Droga do Boles\u0142awca. Przy drodze billboard, ogromny napis “Zak\u0142ad Pogrzebowy dla Zwierz\u0105t”. Na ich facebooku obietnica: z mi\u0142o\u015bci\u0105 i szacunkiem. Dwa lata temu, gdy weterynarka zabiera\u0142a mi spod d\u0142oni nadal ciep\u0142e cia\u0142o P., mi\u0119kkie, ale ju\u017c bezw\u0142adne, wiedza, \u017ce takie miejsca istniej\u0105, mog\u0142a odmieni\u0107 moj\u0105 \u017ca\u0142ob\u0119.<\/i><\/p>\n
We wrze\u015bniu min\u0119\u0142o 10 lat, odk\u0105d Piotr wraz z siostr\u0105 prowadz\u0105 Zak\u0142ad Pogrzebowy Dla Zwierz\u0105t APDO w Boles\u0142awicach. Tylko oni u\u017cywaj\u0105 nazwy “Zak\u0142ad Pogrzebowy”<\/b>. – Ludzie pukali si\u0119 w g\u0142ow\u0119, m\u00f3wili, \u017ce to wstyd. A my nie chcieli\u015bmy chowa\u0107 si\u0119 za niejednoznacznymi nazwami. Bo przecie\u017c jeste\u015bmy zak\u0142adem pogrzebowym – m\u00f3wi Piotr. Oznaczyli karawan, maj\u0105 ubrania z logo i du\u017cymi napisami. Oswajaj\u0105 ludzi, cho\u0107 zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce klienci prosili, by samochodem nie podje\u017cd\u017ca\u0107 po cia\u0142o pod sam dom. Bo co s\u0105siedzi powiedz\u0105. Ale \u015bwiadomo\u015b\u0107 ro\u015bnie, a oferta zak\u0142adu ci\u0105gle si\u0119 modyfikuje – g\u0142\u00f3wnie po rozmowach z klientami. W zesz\u0142ym roku pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 towarzyszenia podczas zabiegu eutanazji w imieniu w\u0142a\u015bciciela. Piotr by\u0142 przy dw\u00f3ch. – Pies pilnowa\u0142 dzia\u0142alno\u015bci pewnej firmy. Zaniedbany, nieodpowiednio karmiony. Gdy straci\u0142 wzrok, w\u0142a\u015bciciel zadzwoni\u0142 do nas: “Albo go zabieracie, albo inaczej si\u0119 go pozb\u0119d\u0119”. Mia\u0142 go\u015bcia, co za 5 dych za\u0142atwi\u0142by spraw\u0119 siekier\u0105. Przyjechali\u015bmy, wzi\u0119li\u015bmy psa do weterynarza. Wyniki bada\u0144 nie da\u0142y mu szans. Najbardziej pami\u0119tam, jak ten pies w gabinecie walczy\u0142. Tak jakby chcia\u0142 za wszelk\u0105 cen\u0119 udowodni\u0107, \u017ce jeszcze nadaje si\u0119 do tej roboty<\/b>. Takie historie w cz\u0142owieku zostaj\u0105 – m\u00f3wi. Druga eutanazja dotyczy\u0142a ukochanego pieska 80-latki. Stare\u0144ki, mocno schorowany. Nie by\u0142a w stanie, nie poradzi\u0142aby sobie z tym. – Za\u0142atwi\u0142a ca\u0142\u0105 niezb\u0119dn\u0105 dokumentacj\u0119 weterynaryjn\u0105, pojecha\u0142a z nami do lecznicy. Podpisa\u0142a wszystko, po\u017cegna\u0142a si\u0119. My zostali\u015bmy z pieskiem do ko\u0144ca, zaj\u0119li\u015bmy si\u0119 wszystkim. Ta us\u0142uga wynik\u0142a z potrzeby. Cennik i tak nie obejmie wszystkich historii \u017cyciowych – ucina.<\/p>\n
Nadal si\u0119gam czasem po sweterek P. Grza\u0142 j\u0105 w jesie\u0144, trzeba by\u0142o uwa\u017ca\u0107 na nerki. Jest w nim jeszcze troch\u0119 zapachu, albo sobie go wyobra\u017cam. Najgorsze by\u0142y pr\u00f3by pozbycia si\u0119 ulubionego legowiska. Zamiast schyli\u0107 si\u0119 i je wyrzuci\u0107, nie wiedzie\u0107 jakim cudem znajdowa\u0142am si\u0119 w nim ca\u0142a. Skulona. Du\u017co wtedy p\u0142aka\u0142am.<\/i><\/p>\n
