u2013 wspomina\u0142a w\u00a0wywiadzie, udzielonym historykowi Albertowi Axella, Nadia Popowa \u2013 rekordzistka, kt\u00f3ra wraz z\u00a0Kati\u0105 Riabow\u0105 jednej nocy 18 razy wraca\u0142a do bazy po \u0142adunki.<\/p>\n

Przez pierwsze miesi\u0105ce Niemcy byli bezsilni. Nie mogli poj\u0105\u0107, jakiego typu samoloty ich atakuj\u0105. Up\u0142yn\u0119\u0142o troch\u0119 czasu, nim zrozumieli, \u017ce hitlerowskie my\u015bliwce s\u0105\u2026 za szybkie, aby zwalcza\u0107 powolne dwup\u0142atowce. Maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107, jak\u0105 osi\u0105ga\u0142 Po-2, to 152 km\/godz. Dla por\u00f3wnania niemiecki Messerschmitt Bf-109 \u2013 ok. 350 km\/godz., a\u00a0Focke-Wulf Fw-190 nawet ok. 600 km\/godz. Dlatego te\u017c piloci, nie mog\u0105c zwolni\u0107 na tyle, by namierzy\u0107 kukuru\u017aniki, przy strzale chybiali.<\/p>\n

Z\u00a0czasem jednak wojska III Rzeszy pozna\u0142y strategi\u0119 \u201enocnych wied\u017am\u201d. Coraz cz\u0119\u015bciej wi\u0119c w\u00a0dziennikach wojennych pojawia\u0142y si\u0119 zapisy: \u201eUszkodzenie bojowe, nawigatorka ranna, samolot wymaga remontu\u201d. W\u00a0odpowiedzi opracowano now\u0105 taktyk\u0119 \u2013 za\u0142ogi z\u00a0588. Pu\u0142ku zacz\u0119\u0142y lata\u0107 parami. Pierwszy samolot podchodzi\u0142 do celu i\u00a0\u015bci\u0105ga\u0142 na siebie ogie\u0144, odwracaj\u0105c uwag\u0119 nieprzyjaciela, a\u00a0w\u00a0tym czasie druga za\u0142oga bombardowa\u0142a wyznaczony obiekt. Niekiedy pilotki stosowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c podst\u0119p: przed rozpocz\u0119ciem ataku sowieckie dwup\u0142atowce osi\u0105ga\u0142y wysoko\u015b\u0107 wi\u0119ksz\u0105 od tej, z\u00a0jakiej zrzuca\u0142y bomby. Do celu za\u015b zbli\u017ca\u0142y si\u0119 lotem \u015blizgowym na niskich obrotach silnika, a\u00a0wi\u0119c ciszej, by nie zdradzi\u0107 za wcze\u015bnie swojej obecno\u015bci. Po zrzuceniu bomb oddala\u0142y si\u0119 powoli i\u00a0dopiero w\u00a0bezpiecznej odleg\u0142o\u015bci dodawa\u0142y gazu. T\u0119 metod\u0119 wypr\u00f3bowano pod koniec lata 1942 r. podczas ataku na silnie bronion\u0105 przepraw\u0119 na rzece Terek pod Mozdokiem. Sprawdzi\u0142a si\u0119 znakomicie.\u00a0<\/p>\n

Na pocz\u0105tku 1943 r. \u2013 w\u00a0dow\u00f3d uznania zas\u0142ug w\u00a0walce z\u00a0Niemcami \u2013 588. Pu\u0142k Lekkich Bombowc\u00f3w Nocnych przemianowano na 46. Gwardyjski Pu\u0142k Nocnego Lotnictwa \u00a0Bombowego.<\/p>\n

P\u0141\u00d3CIENNE SKRZYD\u0141A \u015aMIERCI<\/strong><\/h2>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 pr\u00f3b\u0105 bojow\u0105 dla \u201enocnych wied\u017am\u201d okaza\u0142a si\u0119 operacja nad P\u00f3\u0142wyspem Tama\u0144skim. Jesieni\u0105 1943 r. kilkaset samolot\u00f3w toczy\u0142o tam batali\u0119 o\u00a0panowanie w\u00a0powietrzu. Na w\u0105skim \u2013 nieprzekraczaj\u0105cym 40\u2013 \u201350 km \u2013 odcinku frontu w\u00a0ci\u0105gu doby odbywa\u0142o si\u0119 oko\u0142o stu podniebnych pojedynk\u00f3w. Wal-ki toczy\u0142y si\u0119 w\u00a0niesprzyjaj\u0105cych warunkach pogodowych. Obszar ten nawiedza\u0142y g\u0119ste mg\u0142y i\u00a0silne wiatry, kt\u00f3rych pr\u0119dko\u015b\u0107 dochodzi\u0142a do 100 km\/godz. Niemcy do walki z\u00a0sowiecki-mi lotnikami \u015bci\u0105gn\u0119li dodatkowe posi\u0142ki, przyby\u0142a specjalna eskadra hitlerowskich as\u00f3w lotniczych. Ponadto zmienili system obrony przeciwlotniczej \u2013 po\u0142\u0105czyli reflektory w\u00a0grupy: mocniejsze \u2013 po dwa, trzy; s\u0142absze \u2013 po cztery, pi\u0119\u0107. Grupy te rozmieszczono w\u00a0takiej odleg\u0142o\u015bci od siebie, \u017ceby mog\u0142y przekazywa\u0107 sobie uchwycony w\u00a0promienie samolot.<\/p>\n

