{"id":6178,"date":"2026-04-15T05:04:05","date_gmt":"2026-04-15T05:04:05","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/15\/ich-dzieciece-wysokosci-jaki-los-czekal-dzieci-zasiadajace-na-tronie\/"},"modified":"2026-04-15T05:04:05","modified_gmt":"2026-04-15T05:04:05","slug":"ich-dzieciece-wysokosci-jaki-los-czekal-dzieci-zasiadajace-na-tronie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/04\/15\/ich-dzieciece-wysokosci-jaki-los-czekal-dzieci-zasiadajace-na-tronie\/","title":{"rendered":"Ich dzieci\u0119ce wysoko\u015bci. Jaki los czeka\u0142 dzieci zasiadaj\u0105ce na tronie?"},"content":{"rendered":"

Dzieci, kt\u00f3re zasiada\u0142y na tronie, szybko traci\u0142y sw\u0105 niewinno\u015b\u0107. Cz\u0119sto stawa\u0142y si\u0119 kapry\u015bne i okrutne. Je\u015bli nie zgin\u0119\u0142y wskutek dworskich intryg, wyrasta\u0142y na dziwak\u00f3w, psychopat\u00f3w lub\u2026 \u015bwi\u0119tych<\/span><\/p>\n

\n

W cesarstwie rzymskim w\u0142adz\u0119 zdobywa\u0142o si\u0119 si\u0142\u0105 \u2013 w\u0142asn\u0105 i stoj\u0105cego za plecami wojska. Wyklucza\u0142o to z walki o ni\u0105 nieletnich, ale kilka wyj\u0105tk\u00f3w si\u0119 zdarzy\u0142o. W 217 r. zamordowano cesarza Karakall\u0119. Dow\u00f3dcy legion\u00f3w stacjonuj\u0105cych na Bliskim Wschodzie, rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 za odpowiednim z ich punktu widzenia kandydatem, odkryli, \u017ce w Emessie (obecnie Hims w Syrii) przebywa syn kuzyna zamordowanego cesarza Varius Avitus Bassianus\u2026<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

CZTERNASTOLETNI CESARZ<\/h2>\n

Ch\u0142opiec by\u0142 kap\u0142anem boga s\u0142o\u0144ca Baala, czczonego tam pod semickim imieniem Elah Gabal. By wzmocni\u0107 jego prawa do tronu, babka i matka og\u0142osi\u0142y, \u017ce jest nie\u015blubnym dzieckiem Karakalli. Armia skwapliwie kupi\u0142a t\u0119 historyjk\u0119 i mianowa\u0142a go cesarzem \u2013 najm\u0142odszym w historii imperium. Nowy w\u0142adca mia\u0142 niespe\u0142na czterna\u015bcie lat. Od imienia boga, kt\u00f3remu s\u0142u\u017cy\u0142, nazwano go Elagabalus \u2013 Heliogabal. Nie mia\u0142 poj\u0119cia o dowodzeniu, wi\u0119c w walce z konkurentem do tronu Makrynusem (prefektem pretorian\u00f3w) wyr\u0119czyli go oficerowie. Jednak to jemu przypisano wszelkie zas\u0142ugi na polu bitwy. Gdy w 218 r. wkroczy\u0142 do Rzymu, senat odda\u0142 mu ho\u0142d jako zwyci\u0119zcy.<\/p>\n