Cmentarz i krematorium dla zwierz\u0105t “T\u0119czowy Most” w Szymanowie to pionierzy w naszym kraju. W\u0142a\u015bciciele, ma\u0142\u017ce\u0144stwo Tomasz i Marzena, przetarli \u015bcie\u017cki dla reszty cmentarzy dla zwierz\u0105t w kraju. – Dziesi\u0105tki ekspertyz, odwiert\u00f3w geologicznych, operaty \u015brodowiskowe, a nawet tak egzotyczne za\u015bwiadczenia, jak to, \u017ce Pa\u0144stwowa Stra\u017c Po\u017carna lub Nadle\u015bnictwo nie widz\u0105 przeszk\u00f3d dla prowadzenia naszej dzia\u0142alno\u015bci, du\u017co stres\u00f3w, tysi\u0105ce kilometr\u00f3w i dwa, w ca\u0142o\u015bci po\u015bwi\u0119cone sprawom urz\u0119dowym lata, \u017ce o ogromnych kosztach nie wspomn\u0119 – wymienia Tomasz. Ale uda\u0142o si\u0119 w 2003 roku. Dzi\u015b jest tam pochowanych ok. 600 zwierz\u0105t: od rybek akwariowych po ponad stukilogramowe psy.<\/b> – Jest wiele mo\u017cliwo\u015bci poch\u00f3wku – mogi\u0142y tradycyjne r\u00f3\u017cnej wielko\u015bci, groby rodzinne, grobowce, kolumbarium, Park Pami\u0119ci – wymienia. Umowy zawierane s\u0105 na okre\u015blony czas, kt\u00f3ry mo\u017cna przed\u0142u\u017ca\u0107. Od 2004 roku dzia\u0142a tak\u017ce krematorium. Na stronie internetowej z czu\u0142o\u015bci\u0105 wymienione s\u0105 wszystkie mo\u017cliwo\u015bci: pochowanie ukochanego przyjaciela w ulubionym kocyku, dostosowanie wygl\u0105du mogi\u0142ki. Tak, \u017ceby by\u0142o wygodnie, \u017ceby w ostatniej drodze pupila niczego mu nie brak\u0142o.<\/p>\n
By\u0142o wsparcie, telefony od przyjaci\u00f3\u0142. G. przez kilka godzin nie odst\u0119powa\u0142a mnie na krok. Ale zmierzy\u0107 si\u0119 z cisz\u0105 po przekroczeniu mieszkania musia\u0142am sama. S\u0142ysza\u0142am charakterystyczne chrumkni\u0119cia P. przez p\u00f3\u0142 roku po jej \u015bmierci. Co noc. Do dzi\u015b starannie omijam miejsce, w kt\u00f3rym sta\u0142y miski. \u017beby nie rozla\u0107 niewidzialnej wody. Pami\u0119\u0107 mi\u0119\u015bniowo-szkieletowa.<\/i><\/p>\n
Cmentarz wbrew temu, z czym si\u0119 kojarzy, jest jak nazwa: t\u0119czowy. Na wietrze kr\u0119c\u0105 si\u0119 wiatraczki, groby przystrojone s\u0105 kolorowymi lampionami, kwiatami, u\u0142o\u017cone s\u0105 urocze zabawki. S\u0105 \u0142aweczki. Napisy na tablicach opatrzone s\u0105 osobistymi wyznaniami tu\u017c pod imionami: “Pa, skarbie”. “\u015apij, Pikusiu, \u015bpij”, “Nasza iskierka”, “Kochamy i t\u0119sknimy”<\/b>. Dla w\u0142a\u015bcicieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 regularnych odwiedzin, dbania o gr\u00f3b to wa\u017cny element przechodzenia \u017ca\u0142oby. Gdy po d\u0142ugiej chorobie odesz\u0142a Hercia – ukochana suczka pana Ryszarda, przez 8 lat, ka\u017cdego dnia, niezale\u017cnie od pogody, odwiedza\u0142 jej mogi\u0142\u0119. Pr\u00f3buj\u0105c przebrn\u0105\u0107 przez w\u0142asn\u0105 rozpacz, sta\u0142 si\u0119 wsparciem dla innych po stracie. Gdy odszed\u0142, w\u0142a\u015bciciele cmentarza upami\u0119tnili go specjaln\u0105 tabliczk\u0105. – Przy mogile Herci, na \u0142aweczce, gdzie zawsze siada\u0142 pan Ryszard, umie\u015bcili\u015bmy tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 i zawsze p\u0142on\u0105 tam znicze, zapalane przez w\u0142a\u015bcicieli innych zwierz\u0105t. Wszyscy wierzymy, i\u017c wreszcie odnalaz\u0142 spok\u00f3j i razem z Herci\u0105 biegaj\u0105 po t\u0119czowych \u0142\u0105kach – m\u00f3wi Marzena.<\/p>\n