Niebezpiecze\u0144stwo czyha\u0142o wi\u0119c wsz\u0119dzie, a\u00a0w\u00a0ferworze walki mog\u0142o zdarzy\u0107 si\u0119 wszystko. Major Maria Smirnowa wraz z\u00a0nawigatork\u0105 Tani\u0105 Sumarokow\u0105 mia\u0142y za zadanie zbombardowa\u0107 kolumny ci\u0119\u017car\u00f3wek. \u201eNoc by\u0142a ksi\u0119\u017cycowa, co wp\u0142ywa\u0142o na nasz\u0105 niekorzy\u015b\u0107, poniewa\u017c samolot by\u0142 wyra\u017anie widoczny dla Niemc\u00f3w\u201d \u2013 wspomina\u0142a pilotka. Ledwo uda\u0142o si\u0119 za\u0142odze zrzuci\u0107 po\u0142ow\u0119 bomb, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 intensywny hitlerowski ostrza\u0142, kt\u00f3ry uszkodzi\u0142 Po-2. \u201eNasza wysoko\u015b\u0107 spad\u0142a z\u00a0600 do 200 m, przez co w\u00a0ka\u017cdej chwili mog\u0142y\u015bmy zosta\u0107 zestrzelone. Pozosta\u0142e bomby przyczepione do lewego skrzyd\u0142a znosi\u0142y samolot. Nawigatorka zraniona w\u00a0czo\u0142o zala\u0142a si\u0119 krwi\u0105 i\u00a0straci\u0142a przytomno\u015b\u0107. Zosta\u0142am zdana na siebie. (\u2026). Z\u00a0wszystkich si\u0142 stara\u0142am si\u0119 zapanowa\u0107 nad maszyn\u0105. Gdy samolot osi\u0105gn\u0105\u0142 wysoko\u015b\u0107 6\u20138 m, straci\u0142am nad nim kontrol\u0119 i\u00a0wraz z\u00a0nim spad\u0142y\u015bmy na ziemi\u0119. Uderzy\u0142am g\u0142ow\u0105 w\u00a0panel sterowania i\u00a0zemdla\u0142am\u201d. Rozbity kukuru\u017anik znalaz\u0142 personel naziemny pu\u0142ku, dziewczyny prze\u017cy\u0142y. Mniej szcz\u0119\u015bcia mia\u0142o kilka innych za\u0142\u00f3g. W\u00a0wyniku poniesionych strat oddzia\u0142 potrzebowa\u0142 uzupe\u0142nie\u0144. Nawigator\u00f3w poszukiwano wewn\u0105trz pu\u0142ku \u2013 szkolono w\u00a0tym celu technik\u00f3w. Rekrutowano r\u00f3wnie\u017c instruktorki z\u00a0aeroklub\u00f3w na stanowiska pilot\u00f3w.<\/p>\n

9 pa\u017adziernika 1943 r. dotar\u0142a do \u201enocnych wied\u017am\u201d wiadomo\u015b\u0107, \u017ce P\u00f3\u0142wysep Tama\u0144ski zosta\u0142 oczyszczony z\u00a0wojsk hitlerowskich. W\u00a0ramach uhonorowania odwagi wykazanej w\u00a0tych starciach do nazwy pu\u0142ku dodano s\u0142owo \u201eTama\u0144ski\u201d.<\/p>\n