Co czu\u0142 14-latek, kt\u00f3ry nagle zosta\u0142 w\u0142adc\u0105 najpot\u0119\u017cniejszego mocarstwa \u015bwiata? Od pierwszego dnia znalaz\u0142 si\u0119 w k\u0142\u0119bowisku \u017cmij. Pr\u00f3bowa\u0142y nim sterowa\u0107 babka i matka. O awanse upominali si\u0119 dow\u00f3dcy legion\u00f3w, kt\u00f3rym zawdzi\u0119cza\u0142 tron. Tabuny polityk\u00f3w intrygowa\u0142y. Psychika ch\u0142opca nie wytrzyma\u0142a tego obci\u0105\u017cenia. Zagubiony szuka\u0142 wsparcia u boga, kt\u00f3remu do niedawna us\u0142ugiwa\u0142. Sprowadzi\u0142 z Emessy symbolizuj\u0105cy Baala czarny kamie\u0144 i sk\u0142ada\u0142 przed nim ofiary, zabijaj\u0105c w\u0142asnor\u0119cznie owce i krowy. Od rzymskich notabli domaga\u0142 si\u0119 udzia\u0142u w tych obrz\u0119dach, zmusza\u0142 senator\u00f3w do obnoszenia w procesjach naczy\u0144 pe\u0142nych krwi i wn\u0119trzno\u015bci ofiarnych zwierz\u0105t.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Coraz bardziej rozchwiany emocjonalnie odreagowywa\u0142 stres w ekscesach seksualnych. Wbrew prawu i religii Heliogabal o\u017ceni\u0142 si\u0119 z dziewicz\u0105 westalk\u0105, co t\u0142umaczy\u0142 ch\u0119ci\u0105 sp\u0142odzenia \u201eboskich dzieci\u201d. Po roku porzuci\u0142 j\u0105 dla kuzynki, kt\u00f3rej m\u0119\u017ca kaza\u0142 wcze\u015bniej zg\u0142adzi\u0107. I nie poprzesta\u0142 na kobietach. Jednego z faworyt\u00f3w mianowa\u0142 swoim m\u0119\u017cem, kaza\u0142 si\u0119 kara\u0107 za \u201ema\u0142\u017ce\u0144skie zdrady\u201d i z satysfakcj\u0105 ekshibicjonisty obnosi\u0142 publicznie \u015blady po ch\u0142o\u015bcie. W pa\u0142acu urz\u0105dzi\u0142 dom publiczny, w kt\u00f3rym wyst\u0119powa\u0142 jako m\u0119ska i \u017ce\u0144ska prostytutka. P\u00f3\u0142nagi, wymalowany jak dziwka, osobi\u015bcie zaprasza\u0142 \u201eklient\u00f3w\u201d. Gdy i to przesta\u0142o mu wystarcza\u0107, podda\u0142 si\u0119 obrzezaniu i \u017c\u0105da\u0142 \u2013 bezskutecznie \u2013 by lekarze go wykastrowali.<\/p>\n

Nikt w jego otoczeniu nie czu\u0142 si\u0119 bezpiecznie. Organizowa\u0142 uczty, podczas kt\u00f3rych go\u015bcie r\u00f3wnie dobrze mogli zosta\u0107 uraczeni rybami, faszerowanymi per\u0142ami jak znale\u017a\u0107 pod siedzeniami jadowite w\u0119\u017ce. Ka\u017cdy przejaw niezadowolenia grozi\u0142 \u015bmierci\u0105. Po 4 latach wszyscy mieli do\u015b\u0107 rz\u0105d\u00f3w nastolatka. Wed\u0142ug historyka Kasjusza Diona \u017co\u0142nierze obci\u0119li mu g\u0142ow\u0119, w ten sam spos\u00f3b potraktowali jego matk\u0119, a nagie cia\u0142a obojga rzucili plebsowi, kt\u00f3ry w\u0142\u00f3czy\u0142 je po ulicach i cisn\u0105\u0142 do Tybru. W chwili \u015bmierci cesarz mia\u0142 18 lat.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

KR\u00d3L ZE SZK\u0141A<\/h2>\n

Heliogabal nie by\u0142 jedynym m\u0142odocianymi monarch\u0105, kt\u00f3rego psychika za\u0142ama\u0142a si\u0119 pod ci\u0119\u017carem sprawowanej w\u0142adzy. W 1380 r. kr\u00f3lem Francji zosta\u0142 12-letni Karol VI. Wra\u017cliwy, delikatny ch\u0142opiec tak si\u0119 tym nag\u0142ym awansem przerazi\u0142, \u017ce popad\u0142 w ca\u0142kowite odr\u0119twienie i odm\u00f3wi\u0142 wykonywania jakichkolwiek czynno\u015bci. By zmusi\u0107 go do k\u0105pieli, dworzanie smarowali si\u0119 sadz\u0105 i straszyli, udaj\u0105c diab\u0142y. Z czasem Karol troch\u0119 si\u0119 pozbiera\u0142 i pr\u00f3bowa\u0142 sprosta\u0107 codziennym obowi\u0105zkom, ale nie dane mu by\u0142o zazna\u0107 ani chwili spokoju. Wci\u0105\u017c trwa\u0142y wojna stuletnia z Angli\u0105 i nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 bunty lokalnych ksi\u0105\u017c\u0105t.<\/p>\n

