{"id":70751,"date":"2026-11-15T16:39:22","date_gmt":"2026-11-15T16:39:22","guid":{"rendered":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/11\/15\/harvardo-tyrimas-truko-85-metus-laime-ir-sveikata-labiausiai-lemia-artimi-rysiai\/"},"modified":"2026-11-15T16:39:22","modified_gmt":"2026-11-15T16:39:22","slug":"harvardo-tyrimas-truko-85-metus-laime-ir-sveikata-labiausiai-lemia-artimi-rysiai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/2026\/11\/15\/harvardo-tyrimas-truko-85-metus-laime-ir-sveikata-labiausiai-lemia-artimi-rysiai\/","title":{"rendered":"Harvardo tyrimas truko 85 metus: laim\u0119 ir sveikat\u0105 labiausiai lemia artimi ry\u0161iai"},"content":{"rendered":"<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">W 1938 roku naukowcy z Uniwersytetu Harvarda rozpocz\u0119li projekt Harvard Study of Adult Development. Pocz\u0105tkowo uczestniczy\u0142o w nim 724 m\u0119\u017cczyzn &#8211; student\u00f3w Harvardu oraz m\u0142odych mieszka\u0144c\u00f3w Bostonu. Przez kolejne dekady b<b>adacze analizowali ich zdrowie, sytuacj\u0119 zawodow\u0105, \u017cycie rodzinne i relacje spo\u0142eczne. Z czasem do projektu w\u0142\u0105czono tak\u017ce ich partnerki i potomk\u00f3w<\/b>.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Celem by\u0142o<b>\u00a0znalezienie odpowiedzi na pozornie proste pytanie: co sprawia, \u017ce cz\u0142owiek jest szcz\u0119\u015bliwy i cieszy si\u0119 dobrym zdrowiem przez d\u0142ugie lata?<\/b><\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kluczowe znaczenie maj\u0105 nie pieni\u0105dze, s\u0142awa czy osi\u0105gni\u0119cia zawodowe, lecz <b>bliskie relacje z innymi lud\u017ami<\/b>.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">&#8211; <b>Dobre relacje sprawiaj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwsi i zdrowsi. Kropka<\/b> &#8211; podkre\u015bla Robert Waldinger, psychiatra i kierownik badania, w swoim wyst\u0105pieniu TED.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Co ciekawe, naukowcy odkryli, \u017ce <b>zadowolenie z relacji w wieku 50 lat by\u0142o lepszym wska\u017anikiem zdrowia w wieku 80 lat ni\u017c poziom cholesterolu w \u015brednim wieku<\/b>. Osoby utrzymuj\u0105ce bliskie wi\u0119zi cz\u0119\u015bciej zachowywa\u0142y dobr\u0105 kondycj\u0119 psychiczn\u0105 i fizyczn\u0105 na staro\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Wyniki wieloletnich obserwacji pokazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce <b>samotno\u015b\u0107 nie jest wy\u0142\u0105cznie problemem emocjonalnym. Mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje dla zdrowia<\/b>.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\"><b>Osoby pozbawione bliskich kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych s\u0105 bardziej nara\u017cone na pogorszenie samopoczucia i problemy zdrowotne<\/b>. Waldinger por\u00f3wnywa\u0142 nawet szkodliwo\u015b\u0107 samotno\u015bci do palenia papieros\u00f3w czy nadmiernego spo\u017cywania alkoholu.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Nie oznacza to jednak, \u017ce trzeba otacza\u0107 si\u0119 t\u0142umem znajomych. <b>Znacznie wa\u017cniejsza od liczby kontakt\u00f3w jest ich jako\u015b\u0107<\/b>. Nawet kilka bliskich os\u00f3b, na kt\u00f3rych mo\u017cna polega\u0107 w trudnych chwilach, mo\u017ce mie\u0107 ogromne znaczenie.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Co wi\u0119cej,<b>\u00a0badacze zauwa\u017cyli, \u017ce dobre relacje wi\u0105za\u0142y si\u0119 tak\u017ce z lepszym zachowaniem sprawno\u015bci poznawczej w starszym wieku<\/b>.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\"><b>Wsp\u00f3\u0142czesna kultura cz\u0119sto uto\u017csamia udane \u017cycie z wysokimi zarobkami, luksusowymi podr\u00f3\u017cami i spektakularn\u0105 karier\u0105<\/b>. Media spo\u0142eczno\u015bciowe dodatkowo wzmacniaj\u0105 przekonanie, \u017ce szcz\u0119\u015bcie mo\u017cna mierzy\u0107 stanem konta.