Ka\u017cdemu zdarza si\u0119 dzie\u0144, w kt\u00f3rym brakuje energii. Nieprzespana noc, stres czy intensywna praca mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce trudno skupi\u0107 si\u0119 na codziennych obowi\u0105zkach<\/b>. Problem pojawia si\u0119 jednak wtedy, gdy potrzeba snu staje si\u0119 tak silna, \u017ce utrudnia normalne funkcjonowanie.<\/p>\n
Specjali\u015bci okre\u015blaj\u0105 taki stan mianem nadmiernej senno\u015bci dziennej (EDS, ang. excessive daytime sleepiness). W odr\u00f3\u017cnieniu od zwyk\u0142ego zm\u0119czenia, kt\u00f3re objawia si\u0119 przede wszystkim os\u0142abieniem i brakiem energii, nadmierna senno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z trudno\u015bci\u0105 w utrzymaniu czuwania<\/b>.<\/p>\n
Osoba do\u015bwiadczaj\u0105ca tego problemu mo\u017ce przysypia\u0107 podczas czytania, ogl\u0105dania telewizji, pracy, a nawet rozmowy<\/b>. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mimo d\u0142ugiego snu nocnego i kolejnych drzemek nadal nie czuje si\u0119 wypocz\u0119ta.<\/p>\n
Jak wskazuje brytyjska s\u0142u\u017cba zdrowia NHS, cz\u0119ste zasypianie w ci\u0105gu dnia, zw\u0142aszcza gdy wp\u0142ywa na codzienne \u017cycie, powinno sk\u0142oni\u0107 do konsultacji lekarskiej<\/b>.<\/p>\n
Jednym z powod\u00f3w nadmiernej senno\u015bci jest obturacyjny bezdech senny<\/b>. To zaburzenie, w kt\u00f3rym podczas snu dochodzi do powtarzaj\u0105cych si\u0119 epizod\u00f3w zw\u0119\u017cenia lub zamkni\u0119cia g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych. W efekcie oddychanie zostaje ograniczone, a sen wielokrotnie zak\u0142\u00f3cony<\/b>.<\/p>\n
Co istotne, osoba cierpi\u0105ca na bezdech mo\u017ce nie pami\u0119ta\u0107 nocnych wybudze\u0144<\/b>. Rano ma jednak wra\u017cenie, \u017ce wcale nie odpocz\u0119\u0142a.<\/p>\n
Do charakterystycznych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 g\u0142o\u015bne chrapanie<\/b>, przerwy w oddychaniu zauwa\u017cane przez partnera<\/b>,\u00a0poranne b\u00f3le g\u0142owy<\/b>, sucho\u015b\u0107 w ustach<\/b> i problemy z koncentracj\u0105<\/b>. Nieleczony bezdech wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z wi\u0119kszym ryzykiem nadci\u015bnienia i chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia.<\/p>\n
Wed\u0142ug ameryka\u0144skiego National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI) rozpoznanie mo\u017ce wymaga\u0107 specjalistycznego badania sn<\/b>u. Jedn\u0105 z podstawowych metod leczenia obturacyjnego bezdechu jest terapia CPAP, polegaj\u0105ca na utrzymywaniu dodatniego ci\u015bnienia w drogach oddechowych.<\/p>\n
Przyczyn\u0105 problem\u00f3w mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 niespokojnych n\u00f3g (RLS)<\/b>. Osoby z tym zaburzeniem odczuwaj\u0105 nieprzyjemne mrowienie, ci\u0105gni\u0119cie lub pulsowanie ko\u0144czyn, kt\u00f3remu towarzyszy\u00a0silna potrzeba poruszania nogami<\/b>.<\/p>\n
Dolegliwo\u015bci nasilaj\u0105 si\u0119 zwykle wieczorem i podczas odpoczynku, utrudniaj\u0105c zasypianie<\/b>. Nast\u0119pnego dnia mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 zm\u0119czenie i senno\u015b\u0107. RLS bywa zwi\u0105zany z niedoborem \u017celaza, dlatego lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 oznaczenie ferrytyny.<\/p>\n
Innym, znacznie rzadszym schorzeniem jest narkolepsja<\/b>. Charakteryzuje si\u0119 ona zaburzeniem regulacji snu i czuwania oraz siln\u0105 senno\u015bci\u0105, niekiedy prowadz\u0105c\u0105 do nag\u0142ego za\u015bni\u0119cia w nieodpowiednim momencie.<\/p>\n
U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce parali\u017c senny<\/b>, omamy zwi\u0105zane z zasypianiem lub budzeniem si\u0119 oraz katapleksja, czyli nag\u0142a utrata napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego wywo\u0142ana emocjami. Narkolepsja wymaga diagnostyki specjalistycznej i odpowiednio dobranego leczenia.<\/p>\n
Nie ka\u017cda nadmierna senno\u015b\u0107 ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o bezpo\u015brednio w zaburzeniach snu<\/b>. Podobne dolegliwo\u015bci mog\u0105 towarzyszy\u0107 depresji, szczeg\u00f3lnie gdy wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c obni\u017cony nastr\u00f3j, utrata zainteresowa\u0144 i problemy z koncentracj\u0105<\/b>.<\/p>\n
