{"id":70092,"date":"2026-11-12T18:37:35","date_gmt":"2026-11-12T18:37:35","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/11\/12\/taungo-vaikas-pasirode-gyvenes-pries-3-mln-metu-kaukole-keicia-poziuri-i-zmogaus-evoliucija\/"},"modified":"2026-11-12T18:37:35","modified_gmt":"2026-11-12T18:37:35","slug":"taungo-vaikas-pasirode-gyvenes-pries-3-mln-metu-kaukole-keicia-poziuri-i-zmogaus-evoliucija","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/11\/12\/taungo-vaikas-pasirode-gyvenes-pries-3-mln-metu-kaukole-keicia-poziuri-i-zmogaus-evoliucija\/","title":{"rendered":"\u201eTaungo vaikas\u201c pasirod\u0117 gyven\u0119s prie\u0161 3 mln. met\u0173: kaukol\u0117 kei\u010dia po\u017ei\u016br\u012f \u012f \u017emogaus evoliucij\u0105"},"content":{"rendered":"
\n

Wygl\u0105da na to, \u017ce dziecko z Taung \u017cy\u0142o oko\u0142o 3 milion\u00f3w lat temu. To jednak nie koniec niespodzianek. Analiza szcz\u0105tk\u00f3w wskazuje przy okazji na zaskakuj\u0105co du\u017ce zr\u00f3\u017cnicowanie panuj\u0105ce w\u015br\u00f3d naszych przodk\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce w og\u00f3le nie poznaliby\u015bmy tego typu informacji, gdyby nie odkrycie dokonane w 1924 roku w po\u0142udniowoafryka\u0144skim kamienio\u0142omie Buxton Limeworks, niedaleko miejscowo\u015bci Taung.\u00a0<\/a><\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Czytaj te\u017c:<\/strong><\/strong>Odnale\u017ali najwi\u0119kszy z\u0142oty skarb na \u015bwiecie. Ma ponad 6500 lat i skrywa niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119<\/a><\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie tam australijski anatom i antropolog Raymond Dart natrafi\u0142 na niewielk\u0105 czaszk\u0119 m\u0142odego osobnika. Rok p\u00f3\u017aniej opisa\u0142 j\u0105 jako przedstawiciela nowego gatunku: Australopithecus africanus<\/em>. Odkrycie szybko okaza\u0142o si\u0119 prze\u0142omowe. Czaszka \u0142\u0105czy\u0142a cechy przypominaj\u0105ce wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka z charakterystycznymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami ma\u0142p cz\u0142ekokszta\u0142tnych. Posiada\u0142a stosunkowo niewielkie k\u0142y i nietypow\u0105 budow\u0119 twarzoczaszki. Znalezisko dostarczy\u0142o wa\u017cnych argument\u00f3w za tym, i\u017c wczesna ewolucja cz\u0142owiekowatych przebiega\u0142a w Afryce, a nie \u2013 jak wcze\u015bniej sugerowali niekt\u00f3rzy badacze \u2013 w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata.<\/p>\n

Mimo up\u0142ywu ponad wieku czaszka dziecka z Taung pozostaje jedynym okazem, kt\u00f3ry mo\u017cna bezspornie przypisa\u0107 do gatunku A. africanus<\/em>. Inne skamienia\u0142o\u015bci z po\u0142udniowej Afryki s\u0105 z nim wi\u0105zane, lecz ich klasyfikacja wci\u0105\u017c budzi dyskusje. Nowe badania stanowi\u0105 owoc wysi\u0142k\u00f3w Gabriele Macho z Vrije Universiteit Brussel i University College London. Badaczka dok\u0142adniej ni\u017c dotychczas okre\u015bli\u0142a wiek s\u0142ynnej skamienia\u0142o\u015bci, co jest prze\u0142omowe, je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 fakt, i\u017c wcze\u015bniejsze szacunki obejmowa\u0142y okres od niespe\u0142na miliona do ponad trzech milion\u00f3w lat.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Macho i jej wsp\u00f3\u0142pracownicy wykorzystali mi\u0119dzy innymi datowanie uranowo-o\u0142owiowe warstwy naciekowej znajduj\u0105cej si\u0119 nad osadami zawieraj\u0105cymi skamienia\u0142o\u015b\u0107. Wyniki sugeruj\u0105, \u017ce dziecko z Taung ma co najmniej 2,962 miliona lat. W po\u0142\u0105czeniu z wcze\u015bniejszymi danymi paleomagnetycznymi pozwoli\u0142o to zaw\u0119zi\u0107 przedzia\u0142 jego wieku do oko\u0142o 2,96-3,03 miliona lat. Oznacza to, \u017ce osobnik \u017cy\u0142 znacznie wcze\u015bniej, ni\u017c ktokolwiek przypuszcza\u0142.\u00a0<\/p>\n