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Tymczasem badanie Wells Fargo z 2017 roku pokaza\u0142o, \u017ce ameryka\u0144scy milenialsi postrzegali sukces nieco inaczej.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">A\u017c 62 proc. respondent\u00f3w kojarzy\u0142o szcz\u0119\u015bcie przede wszystkim z mi\u0142o\u015bci\u0105, podczas gdy pieni\u0105dze wskaza\u0142o zaledwie 10 proc. <b>Dla 88 proc. sukces oznacza\u0142 raczej poczucie szcz\u0119\u015bcia ni\u017c dobrobyt materialny.<\/b><\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Nie oznacza to jednak, \u017ce finanse pozostaj\u0105 bez znaczenia. W tym samym badaniu <b>46 proc. respondent\u00f3w deklarowa\u0142o znaczne zad\u0142u\u017cenie, a 43 proc. przyznawa\u0142o, \u017ce nie sta\u0107 ich na pokrycie koszt\u00f3w opieki zdrowotnej<\/b>.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">O rosn\u0105cym znaczeniu do\u015bwiadcze\u0144 \u015bwiadcz\u0105 r\u00f3wnie\u017c badania dotycz\u0105ce zachowa\u0144 konsumenckich.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Wed\u0142ug raportu Eventbrite z 2014 roku 78 proc. ankietowanych ameryka\u0144skich milenials\u00f3w przedk\u0142ada\u0142o do\u015bwiadczenia nad dobra materialne. Z kolei <b>w badaniu z 2017 roku 79 proc. przedstawicieli tego pokolenia deklarowa\u0142o, \u017ce udzia\u0142 w wydarzeniach na \u017cywo pozwala im poczu\u0107 silniejsz\u0105 wi\u0119\u017a z innymi lud\u017ami i otoczeniem<\/b>.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\"><b>Wsp\u00f3lne wyjazdy, spotkania z przyjaci\u00f3\u0142mi czy nawet zwyk\u0142e rozmowy mog\u0105 przynosi\u0107 wi\u0119ksz\u0105 satysfakcj\u0119 ni\u017c kolejny zakup<\/b>. Nie musz\u0105 przy tym wi\u0105za\u0107 si\u0119 z du\u017cymi wydatkami.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Wnioski z Harvardu s\u0105 proste: w<b>arto traktowa\u0107 relacje z tak\u0105 sam\u0105 trosk\u0105 jak zdrowie fizyczne<\/b>. Znalezienie czasu dla bliskich, podtrzymywanie przyja\u017ani i budowanie wzajemnego zaufania to inwestycja, kt\u00f3ra mo\u017ce procentowa\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\">Nie chodzi o ca\u0142kowit\u0105 rezygnacj\u0119 z ambicji czy pieni\u0119dzy. <b>Stabilno\u015b\u0107 finansowa r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa na poczucie bezpiecze\u0144stwa<\/b>. Jednak nawet najwi\u0119kszy sukces zawodowy nie zast\u0105pi blisko\u015bci, wsparcia i poczucia przynale\u017cno\u015bci.<\/p>\n<p class=\"typography ids-typeset-body ids-typeset-body--preset-large link paragraph ids-paragraph ids-paragraph--default\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>85 metus truk\u0119s Harvardo tyrimas rodo: ilgalaikei laimei ir sveikatai svarbiausi yra artimi, kokybi\u0161ki santykiai, o ne pinigai ar \u0161lov\u0117.<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":70752,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[52825,28108,22240,21971,56411,619],"miestas":[],"class_list":["post-70751","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sveikata-ir-grozis","tag-artimi-santykiai","tag-harvardo-universitetas","tag-ilgalaikiai-tyrimai","tag-laime","tag-robertas-waldingeris","tag-vienisumas"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70751","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=70751"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70751\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=70751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=70751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=70751"},{"taxonomy":"miestas","embeddable":true,"href":"https:\/\/cp.snarskis.lt\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/miestas?post=70751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}