Podczas wyprawy do pogr\u0105\u017conej w zam\u0119cie Bretanii jeden z towarzysz\u0105cych kr\u00f3lowi \u017co\u0142nierzy upu\u015bci\u0142 kopi\u0119. Bro\u0144 uderzy\u0142a w czyj\u0105\u015b zbroj\u0119, g\u0142o\u015bny d\u017awi\u0119k wyrwa\u0142 Karola z zadumy. Przestraszony krzykn\u0105\u0142: \u201eZdrada, spisek, chc\u0105 mnie wyda\u0107 wrogom!\u201d i rzuci\u0142 si\u0119 na sw\u00f3j w\u0142asny orszak. Nikt nie \u015bmia\u0142 podnie\u015b\u0107 or\u0119\u017ca na monarch\u0119, wi\u0119c zanim go obezw\u0142adniono, zabi\u0142 czterech ludzi, a kilkunastu rani\u0142. Po tym incydencie ju\u017c nie odzyska\u0142 pe\u0142ni w\u0142adz umys\u0142owych. Uroi\u0142 sobie, \u017ce jest ze szk\u0142a. By uchroni\u0107 si\u0119 przed st\u0142uczeniem, wypycha\u0142 ubranie poduszkami i stalowymi pr\u0119tami, nie pozwala\u0142 si\u0119 strzyc ani goli\u0107. Nie pomaga\u0142y zabiegi medyczne, egzorcyzmy, modlitwy. I tak syn Karola M\u0105drego przeszed\u0142 do historii jako Karol Szalony.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

ZABITY OJCZYM, BRAT, MATKA<\/h2>\n

Podczas gdy przedwczesna doros\u0142o\u015b\u0107 jednych niszczy\u0142a, w innych zabija\u0142a ludzkie uczucia. Po \u015bmierci cesarza Klaudiusza nast\u0119pc\u0105 obwo\u0142ano jego 17-letniego pasierba Nerona. Ch\u0142opca do w\u0142adzy od najm\u0142odszych lat popycha\u0142a chorobliwie ambitna matka Agrypina. Gdy Neron sko\u0144czy\u0142 16 lat, o\u017ceni\u0142a go z c\u00f3rk\u0105 cesarza 13-letni\u0105 Oktawi\u0105. Zwi\u0119ksza\u0142o to jego szanse na sched\u0119, ale na drodze wci\u0105\u017c pozostawa\u0142y dwie przeszkody: ojczym i jego syn z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Brytanik. Agrypinie uda\u0142o si\u0119 przekona\u0107 m\u0119\u017ca, by na swego nast\u0119pc\u0119 wyznaczy\u0142 pasierba. Ale p\u00f3ki Klaudiusz \u017cy\u0142, w ka\u017cdej chwili m\u00f3g\u0142 zmieni\u0107 testament. Usun\u0119\u0142a zagro\u017cenie, ka\u017c\u0105c m\u0119\u017ca otru\u0107. \u201eGrzyby s\u0105 pokarmem bog\u00f3w\u201d \u2013 zakpi\u0142 Neron, komentuj\u0105c decyzj\u0119 senatu o zaliczeniu Klaudiusza w poczet bog\u00f3w. Poniewa\u017c cesarz skona\u0142 po spo\u017cyciu grzyb\u00f3w, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce \u201edowcipny\u201d nastolatek by\u0142 wtajemniczony w plany matki.<\/p>\n

Po osadzeniu go na tronie, Agrypina pozbywa\u0142a si\u0119 ka\u017cdego, kto zasugerowa\u0142, \u017ce wi\u0119ksze prawa do w\u0142adzy ma biologiczny syn Klaudiusza ni\u017c przybrany. Mimo terroru opozycja wci\u0105\u017c gromadzi\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 Brytanika. Neron rozwi\u0105za\u0142 problem przyrodniego brata w spos\u00f3b, jakiego nauczy\u0142a go matka: kaza\u0142 poda\u0107 mu trucizn\u0119. Wyrok na 14-letnim ch\u0142opcu wykonano podczas uczty. Cesarz spokojnie obserwowa\u0142 jego agoni\u0119, t\u0142umacz\u0105c biesiadnikom, \u017ce to \u201etylko atak epilepsji\u201d. Cztery lata p\u00f3\u017aniej sam uwolni\u0142 si\u0119 spod kurateli matki. Zaplanowa\u0142 wyrafinowan\u0105 zbrodni\u0119, wr\u0119cz si\u0119 ni\u0105 delektuj\u0105c. Zaprosi\u0142 Agrypin\u0119 na spotkanie, wyprawi\u0142 bankiet, czule po\u017cegna\u0142 i odprowadzi\u0142 na statek, kt\u00f3rym mia\u0142a pop\u0142yn\u0105\u0107 do pobliskiej \u015bwi\u0105tyni Minerwy. Okr\u0119t wcze\u015bniej tak spreparowano, by zaton\u0105\u0142. Dla pewno\u015bci za\u0142oga mia\u0142a zat\u0142uc Agrypin\u0119 wios\u0142ami. Jednak w ciemno\u015bci pomylono j\u0105 z inn\u0105 pasa\u017cerk\u0105 i cesarzowa matka ocala\u0142a. Dop\u0142yn\u0119\u0142a wp\u0142aw do brzegu. A po dotarciu do domu przes\u0142a\u0142a synowi wiadomo\u015b\u0107 o katastrofie, prosz\u0105c, by si\u0119 nie martwi\u0142, gdy\u017c czuje si\u0119 dobrze. Neron ju\u017c nie kombinowa\u0142 i wys\u0142a\u0142 trzech \u017co\u0142dak\u00f3w, by j\u0105 zad\u017agali.<\/p>\n