Moment p\u0142acenia za eutanazj\u0119 i kremacj\u0119 wypar\u0142am, nie pami\u0119tam. Za to po wyj\u015bciu, przed gabinetem, \u015bciskaj\u0105c w r\u0119ku szelki przeprasza\u0142am klient\u00f3w. \u017be wepcha\u0142am si\u0119 w kolejk\u0119. \u017be stworzy\u0142am op\u00f3\u017anienie. \u017be nie wiedzia\u0142am, nie planowa\u0142am. Opuchni\u0119te oczy dra\u017cni\u0142o s\u0142o\u0144ce.<\/i><\/p>\n
Skojarzenie z ludzkim poch\u00f3wkiem jest oczywiste. Wynika z podobnie g\u0142\u0119bokich jak ludzkie relacji, jakie nawi\u0105zuj\u0105 si\u0119 ze zwierz\u0119tami. W\u0142a\u015bciciele znajduj\u0105 w nich powiernik\u00f3w, najwierniejszych towarzyszy. Ucz\u0105 si\u0119 od nich bezinteresownej mi\u0142o\u015bci. S\u0142owo “przyjaciel” przestaje mie\u015bci\u0107 w sobie wszystko, co znajduj\u0105 w pupilu. Ale w wielu osobach zbli\u017cone do ludzkiego ostatnie po\u017cegnanie zwierz\u0105t budzi odraz\u0119, gniew i wrogo\u015b\u0107. – Oberwa\u0142o nam si\u0119 za u\u017cywanie w spotach na facebooku okre\u015blenia “umieranie” w kontek\u015bcie zwierz\u0105t. Wyzwiska, gro\u017aby, wiadro pomyj. Kasowa\u0142em komentarze, blokowa\u0142em – m\u00f3wi Piotr. Z jego obserwacji wynika, \u017ce to najcz\u0119\u015bciej starsze osoby. Pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em jako or\u0119\u017cem: “to Jezus umar\u0142 na krzy\u017cu, zwierz\u0119 zdycha”. Wyzywaj\u0105 od szatan\u00f3w, szydz\u0105<\/b>. A Piotr pyta: czy klient, kt\u00f3remu jego pies uratowa\u0142 w g\u00f3rach \u017cycie ma powiedzie\u0107, \u017ce on “zdech\u0142”? Czy w obliczu utraty jednej z najwa\u017cniejszych postaci codziennego \u017cycia da si\u0119 w og\u00f3le u\u017cy\u0107 takiego s\u0142owa?<\/p>\n
Chorowa\u0142a niemo\u017cliwie du\u017co. Weterynarka zna\u0142a m\u00f3j numer. Na jej imi\u0119 \u015bmia\u0142a si\u0119 do s\u0142uchawki: “co tam znowu nawyprawia\u0142a?”. Podawa\u0142am tabletki, poprawia\u0142am ko\u0142nierz. Odmierza\u0142am antybiotyki, przemywa\u0142am oczy, \u0142apy, nos. I tak nie umar\u0142a na \u017cadn\u0105 z tych infekcji. W nocy zacz\u0119\u0142a traci\u0107 w\u0142adz\u0119 w \u0142apach. Potem doszed\u0142 oczopl\u0105s. Rano wiedzia\u0142am ju\u017c, \u017ce z lecznicy wr\u00f3c\u0119 bez niej.<\/i><\/p>\n
Wielu w\u0142a\u015bcicieli pr\u00f3buje szykowa\u0107 si\u0119 na strat\u0119. Jeszcze gdy pupil \u017cyje i ma si\u0119 dobrze pisz\u0105, dzwoni\u0105. Pytaj\u0105. By w obliczu tragedii nie by\u0107 dzieckiem we mgle. Na stronie APDO jest nawet specjalny formularz. Mo\u017cna anonimowo wypyta\u0107 o wszystko, mo\u017cna opowiedzie\u0107 o obawach, napisa\u0107 co\u015b o ukochanym przyjacielu. Z pe\u0142n\u0105 ochron\u0105, brakiem komentarzy, ocen. T\u0119czowy Most odbiera z kolei