W zielarstwie wykorzystuje się różne części roślin – liście, nasiona, kłącza czy cebule. Zawarte w nich substancje mogą wpływać między innymi na wchłanianie tłuszczów, produkcję kwasów żółciowych oraz przemiany cholesterolu w organizmie. Efekty zależą jednak od dawki, formy preparatu, czasu stosowania i indywidualnego stanu zdrowia.
Nawet jeśli określone zioło pomaga nieco poprawić lipidogram, nie oznacza to, że chroni przed zawałem lub udarem. Europejskie zalecenia nie uznają suplementów za zamiennik terapii o potwierdzonej skuteczności. Przy wysokim LDL podstawą pozostają zmiany stylu życia, ocena ryzyka sercowo-naczyniowego i, gdy jest to potrzebne, leczenie farmakologiczne.
Ekstrakt z liści karczocha jest jednym z częściej badanych surowców roślinnych pod kątem gospodarki lipidowej. Metaanaliza obejmująca dziewięć badań wykazała, że jego stosowanie wiązało się ze zmniejszeniem cholesterolu całkowitego, LDL oraz trójglicerydów. Wyniki poszczególnych prób nie były jednak identyczne, dlatego karczocha nie należy traktować jak zamiennika leków.
Preparaty z karczocha mogą wpływać na produkcję i wydzielanie żółci. Osoby z kamicą, niedrożnością dróg żółciowych albo innymi chorobami pęcherzyka żółciowego powinny skonsultować ich stosowanie z lekarzem. Ostrożność jest potrzebna także przy alergii na rośliny z rodziny astrowatych.
Czosnek od lat wykorzystywany jest zarówno w kuchni, jak i w medycynie naturalnej. Zawiera związki siarkowe, w tym allicynę, którym przypisuje się korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy.
Badania sugerują, że regularne stosowanie preparatów czosnkowych może pomóc nieznacznie zmniejszyć stężenie cholesterolu całkowitego i LDL. Efekt ten zazwyczaj nie jest jednak tak wyraźny jak w przypadku leków. Znaczenie ma również rodzaj preparatu, zawartość substancji aktywnych oraz długość jego stosowania.
Suplementy z czosnkiem mogą podrażniać przewód pokarmowy i zwiększać skłonność do krwawień. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwkrzepliwe oraz przygotowujące się do operacji lub zabiegu.
Nasiona czarnuszki zawierają między innymi tymochinon, któremu przypisuje się właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Badania sugerują, że preparaty z czarnuszki mogą pomóc zmniejszyć cholesterol całkowity, LDL i trójglicerydy. Potencjalne korzyści obserwowano między innymi u osób z zespołem metabolicznym lub cukrzycą typu 2.
Wyniki badań nie są jednak całkowicie jednolite, a skuteczność może zależeć od dawki i postaci preparatu. Czarnuszka może również wpływać na poziom glukozy oraz ciśnienie tętnicze, dlatego jej łączenie z lekami przeciwcukrzycowymi lub obniżającymi ciśnienie warto omówić ze specjalistą.
Kozieradka zawiera błonnik i związki roślinne, które mogą ograniczać wchłanianie części cholesterolu w przewodzie pokarmowym. W badaniach obserwowano niewielkie zmniejszenie stężenia cholesterolu całkowitego, LDL oraz trójglicerydów. Korzyści mogą być wyraźniejsze u osób z cukrzycą typu 2, ponieważ kozieradka może wpływać również na poziom glukozy.
Większe dawki mogą jednak powodować nudności, biegunkę, wzdęcia i nadmierny spadek poziomu cukru. Kozieradka może również wywoływać reakcje alergiczne. Osoby przyjmujące jakiekolwiek leki powinny skonsultować suplementację z lekarzem lub farmaceutą.
Łuski nasion babki jajowatej, znane jako psyllium, są bogate w błonnik rozpuszczalny. Po kontakcie z wodą tworzą żel, który wiąże część kwasów żółciowych w przewodzie pokarmowym. Organizm wykorzystuje wówczas więcej cholesterolu do ich ponownej produkcji, co może pomóc zmniejszyć stężenie LDL.
Analizy badań potwierdzają, że regularne spożywanie psyllium może wspierać obniżanie cholesterolu całkowitego i LDL, szczególnie jako uzupełnienie odpowiednio skomponowanej diety.
Babkę jajowatą należy przyjmować z dużą ilością płynu. Może ograniczać wchłanianie niektórych leków, dlatego warto zachować odstęp pomiędzy jej spożyciem a przyjęciem farmaceutyków.
Kurkuma zawiera kurkuminę, której wpływ na procesy zapalne i metaboliczne jest intensywnie badany. Metaanalizy wskazują, że jej suplementacja może pomóc nieznacznie zmniejszyć cholesterol całkowity, LDL oraz trójglicerydy, zwłaszcza u osób z zaburzeniami metabolicznymi. Rezultaty nie są jednak całkowicie jednolite, a preparaty różnią się zawartością substancji czynnych i przyswajalnością.
Warto pamiętać, że kurkuma może powodować refluks, nudności, biegunkę lub zaparcia. W przypadku niektórych skoncentrowanych preparatów o zwiększonej biodostępności opisywano także uszkodzenia wątroby. Osoby z chorobami wątroby albo pęcherzyka żółciowego powinny zachować szczególną ostrożność.
Leave a Reply