PIERWSZY CAR<\/h2>\n

Wielki ksi\u0105\u017c\u0119 moskiewski Iwan mia\u0142 3 lata, gdy jego ojciec Wasyl III \u015bmiertelnie zachorowa\u0142. Jako cz\u0142owiek nader pobo\u017cny, w ostatnich chwilach \u017cycia zamieni\u0142 koron\u0119 na habit. Wcze\u015bniej zadba\u0142 jednak o przysz\u0142o\u015b\u0107 pierworodnego. Wezwa\u0142 przyw\u00f3dc\u00f3w najwi\u0119kszych rod\u00f3w bojarskich i kaza\u0142 im z\u0142o\u017cy\u0107 przysi\u0119g\u0119 wierno\u015bci 3-latkowi. Do osi\u0105gni\u0119cia pe\u0142noletno\u015bci Iwanem mia\u0142a si\u0119 opiekowa\u0107 matka Helena Gli\u0144ska i jej brat ksi\u0105\u017c\u0119 Michai\u0142. Wasyl III zbyt dobrze zna\u0142 swych poddanych, by wiedzie\u0107, \u017ce tylko oddanie syna pod protekcj\u0119 pot\u0119\u017cnego ksi\u0105\u017c\u0119cego rodu mo\u017ce zapewni\u0107 mu bezpiecze\u0144stwo. Nie pomyli\u0142 si\u0119. Ledwo zamkn\u0105\u0142 oczy, a ju\u017c Szujscy, Bielscy, Gli\u0144scy rzucili si\u0119 na siebie. Ksi\u0119cia Michai\u0142a oskar\u017cono o otrucie Wasyla, uwi\u0119ziono i zamordowano.<\/p>\n

Gdy Iwan sko\u0144czy\u0142 8 lat, zmar\u0142a nagle jego matka, prawdopodobnie otruta. Ch\u0142opiec zosta\u0142 sam. Chocia\u017c niczego mu nie brakowa\u0142o, mia\u0142 koszmarne dzieci\u0144stwo. Opiekunowie pojawiali si\u0119 i znikali, niekt\u00f3rych wywlekano si\u0142\u0105 z komnat i zabijano pod murami pa\u0142acu. Iwan zamkn\u0105\u0142 si\u0119 w sobie, opanowa\u0142 do perfekcji sztuk\u0119 ukrywania uczu\u0107 i plan\u00f3w. Z pa\u0142acowych wojen zwyci\u0119sko wyszed\u0142 r\u00f3d Szujskich, kt\u00f3rego przyw\u00f3dca Andriej by\u0142 przekonany, \u017ce Iwan stanie si\u0119 marionetk\u0105 w ich r\u0119kach. Nie zdawa\u0142 sobie sprawy, jak bardzo atmosfera zastraszenia zmieni\u0142a psychik\u0119 ch\u0142opca. 13-letni ksi\u0105\u017c\u0119 wyda\u0142 potajemnie rozkaz uwi\u0119zienia Szujskiego. Wykonawcy polecenia trafnie odczytali prawdziwe intencje dorastaj\u0105cego w\u0142adcy. Kilka dni p\u00f3\u017aniej poinformowali go, \u017ce Andriej Szujski \u201eumar\u0142 w drodze\u201d. Nastolatek tylko pokiwa\u0142 g\u0142ow\u0105. Nawet nie wszcz\u0119to \u015bledztwa w sprawie ewidentnego zab\u00f3jstwa. Szybko okaza\u0142o si\u0119 dlaczego. Za zadanie niew\u0142a\u015bciwego pytania Iwan kaza\u0142 wyrwa\u0107 j\u0119zyk jednemu ze swych doradc\u00f3w. Odt\u0105d ju\u017c nikt nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 kwestionowa\u0107 jego decyzji. Po uko\u0144czeniu 16 lat Iwan postanowi\u0142 da\u0107 ostateczny dow\u00f3d swej pe\u0142noletno\u015bci i o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce zamierza si\u0119 o\u017ceni\u0107. W przeddzie\u0144 \u015blubu ponownie wszystkich zaskoczy\u0142. Og\u0142osi\u0142, \u017ce jako wnuk ksi\u0119\u017cnej Zofii Paleolog z dynastii rz\u0105dz\u0105cej niegdy\u015b Bizancjum, przyjmuje tytu\u0142 cesarza. Pierwszy w dziejach Rosji car kaza\u0142 si\u0119 koronowa\u0107 w wieku 17 lat! Do historii przeszed\u0142 jako Iwan IV Gro\u017any i najokrutniejszy despota do czas\u00f3w Stalina.
\u00a0<\/p>\n