telefony. Opiekunowie chc\u0105 zna\u0107 procedury, koszty. A te nie s\u0105 zaporowe. Kilkaset z\u0142otych, w zale\u017cno\u015bci od opcji, za kremacj\u0119<\/b>. Mo\u017cna zjawi\u0107 si\u0119 na niej, po\u017cegna\u0107, upewni\u0107 si\u0119, \u017ce wszystko jest jak nale\u017cy. Potem zabra\u0107 prochy w urnie do domu wraz ze specjalnym certyfikatem. Albo rozsypa\u0107 je w wa\u017cnym miejscu. Lub pochowa\u0107 tradycyjnie. Ci zamo\u017cniejsi mog\u0105 z proch\u00f3w ukochanego zwierz\u0119cia stworzy\u0107 prawdziwy diament.<\/p>\n
Prawda jednak jest bolesna i niewygodna, niezmienna bez wzgl\u0119du na gatunek: na \u015bmier\u0107 nie da si\u0119 w pe\u0142ni przygotowa\u0107. Przynajmniej nie emocjonalnie. – Odsun\u0119li\u015bmy si\u0119 od \u015bmierci, wyp\u0119dzili\u015bmy j\u0105. Wykszta\u0142cili\u015bmy si\u0119 w tym, aby ratowa\u0107 \u017cycie, przed\u0142u\u017ca\u0107 je suplementami, bada\u0107, operowa\u0107, opiekowa\u0107 si\u0119. Dba\u0107. W tym jeste\u015bmy mistrzami.<\/b> Ale gdy cz\u0142owiek lub ukochane zwierz\u0119 umiera, jeste\u015bmy zagubieni. Nie potrafimy sobie ze \u015bmierci\u0105 poradzi\u0107, bo nie zapewniamy jej ani skrawka przestrzeni w \u017cyciu. Przez to \u017ca\u0142oba trwa d\u0142u\u017cej. Ale te\u017c pokazuje ogrom mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ry wlali\u015bmy w to \u017cycie, kt\u00f3re si\u0119 sko\u0144czy\u0142o – m\u00f3wi Piotr.<\/p>\n
Musia\u0142am nauczy\u0107 si\u0119 spa\u0107. Przet\u0142umaczy\u0107 sobie, \u017ce nie trzeba ju\u017c robi\u0107 miejsca dla P. Nauczy\u0107 si\u0119 w\u0142asnego mieszkania na nowo. Bez jej krok\u00f3w, sier\u015bci. Przesta\u0107 wyszarpywa\u0107 okruchy jej obecno\u015bci. Po 11 wsp\u00f3lnych latach zgodzi\u0107 si\u0119 na jej brak.<\/i><\/p>\n
1 listopada na cmentarzu “T\u0119czowy Most” jest najbardziej gwarno, kolorowo w roku.<\/p>\n
– Mogi\u0142ki odwiedzaj\u0105 wtedy ca\u0142e rodziny wraz z pupilami i dzie\u0107mi i jest to \u015bwi\u0119to pe\u0142ne wspomnie\u0144 i rozm\u00f3w z innymi w\u0142a\u015bcicielami – m\u00f3wi Marzena. Bo to dzie\u0144 pami\u0119ci o tych, kt\u00f3rzy odeszli. Bez wzgl\u0119du na to, jaki gatunek reprezentuj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Lenkijoje daug\u0117ja augintini\u0173 kapini\u0173 ir krematorium\u0173: \u017emon\u0117s vis da\u017eniau renkasi or\u0173 atsisveikinim\u0105, o lapkri\u010dio 1-\u0105j\u0105 kapai sulaukia \u0161eim\u0173.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[47885],"tags":[1983,17914,29170,52014,38072,465,52015],"miestas":[],"class_list":["post-67258","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gyvenimo-budas","tag-augintiniai","tag-eutanazija","tag-gedulas","tag-gyvunu-kapines","tag-kremacija","tag-lenkija","tag-teczowy-most"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67258"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67258\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67258"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=67258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}