Jeszcze ciekawsze okaza\u0142y si\u0119 rezultaty analiz uz\u0119bienia i rozwoju m\u00f3zgu. Sugeruj\u0105 one, \u017ce dziecko z Taung mog\u0142o rozwija\u0107 si\u0119 w nieco inny spos\u00f3b ni\u017c inne osobniki przypisywane do gatunku A. africanus<\/em>. Budowa z\u0119b\u00f3w sugeruje chocia\u017cby, \u017ce po pojawieniu si\u0119 pierwszych z\u0119b\u00f3w trzonowych tempo rozwoju mog\u0142o ulec spowolnieniu. To potencjalna wskaz\u00f3wka, \u017ce u wczesnych hominin\u00f3w zaczyna\u0142 kszta\u0142towa\u0107 si\u0119 d\u0142u\u017cszy etap dzieci\u0144stwa, charakterystyczny r\u00f3wnie\u017c dla wsp\u00f3\u0142czesnych ludzi.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

Czytaj te\u017c:<\/strong>Tajemnicze rurki sprzed 6000 lat wprawi\u0142y archeolog\u00f3w w os\u0142upienie. Wci\u0105\u017c nie wiadomo, do czego s\u0142u\u017cy\u0142y<\/a><\/p>\n

Wydaje si\u0119, i\u017c r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 naszych dalekich krewnych mog\u0142a \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 ze zmianami klimatycznymi. Mi\u0119dzy 4 a 2,5 miliona lat temu po\u0142udniowo-wschodnia Afryka do\u015bwiadcza\u0142a du\u017cych waha\u0144 opad\u00f3w. Naprzemienne okresy wilgotne i suche powodowa\u0142y przemieszczanie si\u0119 siedlisk, a wraz z nimi migrowa\u0142y populacje wczesnych hominin\u00f3w. Na podstawie analiz py\u0142k\u00f3w ro\u015blinnych uczeni zaproponowali, i\u017c okolice Taung by\u0142y w\u00f3wczas znacznie bardziej wilgotne i zalesione ni\u017c ma to miejsce obecnie. Przemieszczaj\u0105ce si\u0119 populacje mog\u0142y ponownie si\u0119 spotyka\u0107, krzy\u017cowa\u0107 i wymienia\u0107 materia\u0142 genetyczny. W rezultacie ewolucja nie przebiega\u0142a wed\u0142ug prostego schematu, w kt\u00f3rym jeden gatunek stopniowo zast\u0119powa\u0142 drugi. By\u0142a raczej skomplikowan\u0105 sieci\u0105 powi\u0105za\u0144 i migracji.<\/p>\n

<\/ins><\/div>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong>npj Palaeoecosystems<\/a><\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nauja analiz\u0117 rodo, kad \u201eTaungo vaiko\u201c kaukol\u0117 yra apie 2,96\u20133,03 mln. met\u0173 senumo ir gali keisti ankstyvos \u017emogaus evoliucijos vaizd\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":70093,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[55560,1525,33874,1529,6193,55559,7152],"miestas":[],"class_list":["post-70092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mokslas","tag-australopithecus-africanus","tag-fosilijos","tag-homininai","tag-paleontologija","tag-pietu-afrika","tag-taungo-vaikas","tag-zmogaus-evoliucija"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70092"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70092\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70092"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=70092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}