TA ZNIEWAGA KRWI WYMAGA<\/h2>\n

Praw Iwana do w\u0142adzy nikt nie kwestionowa\u0142. Piotr \u2013 pierwszy car, kt\u00f3remu nadano przydomek Wielki \u2013 by\u0142 dopiero trzeci w kolejno\u015bci do tronu. Wyprzedza\u0142o go dw\u00f3ch przyrodnich braci, a do kolejki pr\u00f3bowa\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wcisn\u0105\u0107 ich ambitna siostra Zofia. Kiedy zmar\u0142 Fiodor, najstarszy z ch\u0142opc\u00f3w, teoretycznie powinien go zast\u0105pi\u0107 16-letni Iwan. Ch\u0142opiec by\u0142 jednak upo\u015bledzony umys\u0142owo i fizycznie. M\u0142odszy o 6 lat Piotr stanowi\u0142 jego przeciwie\u0144stwo: tryska\u0142 energi\u0105, b\u0142yszcza\u0142 inteligencj\u0105, zadziwia\u0142 si\u0142\u0105.<\/p>\n

Za oboma ch\u0142opcami sta\u0142y pot\u0119\u017cne rody, z kt\u00f3rych wywodzi\u0142y si\u0119 ich matki: Mi\u0142os\u0142awscy za Iwanem, Naryszkinowie za Piotrem. Wobec upo\u015bledzenia starszego z braci, po \u015bmierci Fiodora klan Naryszkin\u00f3w og\u0142osi\u0142 carem Piotra. Jednak jego siostra oskar\u017cy\u0142a ich o otrucie Fiodora i bezprawne odebranie korony Iwanowi. Na dodatek Mi\u0142os\u0142awscy przekonali strzelc\u00f3w \u2013 oddzia\u0142y z\u0142o\u017cone z miejskiej biedoty i ch\u0142op\u00f3w \u2013 \u017ce popieraj\u0105cy Piotra Naryszkinowie udusili tak\u017ce Iwana. Strzelcy ruszyli wtedy na Kreml. Nie pomog\u0142o pokazanie ch\u0142opca ca\u0142ego i \u017cywego. \u017bo\u0142dacy wdarli si\u0119 do pa\u0142acu i zacz\u0119li wymierza\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107. Na oczach 10-letniego Piotra wyrzucili przez okno jednego z jego opiekun\u00f3w, innego zat\u0142ukli pod murem cerkwi, wuja Atanazego Naryszkina zar\u0105bali toporami. Strzelcy przerwali rze\u017a, gdy obiecano im, \u017ce na tronie zasi\u0105d\u0105 obaj bracia. W 1682 r. koronowano wi\u0119c w Rosji dw\u00f3ch car\u00f3w: 16- i 10-latka. Faktyczne rz\u0105dy sprawowa\u0142a jednak ich siostra Zofia jako regentka.<\/p>\n

