Kawa i herbata to jedne z najczęściej spożywanych napojów na świecie. Jednocześnie od lat trwa dyskusja, czy zawarta w nich kofeina może mieć znaczenie dla zdrowia kości. Badanie opublikowane w 2025 r. w czasopiśmie Nutrients, pozwala spojrzeć na ten problem z perspektywy długiego czasu. Naukowcy przeanalizowali dane kobiet (w wieku co najmniej 65 lat) oceniając zarówno ich spożycie kawy i herbaty, jak i gęstość mineralną kości.
Badacze wykorzystali dane z Study of Osteoporotic Fractures (SOF), prospektywnego badania kohortowego obejmującego 9704 kobiety w wieku co najmniej 65 lat. Analiza objęła około 10 lat obserwacji. Spożycie kawy i herbaty oceniano za pomocą kwestionariuszy podczas czterech wizyt, natomiast gęstość mineralną kości (BMD) mierzono przy użyciu densytometrii rentgenowskiej. Pod uwagę wzięto dwa obszary: szyjkę kości udowej oraz całkowitą powierzchnię biodra.
Jak się okazało, spożywanie herbaty było związane z wyższą gęstością mineralną kości całego biodra. W analizie obejmującej ostatnią z podstawowych wizyt średnia skorygowana BMD wynosiła 0,718 g/cm² u kobiet pijących herbatę w porównaniu z 0,715 g/cm² u kobiet, które jej nie piły. Różnica była niewielka – 0,003 g/cm² ale osiągnęła istotność statystyczną.
Co ważne, zależność ta nie dotyczyła szyjki kości udowej. W tym miejscu badanie nie wykazało istotnego związku między piciem herbaty a BMD w podstawowej analizie. Autorzy zauważyli jednak, że wpływ herbaty może różnić się w zależności od cech badanych kobiet. Istotną rolę odgrywał m.in. wskaźnik masy ciała (BMI). U kobiet z otyłością spożywanie herbaty wiązało się z wyższą gęstością mineralną kości szyjki kości udowej.
W przypadku kawy wynik jest mniej jednoznaczny. Umiarkowane spożycie (2-3 filiżanki) nie wykazywało istotnego związku z gęstością mineralną kości ani w obrębie szyjki kości udowej, ani całego biodra.
Sytuacja wyglądała jednak inaczej przy większym spożyciu. Picie więcej niż pięciu filiżanek kawy dziennie może wiązać się z niższą gęstością mineralną kości. To jednak jedynie zależność zaobserwowana w analizie nie dowodzi, że duża ilość kawy bezpośrednio prowadzi do utraty masy kostnej.
Znaczenie mogły mieć również inne czynniki. W badaniu wykazano interakcję między spożyciem kawy a alkoholu. U kobiet spożywających większe ilości alkoholu kawa była negatywnie związana z BMD szyjki kości udowej. Z kolei związek między herbatą a kośćmi wydawał się szczególnie korzystny u kobiet z otyłością.
Autorzy podkreślają, że ich wyniki wskazują na związek, a nie dowód przyczynowości. Badanie pokazuje więc, że w obserwowanej grupie kobiet picie herbaty wiązało się z nieco wyższą gęstością kości biodra, podczas gdy kawa w ogólnej analizie nie wykazywała istotnej zależności z BMD. Jednocześnie bardzo wysokie spożycie kawy, czyli powyżej pięciu filiżanek dziennie może być związane z mniej korzystnym stanem kości.
Badanie to sugeruje zatem, że odpowiedź na pytanie “kawa czy herbata?” nie jest całkowicie prosta. Herbata w analizowanej populacji wiązała się z korzystniejszą gęstością kości biodra, natomiast przy kawie kluczowe mogły być ilość spożywanego napoju oraz indywidualne czynniki, takie jak spożycie alkoholu.
Źródło:
Źródło: Liu R.Y., Liu E. Longitudinal Association of Coffee and Tea Consumption with Bone Mineral Density in Older Women: A 10-Year Repeated-Measures Analysis in the Study of Osteoporotic Fractures. Nutrients. 2025;17(23):3660. [https://www.mdpi.com/2072-6643/17/23/3660 – dostęp 10.09.2026]
Leave a Reply