O tym, \u017ce sen jest niezb\u0119dny dla zdrowia, wiadomo od dawna. Podczas nocnego odpoczynku organizm si\u0119 regeneruje, a m\u00f3zg przetwarza informacje zgromadzone w ci\u0105gu dnia<\/b>. Odpowiednia ilo\u015b\u0107 snu wspiera tak\u017ce odporno\u015b\u0107, metabolizm i prac\u0119 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Czy mo\u017ce jednak wp\u0142ywa\u0107 na to, jak szybko si\u0119 starzejemy?<\/p>\n
Odpowiedzi na to pytanie poszukiwali naukowcy z Uniwersytetu Columbia w Stanach Zjednoczonych. W badaniu opublikowanym w maju 2026 roku na \u0142amach czasopisma “Nature” wykorzystali dane zgromadzone w brytyjskiej bazie UK Biobank. Analiza obj\u0119\u0142a informacje pochodz\u0105ce od oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona uczestnik\u00f3w.<\/p>\n
Badacze przyjrzeli si\u0119 23 biologicznym zegarom starzenia, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 oceni\u0107 kondycj\u0119 poszczeg\u00f3lnych narz\u0105d\u00f3w i tkanek<\/b>. Uwzgl\u0119dnili 17 uk\u0142ad\u00f3w i struktur organizmu, w tym m\u00f3zg, serce, p\u0142uca oraz elementy uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n
Najkorzystniejsze wyniki obserwowano u os\u00f3b, kt\u00f3re deklarowa\u0142y od 6,4 do 7,8 godziny snu na dob\u0119<\/b>. Dok\u0142adna warto\u015b\u0107 r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 jednak w zale\u017cno\u015bci od analizowanego narz\u0105du i p\u0142ci uczestnik\u00f3w. Nie oznacza to wi\u0119c, \u017ce istnieje jedna idealna liczba godzin dla ka\u017cdego cz\u0142owieka.<\/p>\n
Wyniki ujawni\u0142y interesuj\u0105c\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107. Zar\u00f3wno osoby \u015bpi\u0105ce mniej ni\u017c sze\u015b\u0107 godzin, jak i te przesypiaj\u0105ce ponad osiem godzin na dob\u0119 cz\u0119\u015bciej wykazywa\u0142y oznaki przyspieszonego starzenia biologicznego<\/b>.<\/p>\n
Naukowcy zaobserwowali zale\u017cno\u015b\u0107 przypominaj\u0105c\u0105 liter\u0119 U. Oznacza to, \u017ce najmniej korzystne wyniki pojawia\u0142y si\u0119 na obu kra\u0144cach skali, a najlepsze w jej \u015brodkowej cz\u0119\u015bci<\/b>.<\/p>\n
Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Przewlek\u0142y niedob\u00f3r snu mo\u017ce zaburza\u0107 gospodark\u0119 hormonaln\u0105, nasila\u0107 reakcje stresowe i utrudnia\u0107 regeneracj\u0119<\/b>. Wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na spos\u00f3b, w jaki organizm reguluje poziom cukru we krwi oraz ci\u015bnienie t\u0119tnicze.<\/p>\n
D\u0142u\u017cszy sen jest bardziej z\u0142o\u017con\u0105 kwesti\u0105. Nie musi sam w sobie szkodzi\u0107 zdrowiu. Mo\u017ce natomiast towarzyszy\u0107 przewlek\u0142ym chorobom, zaburzeniom psychicznym lub problemom z jako\u015bci\u0105 nocnego odpoczynku<\/b>.<\/p>\n
Autorzy badania podkre\u015blaj\u0105, \u017ce zaobserwowana zale\u017cno\u015b\u0107 nie dowodzi, i\u017c d\u0142ugo\u015b\u0107 snu bezpo\u015brednio przyspiesza lub spowalnia starzenie. Mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wa\u017cnym sygna\u0142em informuj\u0105cym o og\u00f3lnej kondycji organizmu.<\/p>\n
Starzenie biologiczne nie zawsze odpowiada wiekowi zapisanemu w metryce. Dwie osoby urodzone tego samego dnia mog\u0105 mie\u0107 zupe\u0142nie inn\u0105 kondycj\u0119 organizmu<\/b>. Wp\u0142ywaj\u0105 na to mi\u0119dzy innymi geny, dieta, aktywno\u015b\u0107 fizyczna i codzienne nawyki.<\/p>\n
Badacze z Uniwersytetu Columbia wykazali, \u017ce\u00a0d\u0142ugo\u015b\u0107 snu wi\u0105\u017ce si\u0119 nie tylko ze wska\u017anikami starzenia, ale tak\u017ce z wyst\u0119powaniem wielu chor\u00f3b<\/b>.<\/p>\n
Osoby \u015bpi\u0105ce mniej ni\u017c sze\u015b\u0107 godzin cz\u0119\u015bciej zmaga\u0142y si\u0119 z depresj\u0105, zaburzeniami l\u0119kowymi i oty\u0142o\u015bci\u0105<\/b>. Zaobserwowano r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zki z cukrzyc\u0105 typu 2, nadci\u015bnieniem, chorob\u0105 niedokrwienn\u0105 serca oraz zaburzeniami rytmu serca.<\/p>\n