W miar\u0119 dorastania w Piotrze dojrzewa\u0142a \u017c\u0105dza zemsty. Dzieci\u0119ce zabawy w wojsko stopniowo przekszta\u0142ca\u0142 w budowanie w\u0142asnej, \u015blepo mu oddanej armii. W wieku 17 lat by\u0142 got\u00f3w do akcji. Gdy ruszy\u0142 na Moskw\u0119, nikt nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 zagrodzi\u0107 mu drogi. Przera\u017cona regentka pr\u00f3bowa\u0142a negocjowa\u0107, ale brat kaza\u0142 j\u0105 zes\u0142a\u0107 do klasztoru, a jej stronnik\u00f3w powywiesza\u0107. Iwana V \u2013 kt\u00f3ry \u017cy\u0142 we w\u0142asnym \u015bwiecie i nie stanowi\u0142 \u017cadnego zagro\u017cenia \u2013 zignorowa\u0142. Dow\u00f3dcy strzelc\u00f3w, czuj\u0105c, co si\u0119 \u015bwi\u0119ci, jako pierwsi z\u0142o\u017cyli Piotrowi wiernopodda\u0144czy ho\u0142d. Jednak wkr\u00f3tce po Moskwie rozesz\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce strzelcy zn\u00f3w spiskuj\u0105. To wystarczy\u0142o Piotrowi, by dope\u0142ni\u0142 zemsty. Tych, kt\u00f3rzy najbardziej mu dokuczyli, skaza\u0142 na tortury i publiczne po\u0107wiartowanie. Z grobu wywleczono trumn\u0119 Iwana Mi\u0142os\u0142awskiego i ustawiono tak, by sp\u0142ywa\u0142a do niej krew skaza\u0144c\u00f3w. Ich szcz\u0105tki porozwieszano na hakach przymocowanych do kamiennych s\u0142up\u00f3w, specjalnie na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 rozstawionych po placu Czerwonym. Po \u201euporz\u0105dkowaniu\u201d spraw w kraju, m\u0142ody car wyruszy\u0142 incognito w podr\u00f3\u017c na Zach\u00f3d, by uczy\u0107 si\u0119 nowoczesnej polityki i ekonomii.<\/p>\n

PA\u0143STWO TO JA!<\/h2>\n

Kiedy zmar\u0142 kr\u00f3l Francji Ludwik XIII, jego miejsce zaj\u0105\u0142 licz\u0105cy sobie 4 lata i 8 miesi\u0119cy Ludwik XIV. Matka, a za ni\u0105 wszyscy dostojnicy, padli przed malcem na kolana i pozdrowili nowego pana i w\u0142adc\u0119. Nast\u0119pnego dnia obwieziono go karet\u0105 po Pary\u017cu, wzd\u0142u\u017c szpaler\u00f3w wiwatuj\u0105cych ludzi. Na mszy \u017ca\u0142obnej usadzono go na wysokim pode\u015bcie, aby g\u00f3rowa\u0142 nad wszystkimi. Takich prze\u017cy\u0107 si\u0119 nie zapomina. Ludwik XIV udowadnia\u0142 to ju\u017c od najm\u0142odszych lat. Da\u0142 si\u0119 solidnie we znaki s\u0142u\u017c\u0105cym, a nawet w\u0142asnej matce, kt\u00f3rej nie chcia\u0142 si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107. On decydowa\u0142, jakie stroje na\u0142o\u017cy i czyje zaproszenie na obiad przyjmie. Dop\u00f3ki by\u0142o to mo\u017cliwe, nie ujawniano przed nim gro\u017anych wiadomo\u015bci, np. o trwaj\u0105cym we Francji powstaniu (Frondzie). Ale prawdy nie da\u0142o si\u0119 ukry\u0107, poniewa\u017c po zamieszkach w stolicy dw\u00f3r musia\u0142 w po\u015bpiechu ucieka\u0107 na prowincj\u0119\u2026<\/p>\n

W wieku 12 lat Ludwik zacz\u0105\u0142 ju\u017c wykonywa\u0107 prawdziwe obowi\u0105zki. Obje\u017cd\u017ca\u0142 kraj, przyczyniaj\u0105c si\u0119 sam\u0105 sw\u0105 obecno\u015bci\u0105 do tonowania napi\u0119\u0107. Gdy rok p\u00f3\u017aniej wr\u00f3ci\u0142 do Pary\u017ca, zachowywa\u0142 si\u0119 jak w\u0142adca: wzywa\u0142 do siebie ministr\u00f3w i zabiera\u0142 g\u0142os na posiedzeniach gabinetu. Coraz bardziej dra\u017cni\u0142y go nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 spory mi\u0119dzy dziel\u0105cymi w\u0142os na czworo politykami. 12 kwietnia 1656 r. podczas obrad paryskiego parlamentu nagle je przerwa\u0142 i o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce ko\u0144czy dyskusj\u0119. \u201eAle\u017c Najja\u015bniejszy Panie, racja stanu, interes pa\u0144stwa\u2026\u201d \u2013 ze wszystkich stron rozleg\u0142y si\u0119 protesty. \u201ePa\u0144stwo to ja!\u201d \u2013 uci\u0105\u0142 je w\u0142adca. Wypowiadaj\u0105c te historyczne s\u0142owa, nie mia\u0142 jeszcze 18 lat.<\/p>\n