Za\u0142ogi walczy\u0142y nast\u0119pnie nad P\u00f3\u0142wyspem Krymskim, a\u00a0p\u00f3\u017aniej Bia\u0142orusi\u0105, gdzie wykona\u0142y 1735 lot\u00f3w. Najwi\u0119cej trudno\u015bci kobiety do\u015bwiadcza\u0142y w\u00f3wczas nie w\u00a0powietrzu, lecz na ziemi. W\u00a0zniszczonym kraju nie by\u0142o mowy o\u00a0wygodach i\u00a0cho\u0107by wzgl\u0119dnych warunkach bytowych. Spa\u0142y wi\u0119c i\u00a0odpoczywa\u0142y pod p\u0142atami samolot\u00f3w.<\/p>\n

W\u00a0sierpniu 1944 r. pu\u0142k wkroczy\u0142 do Polski, a\u00a0w\u00a0trzeciej dekadzie stycznia 1945 r. dotar\u0142 do granic Prus Wschodnich. Od marca do maja bombardowa\u0142 hitlerowc\u00f3w g\u0142\u00f3wnie w\u00a0rejonie Gda\u0144ska, Szczecina i\u00a0\u015awinouj\u015bcia. W\u00f3wczas \u201ewied\u017amy\u201d lata\u0142y r\u00f3wnie\u017c za dnia, zaopatruj\u0105c w\u00a0amunicj\u0119 wojska naziemne. N\u0119kaj\u0105ce niemieckich \u017co\u0142nierzy loty nocne oczywi\u015bcie nie usta\u0142y. Podczas jednego z\u00a0nich chwile grozy prze\u017cy\u0142a pilotka Aronowa. \u201eRobi\u0119 zakr\u0119t w\u00a0kurs powrotny. Silnik grzmi, gwi\u017cd\u017ce, syczy\u2026 W\u00a0ci\u0105gu tych d\u0142ugich minut lotu na trajkoc\u0105cym, niczym rozklekotany w\u00f3z drabiniasty, silniku na naszych g\u0142owach zapewne pojawi\u0142o si\u0119 sporo siwych w\u0142os\u00f3w\u201d \u2013 napisa\u0142a Aronowa. Za\u0142odze uda\u0142o si\u0119 wyl\u0105dowa\u0107. Kobiety nie przypuszcza\u0142y, \u017ce by\u0142 to ich ostatni lot.<\/p>\n

Gdy wie\u015b\u0107 o\u00a0zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej dotar\u0142a do 588. (46.) Pu\u0142ku, dziewczyny poczu\u0142y rado\u015b\u0107 i\u00a0ulg\u0119. \u201eWybuchn\u0119\u0142am p\u0142aczem. Wszyscy tego dnia p\u0142akali\u201d \u2013 wspomina nawigatorka Polina Gelman.<\/p>\n

Oddzia\u0142 zosta\u0142 rozwi\u0105zany, one za\u015b po-wr\u00f3ci\u0142y do dom\u00f3w. W\u00a0ci\u0105gu 3 lat zniszczy\u0142y lub uszkodzi\u0142y m.in. ok. 17 wielkich przepraw, 9 transport\u00f3w kolejowych, 26 sk\u0142ad\u00f3w z\u00a0amunicj\u0105 i\u00a0paliwem, 176 samochod\u00f3w, 86 stanowisk ogniowych. W\u00a0tym czasie w\u00a0588. (46.) Pu\u0142ku s\u0142u\u017cy\u0142o \u0142\u0105cznie ponad 200 dziewczyn, 30 z\u00a0nich zgin\u0119\u0142o. \u201eWied\u017amy\u201d otrzyma\u0142y 23 Z\u0142ote Gwiazdy Bohatera Zwi\u0105zku Radzieckiego. Nic dziwnego skoro \u2013 jak twierdzi\u0142 niemiecki as my\u015bliwski Johannes Steinhoff \u2013 by\u0142y to \u201ekobiety, kt\u00f3re nie ba\u0142y si\u0119 niczego\u201d.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To by\u0142 ewenement na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. Podczas II wojny \u015bwiatowej Rosjanie stworzyli kobiecy pu\u0142k bombowy. Niemcy szybko nauczyli si\u0119 go ba\u0107\u2026 I nagle\u2026 Co to jest, ostrza\u0142!? \u2013 wykrzykn\u0119\u0142a sowiecka lotniczka Raisa Aronowa. \u2013 Wok\u00f3\u0142 samolotu g\u0119stym deszczem zamigota\u0142y r\u00f3\u017cnokolorowe ogniste paciorki. Dobieg\u0142o nas z\u0142owrogie gdakanie dzia\u0142ek przeciwlotniczych, w\u00a0powietrzu pojawi\u0142y si\u0119 k\u0142\u0119bki czarnego dymu. Zacz\u0119\u0142am […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6171,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"miestas":[],"class_list":["post-6170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6170"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6170\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6170"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=6170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}