Warto uwzgl\u0119dni\u0107 tak\u017ce niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy, niedokrwisto\u015b\u0107 oraz inne schorzenia przewlek\u0142e<\/b>. Mog\u0105 one powodowa\u0107 przede wszystkim os\u0142abienie i zm\u0119czenie, kt\u00f3re pacjenci cz\u0119sto opisuj\u0105 jako ci\u0105g\u0142\u0105 senno\u015b\u0107.<\/p>\n
Znaczenie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przyjmowane preparaty. Niekt\u00f3re leki przeciwhistaminowe, uspokajaj\u0105ce, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne czy opioidowe leki przeciwb\u00f3lowe mog\u0105 wywo\u0142ywa\u0107 senno\u015b\u0107<\/b>. Je\u015bli objaw pojawi\u0142 si\u0119 po rozpocz\u0119ciu leczenia, warto om\u00f3wi\u0107 go z lekarzem. Nie nale\u017cy jednak samodzielnie odstawia\u0107 przepisanych lek\u00f3w.<\/p>\n
Zanim zaczniemy podejrzewa\u0107 chorob\u0119, warto przyjrze\u0107 si\u0119 w\u0142asnym nawykom. Zbyt kr\u00f3tki sen pozostaje jedn\u0105 z podstawowych przyczyn problem\u00f3w z utrzymaniem czujno\u015bci<\/b>.<\/p>\n
American Academy of Sleep Medicine oraz Sleep Research Society zalecaj\u0105 osobom doros\u0142ym regularne przesypianie co najmniej siedmiu godzin na dob\u0119<\/b>. U wielu os\u00f3b optymalna ilo\u015b\u0107 snu wynosi od siedmiu do dziewi\u0119ciu godzin, cho\u0107 indywidualne potrzeby mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107.<\/p>\n
Nie bez znaczenia pozostaje r\u00f3wnie\u017c regularno\u015b\u0107<\/b>. Praca zmianowa, cz\u0119ste zmiany godzin zasypiania czy korzystanie z urz\u0105dze\u0144 elektronicznych do p\u00f3\u017anej nocy mog\u0105 zaburza\u0107 rytm dobowy.<\/p>\n
Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 warto zwr\u00f3ci\u0107 na sytuacje, w kt\u00f3rych senno\u015b\u0107 utrzymuje si\u0119 pomimo odpowiednio d\u0142ugiego wypoczynku<\/b>, pojawia si\u0119 niemal codziennie lub prowadzi do niekontrolowanego zasypiania.<\/p>\n
Podstaw\u0105 diagnostyki jest\u00a0rozmowa o nawykach zwi\u0105zanych ze snem, stanie zdrowia oraz przyjmowanych lekach<\/b>. Lekarz mo\u017ce wykorzysta\u0107 skal\u0119 senno\u015bci Epworth, zleci\u0107 badania laboratoryjne lub skierowa\u0107 pacjenta na polisomnografi\u0119. W okre\u015blonych przypadkach wykonuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c test wielokrotnej latencji snu<\/b>.<\/p>\n
Do czasu ustalenia przyczyny silnej senno\u015bci nale\u017cy unika\u0107 prowadzenia samochodu i obs\u0142ugi niebezpiecznych maszyn<\/b>. Chwilowa poprawa po kawie nie oznacza bowiem, \u017ce zdolno\u015b\u0107 koncentracji i czas reakcji wr\u00f3ci\u0142y do normy.<\/p>\n
Najwa\u017cniejsze jest znalezienie \u017ar\u00f3d\u0142a problemu<\/b>. Czasem wystarczy poprawa nawyk\u00f3w zwi\u0105zanych ze snem, innym razem konieczne jest leczenie choroby podstawowej. Jedno pozostaje pewne – regularnego zasypiania w ci\u0105gu dnia nie warto traktowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako oznaki przepracowania.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/i><\/p>\n
NHS – Excessive daytime sleepiness (hypersomnia)<\/p>\n
NHLBI – Sleep Apnea: Symptoms<\/p>\n
NHLBI – Narcolepsy<\/p>\n
NHS – Restless legs syndrome<\/p>\n
American Academy of Sleep Medicine – Recommended Amount of Sleep for a Healthy Adult<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nuolatinis mieguistumas dien\u0105 gali rodyti miego apn\u0117j\u0105, nerami\u0173 koj\u0173 sindrom\u0105, depresij\u0105 ar hormon\u0173 sutrikimus \u2013 kada verta kreiptis \u012f gydytoj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":62828,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[12416,47811,4503,2192,27102,47810,7706],"miestas":[],"class_list":["post-62827","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sveikata-ir-grozis","tag-cpap-terapija","tag-epworth-skale","tag-miego-apneja","tag-miego-sutrikimai","tag-mieguistumas","tag-narkolepsija","tag-neramiu-koju-sindromas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62827"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62827\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62827"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=62827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}