MAM 12 LAT, \u017bON\u0118 I DZIECKO<\/h2>\n

Ludwik XIV zmar\u0142 w wieku 77 lat, pozostawiaj\u0105c tron 5-letniemu prawnukowi. Kr\u00f3l\u00f3w Francji uznawano za pe\u0142noletnich po trzynastych urodzinach. Zasad\u0119 t\u0119 zastosowano te\u017c wobec Ludwika XV. Tyle \u017ce wcze\u015bniej o\u017ceniono go i uroczy\u015bcie koronowano. Na ma\u0142\u017conk\u0119 wybrano c\u00f3rk\u0119 kr\u00f3la Hiszpanii Mari\u0119 Wiktori\u0119, kt\u00f3ra w momencie przybycia do Pary\u017ca mia\u0142a\u2026 3 lata. Dziewczynka po wyj\u015bciu z karety przykl\u0119k\u0142a przed przysz\u0142ym ma\u0142\u017conkiem i ju\u017c razem pojechali do Wersalu. Chocia\u017c wci\u0105\u017c pozostawa\u0142 dzieckiem, Ludwik XV czu\u0142 si\u0119 doros\u0142y. Gdy jeden z lokaj\u00f3w powiadomi\u0142 go, \u017ce zamierza si\u0119 o\u017ceni\u0107, w\u0142adca rzuci\u0142 z przek\u0105sem: \u201eJa mam ju\u017c \u017con\u0119 i dziecko\u201d. By\u0142a to czytelna aluzja do jego ma\u0142\u017conki, ci\u0105gle bawi\u0105cej si\u0119 lalkami.<\/p>\n

Sytuacja nie nastraja\u0142a jednak do \u017cart\u00f3w. Interes dynastii wymaga\u0142, by jej ostatni przedstawiciel jak najszybciej sp\u0142odzi\u0142 potomka. Czekanie a\u017c Maria Wiktoria doro\u015bnie, stawa\u0142o si\u0119 ryzykowne, wi\u0119c postanowiono naprawi\u0107 b\u0142\u0105d. Uniewa\u017cniono decyzj\u0119 o \u015blubie i 7-letni\u0105 dziewczynk\u0119 odes\u0142ano do rodzic\u00f3w. Ura\u017ceni Hiszpanie omal nie wypowiedzieli Francji wojny, ale sko\u0144czyli jedynie na zerwaniu stosunk\u00f3w dyplomatycznych. Spo\u015br\u00f3d licznego grona kandydatek 15-letni Ludwik osobi\u015bcie, nie s\u0142uchaj\u0105c niczyich podpowiedzi, wybra\u0142 na ma\u0142\u017conk\u0119 nasz\u0105 rodaczk\u0119 Mari\u0119 Leszczy\u0144sk\u0105.<\/p>\n

POLSKA \u015aWI\u0118TA<\/h2>\n

W\u0142adz\u0119 dzieciom oddawano we wszystkich krajach, tak\u017ce w Polsce. Po \u015bmierci Ludwika W\u0119gierskiego (1382 r.) polscy politycy nie zgodzili si\u0119 na kontynuacj\u0119 unii personalnej z W\u0119grami. Zmar\u0142y kr\u00f3l obu pa\u0144stw mia\u0142 cztery c\u00f3rki, lecz m\u0119skiego potomka nie pozostawi\u0142. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 wi\u0119c gor\u0105czkowe poszukiwania nast\u0119pcy. Postawiono na Jadwig\u0119 \u2013 c\u00f3rk\u0119 Ludwika i wnuczk\u0119 W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka. Matka dziewczynki El\u017cbieta Bo\u015bniaczka troch\u0119 si\u0119 opiera\u0142a, ale w ko\u0144cu da\u0142a si\u0119 przekona\u0107. 10- lub 11-letni\u0105 Jadwig\u0119 ukoronowano na kr\u00f3la Polski. Dok\u0142adna data jej narodzin jest nieznana, poniewa\u017c w \u00f3wczesnych dokumentach precyzyjnie odnotowywano wy\u0142\u0105cznie moment przyj\u015bcia na \u015bwiat ch\u0142opc\u00f3w.<\/p>\n