Co ciekawe,\u00a0zar\u00f3wno kr\u00f3tki, jak i d\u0142ugi sen powi\u0105zano z wi\u0119kszym ryzykiem chor\u00f3b uk\u0142adu oddechowego i pokarmowego<\/b>. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142y si\u0119 astma, przewlek\u0142a obturacyjna choroba p\u0142uc, zapalenie \u017co\u0142\u0105dka oraz refluks \u017co\u0142\u0105dkowo-prze\u0142ykowy.<\/p>\n
Wyniki sugeruj\u0105 wi\u0119c, \u017ce s<\/b>en mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym wska\u017anikiem zdrowia ca\u0142ego organizmu. Nie nale\u017cy jednak traktowa\u0107 go jako jedynego czynnika decyduj\u0105cego o rozwoju chor\u00f3b<\/b>.<\/p>\n
Cho\u0107 wyniki badania wskazuj\u0105 na zakres od 6,4 do 7,8 godziny, nie oznacza to, \u017ce powinni\u015bmy ogranicza\u0107 sen do siedmiu godzin.<\/p>\n
Ameryka\u0144skie Centra Kontroli i Prewencji Chor\u00f3b (CDC) zalecaj\u0105 doros\u0142ym w wieku od 18 do 60 lat co najmniej siedem godzin snu na dob\u0119<\/b>. Z kolei polskie materia\u0142y edukacyjne dotycz\u0105ce zdrowia wskazuj\u0105, \u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci doros\u0142ych odpowiedni zakres wynosi od siedmiu do dziewi\u0119ciu godzin.<\/p>\n
Zapotrzebowanie zale\u017cy mi\u0119dzy innymi od wieku, stanu zdrowia i indywidualnych potrzeb. Istotne jest tak\u017ce to, jak czujemy si\u0119 po przebudzeniu i czy w ci\u0105gu dnia odczuwamy nadmiern\u0105 senno\u015b\u0107.<\/p>\n
Samo sp\u0119dzenie o\u015bmiu godzin w \u0142\u00f3\u017cku nie gwarantuje pe\u0142nej regeneracj<\/b>i<\/b>. Je\u015bli sen jest p\u0142ytki, przerywany lub towarzysz\u0105 mu problemy z oddychaniem, organizm mo\u017ce nie odpoczywa\u0107 prawid\u0142owo.<\/p>\n
Dlatego eksperci zwracaj\u0105 uwag\u0119 nie tylko na d\u0142ugo\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c na jako\u015b\u0107 i regularno\u015b\u0107 nocnego wypoczynku<\/b>.<\/p>\n
Nie trzeba od razu wprowadza\u0107 rewolucji w codziennym harmonogramie.\u00a0Warto zacz\u0105\u0107 od prostych nawyk\u00f3w, kt\u00f3re pomagaj\u0105 ustabilizowa\u0107 rytm dobowy<\/b>.<\/p>\n
Jednym z najwa\u017cniejszych jest zasypianie i budzenie si\u0119 o podobnych porach, r\u00f3wnie\u017c w weekendy<\/b>. Znaczenie maj\u0105 tak\u017ce warunki w sypialni. Pomieszczenie powinno by\u0107 ciche, zaciemnione i niezbyt ciep\u0142e.<\/p>\n
Przed snem dobrze jest ograniczy\u0107 korzystanie z telefonu, komputera i telewizora<\/b>. Warto te\u017c unika\u0107 p\u00f3\u017anego picia kawy, alkoholu oraz spo\u017cywania obfitych posi\u0142k\u00f3w. Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna mo\u017ce dodatkowo poprawia\u0107 jako\u015b\u0107 odpoczynku.<\/p>\n
Je\u015bli mimo odpowiedniej liczby przespanych godzin nadal odczuwamy zm\u0119czenie, warto poszuka\u0107 przyczyny. Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105ce s\u0105 g\u0142o\u015bne chrapanie, przerwy w oddychaniu i nasilona senno\u015b\u0107 w ci\u0105gu dnia. Takie objawy nale\u017cy skonsultowa\u0107 z lekarzem<\/b>.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n
https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41586-026-10524-5<\/p>\n
https:\/\/www.cdc.gov\/sleep\/about\/<\/p>\n
https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-026-01564-y<\/p>\n
https:\/\/www.cuimc.columbia.edu\/news\/too-little-sleep-and-too-much-associated-faster-aging<\/p>\n
https:\/\/pacjent.gov.pl\/jak-dbac-o-dobry-sen<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kolumbijos universiteto analiz\u0117 rodo U formos ry\u0161\u012f: palankiausi sen\u0117jimo rodikliai da\u017eniau siejami su 6,4\u20137,8 val. miego per par\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[9904,10725,36946,258,3065,10098,9983],"miestas":[],"class_list":["post-69943","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sveikata","tag-biologinis-senejimas","tag-cdc","tag-kolumbijos-universitetas","tag-miegas","tag-miego-higiena","tag-nature","tag-uk-biobank"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=69943"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/69943\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=69943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=69943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=69943"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=69943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}