Jadwig\u0119 traktowano jedynie jako atut w grze o trwa\u0142e zwi\u0105zanie Polski z Litw\u0105. Nie mia\u0142a wi\u0119c rz\u0105dzi\u0107, lecz zosta\u0107 \u017con\u0105 wielkiego ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. O jej zdanie w tej kwestii nikt oczywi\u015bcie nie pyta\u0142. Podobnie zreszt\u0105 jak wcze\u015bniej, gdy zar\u0119czono j\u0105 z Wilhelmem Habsburgiem. Narzeczony mia\u0142 8 lat, narzeczona \u2013 zaledwie 4. Na wie\u015b\u0107 o zmianie plan\u00f3w matrymonialnych, Wilhelm przyby\u0142 do Krakowa. Ale zarz\u0105dca Wawelu po prostu nie wpu\u015bci\u0142 go na zamek. Z kronik Jana D\u0142ugosza wynika jednak, \u017ce m\u0142odzi spotkali si\u0119 w pobliskim klasztorze franciszkan\u00f3w. Jadwidze, kt\u00f3ra nigdy wcze\u015bniej nie widzia\u0142a Jagie\u0142\u0142y i wyobra\u017ca\u0142a go sobie jako nieokrzesanego barbarzy\u0144c\u0119, o wiele bardziej podoba\u0142 si\u0119 wytworny austriacki ksi\u0105\u017c\u0119. Podczas spotkania w klasztorze uradzi\u0142a pono\u0107 z Wilhelmem, \u017ce przedostan\u0105 si\u0119 potajemnie na Wawel, skonsumuj\u0105 sw\u00f3j zwi\u0105zek i postawi\u0105 doros\u0142ych przed faktem dokonanym: albo \u015blub, albo skandal. Nie uda\u0142o si\u0119. Stra\u017ce dostrzeg\u0142y ch\u0142opaka, a ten ratowa\u0142 si\u0119 ucieczk\u0105 \u2013 najpierw z zamku, potem z Krakowa i Polski.<\/p>\n

Jadwiga nie mia\u0142a wyboru i zosta\u0142a \u017con\u0105 du\u017co starszego W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. R\u00f3\u017cni\u0142o ich praktycznie wszystko. Ona: w\u0142adaj\u0105ca pi\u0119cioma j\u0119zykami, dobrze wykszta\u0142cona chrze\u015bcijanka. On: \u015bwie\u017co ochrzczony analfabeta z trudem porozumiewaj\u0105cy si\u0119 po polsku. \u017byli w zasadzie oddzielnie. Jadwiga ucieka\u0142a przed niewzbudzaj\u0105cym w niej \u017cadnych uczu\u0107 m\u0119\u017cem w dzia\u0142alno\u015b\u0107 charytatywn\u0105, kulturaln\u0105 i religijn\u0105. Fundowa\u0142a szpitale i ko\u015bcio\u0142y. Z jej inspiracji dokonano pierwszego przek\u0142adu na polski biblijnej Ksi\u0119gi Psalm\u00f3w. Przekaza\u0142a swoje klejnoty na odnow\u0119 Akademii Krakowskiej. \u201eWyszed\u0142szy z lat dziecinnych zacz\u0119\u0142a tak dojrzale i tak powa\u017cnie rozumowa\u0107, \u017ce cokolwiek m\u00f3wi\u0142a i czyni\u0142a, zdawa\u0142o si\u0119 wyp\u0142ywa\u0107 z powagi, kt\u00f3ra zwyk\u0142a cechowa\u0107 s\u0119dziwy wiek\u201d\u2013 zachwyca\u0142 si\u0119 D\u0142ugosz.<\/p>\n

Niestety, s\u0119dziwego wieku Jadwiga nie doczeka\u0142a. Zmar\u0142a cztery dni po urodzeniu c\u00f3rki El\u017cbiety Bonifacji. Mia\u0142a niespe\u0142na 25 lat. W 1979 r. zosta\u0142a beatyfikowana, a 8 lat p\u00f3\u017aniej kanonizowana przez Jana Paw\u0142a II. Jej biografia dowodzi, \u017ce z Ich Dzieci\u0119cych Wysoko\u015bci nie zawsze musz\u0105 wyrasta\u0107 cynicy, psychopaci czy egocentrycy. Zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u015bwi\u0119ci.
\u00a0<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzieci, kt\u00f3re zasiada\u0142y na tronie, szybko traci\u0142y sw\u0105 niewinno\u015b\u0107. Cz\u0119sto stawa\u0142y si\u0119 kapry\u015bne i okrutne. Je\u015bli nie zgin\u0119\u0142y wskutek dworskich intryg, wyrasta\u0142y na dziwak\u00f3w, psychopat\u00f3w lub\u2026 \u015bwi\u0119tych W cesarstwie rzymskim w\u0142adz\u0119 zdobywa\u0142o si\u0119 si\u0142\u0105 \u2013 w\u0142asn\u0105 i stoj\u0105cego za plecami wojska. Wyklucza\u0142o to z walki o ni\u0105 nieletnich, ale kilka wyj\u0105tk\u00f3w si\u0119 zdarzy\u0142o. W 217 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6179,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"miestas":[],"class_list":["post-6178","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6178","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6178"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6178\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6179"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6178"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6178"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6178"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=6178"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}